Adresa
:
[go:
nahoru
,
domu
]
Pumunta sa nilalaman
Pangunahing pagpipilian
Pangunahing pagpipilian
ilipat sa gilid
itago
Maglibot
Unang pahina
Mga nilalaman
Napiling nilalaman
Alinmang artikulo
Patungkol sa Wikipedia
Mga kaganapan
Donasyon
Pakikihalubilo
Pamayanan
Kapihan
Mga huling binago
Makipag-ugnayan
Tulong
Hanapin
Hanapin
Itsura
Gumawa ng account
Mag-login
Mga pansariling kagamitan
Mag-ambag
Gumawa ng account
Mag-login
Mga pahina para sa naka-logout na mga patnugot o editor
alamin pa
Usapan
Binabago ang
Rusya
(seksiyon)
Magdagdag ng wika
Artikulo
Usapan
Tagalog
Basahin
Baguhin
Baguhin ang wikitext
Tingnan ang kasaysayan
Mga kagamitan
Mga kagamitan
ilipat sa gilid
itago
Mga aksyon
Basahin
Baguhin
Baguhin ang wikitext
Tingnan ang kasaysayan
Pangkalahatan
Mga nakaturo rito
Kaugnay na pagbabago
Mag-upload ng file
Natatanging pahina
Impormasyon ng pahina
Kumuha ng pinaikling URL
I-download ang QR code
Item na Wikidata
Sa iba pang proyekto
Itsura
ilipat sa gilid
itago
Babala
: Hindi ka naka-login. Ang iyong IP address ay maitatala sa kasaysayan ng pagbabago ng pahinang ito.
Pagtingin ng panlaban spam.
HUWAG
punuan ito!
== Heograpiya == Sinasakop ng Rusya ang halos buong hilagang bahagi ng [[superkontinente]] na [[Eurasya]]. Karamihan ng bansa ay binubuo ng mga [[kapatagan]], sa bahaging [[Europa|Europeo]] man o sa bahaging nasa [[Asya]] na kilala kadalasan bilang [[Siberia|Siberya]]. Karamihan sa mga kapatagang ito sa timog ay [[steppe|estepa]] habang sa hilaga naman ay makakapal na gubat na nagiging [[tundra]] patungo sa baybaying Artiko. May mga bulubundukin tulad ng [[Caucasus|Kaukasya]] (kung saan naroroon ang [[Bundok Elbrus]], ang pinakamataas na tuktok sa Europa na may taas ng 5 633 m) at ang [[Bulubunduking Altay|Altay]] sa mga katimugang hangganan ng bansa, samantalang sa silangang bahagi ng bansa ay naroroon ang [[Bulubunduking Verhojansk]] at ang mga [[bulkan]] ng [[Kamchatka Peninsula|Tangway ng Kamchatka]]. Kapuna-puna rin ang [[Bulubunduking Ural]], na syang pangunahing naghahati ng Europa mula sa [[Asya]]. Nagtatanyag ang Rusya ng higit 37 000 km ng baybayin sa mga karagatang [[Dagat Arctic|Arctic]] at [[Karagatang Pasipiko|Pasipiko]], pati na rin sa mga masasabing sa loob na dagat tulad ng [[Dagat Baltic|Baltiko]], [[Dagat Itim|Itim]], at [[Dagat Caspian|Kaspiyo]]. Ang ilan sa mga [[pulo]] o [[kapuluan]]g nasa hilagang baybayin ay ang [[Novaja Zemlja]], [[Franz Joseph Land]], [[Novosibirskie Ostrova]], [[Wrangel Island]], [[Kuril Islands]], at [[Sakhalin]]. Ang ilan sa mga pangunahing lawa sa Rusya ay ang [[Lawa Baikal|Baikal]], [[Lawa Ladoga]], at [[Onego]]. Marami ring mga ilog ang dumadaloy sa Rusya. === Topograpiya === Mula sa hilaga hanggang timog ang Kapatagan ng Silangang Europa, na kilala rin bilang Kapatagan ng Rusya, ay nagbihis sequentially sa Artikong tundra, koniperus gubat (taiga), broadleaf at halo-halong gubat. gubat, damuhan (kapatagan), at semi-disyerto (nagtatakip sa tabi ng Dagat Kaspiyo), bilang ng mga pagbabago sa mga halaman na sumasalamin sa mga pagbabago sa klima. [[Siberya]] ay sumusuporta sa isang katulad sunuran ngunit higit sa lahat ay taiga. Rusya ay mundo pinakamalaking ang taglay ng gubat, na kilala bilang "ang mga baga ng Europa",<ref>{{Cite news|author=Walsh, NP|title =It's Europe's lungs and home to many rare species. But to Russia it's £100bn of wood|publisher=Guardian (UK)|url=http://www.guardian.co.uk/world/2003/sep/19/environment.russia|accessdate=26 Disyembre 2007|location=London|date=19 Setyembre 2003}}</ref> ikalawang