Pierre Trudeau: Revizyonlar arasındaki fark
[kontrol edilmiş revizyon] | [kontrol edilmiş revizyon] |
Değişiklik özeti yok |
k →İlk yılları: Bot: genel dz. ve madde bakımı (hata bildir) |
||
(21 kullanıcı tarafından yapılan 39 ara revizyon gösterilmiyor) | |||
1. satır: | 1. satır: | ||
{{ |
{{Makam sahibi bilgi kutusu |
||
| isim |
| isim = Pierre Trudeau |
||
| resim |
| resim = Pierre Trudeau (1975).jpg |
||
| resim_büyüklüğü = |
|||
| resim_boyutu = |
|||
| makam = 15. [[Kanada başbakanları listesi|Kanada Başbakanı]] |
|||
| başlık = |
|||
| dönembaşı = 3 Mart 1980 |
|||
| doğum