lamang sa [[maulang-gubat ng Amasona]] sa ang halaga ng dioksido ng karbono ito sumipsip. May 266 espesye ng mamal at 780 espesye ng ibon sa Rusya. Noong 1997 ay kasama sa IUCN Pula nga Listahan ng Pederasyong Ruso ang 415 espesye <ref>{{cite web|author=I.A. Merzliakova|url=http://enrin.grida.no/biodiv/biodiv/national/russia/state/00440.htm|title=List of animals of the Red Data Book of Russian Federation|publisher=Enrin.grida.no|date=1 Nobyembre 1997|accessdate=27 Abril 2010|archive-date=28 Abril 2016|archive-url=https://archive.today/20160428185844/http://enrin.grida.no/biodiv/biodiv/national/russia/state/00440.htm|url-status=dead}}</ref> at ngayon ay protektado ang mga ito. === Klima === Ang malaking sukat ng Rusya at ang distansiya ng maraming mga lugar mula sa dagat ay nagreresulta sa pangingibabaw ng mahalumigmig na klimang kontinental, na siyang dominante sa lahat ng bahagi ng bansa maliban sa tundra at sa bandang timog-kanlurang hangganan ng bansa. Naiistorbo ng mga bundok sa timugan ang masa ng mainit na hangin na galing ng Karagatang Indiyo, samantalang ang kapatagan sa kanluran at hilaga ay malantad ng bansa sa Artiko at Atlantiko.<ref name=congress>{{cite web|title=Climate|publisher=Library Of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/24.htm|accessdate=26 Disyembre 2007}}</ref> Ang kalakhang bahagi ng teritoryo ay may dalawa lamang na pangunahing season - ang taglamig at tag-init; ang taglagas at tagsibol ay karaniwang maikling panahon ng pagbabago sa pagitan ng lubhang mababang mga temperatura at lubhang mataas.<ref name=congress/> Ang pinakamalamig na buwan ay ang Enero (Pebrero sa baybay-dagat), at ang pinakamainit naman kadalasan ay Hulyo. Pangkaraniwan lang ang malaking taway ng temperatura. Sa taglamig, ang temperatura ay lalong hilagaan lalong malamig at lalong silangan lalong malamig. Umiinit nang mainit-init kapagka tag-init, kahit sa Siberya.<ref>{{Cite journal|author=Drozdov, V.A. ''et al.''|title=Ecological and Geographical Characteristics of the Coastal Zone of the Black Sea|url=https://archive.org/details/sim_geojournal_1992-06_27_2/page/169|journal=GeoJournal|publisher=Springer Netherlands|location=27.2, pp. 169–178|year=1992|doi=10.1007/BF00717701|volume=27|page=169 |issn=0343-2521}}</ref>
Buod ng pagbabago:
(Maikling isalarawan ang pagbabagong ginawa mo.)
Sa pag-save sa mga pagbabago, sumasang-ayon ka sa
Kasunduan sa Paggamit
, at sumasang-ayon ka rin na ilalabas mo nang walang atrasan ang ambag mo sa ilalim ng
Lisensiyang CC BY-SA 4.0
at sa
GFDL
. Sumasang-ayon ka rin na sapat na ang isang hyperlink o URL bilang atribusyon sa ilalim ng lisensiyang Creative Commons.
Balewalain
Tulong sa pagbabago
(magbubukas ng panibagong bintana)
Kasapi ang pahinang ito sa 17 kategorya.
Kategorya:CS1: mahabang halaga ng bolyum
Kategorya:CS1 errors: URL–wikilink conflict
Kategorya:CS1 errors: archive-url
Kategorya:CS1 errors: dates
Kategorya:CS1 errors: explicit use of et al.
Kategorya:CS1 errors: unsupported parameter
Kategorya:CS1 maint: date auto-translated
Kategorya:CS1 maint: location
Kategorya:CS1 maint: multiple names: mga may-akda
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Ruso
Kategorya:Mga pahinang may error sa reference
Kategorya:Pages using ISBN magic links
Kategorya:Pages using duplicate arguments in template calls
Kategorya:Pahinang may Sister project links na may default na paghahanap
Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Ruso (ru)
Kategorya:Webarchive template archiveis links
Kategorya:Webarchive template wayback links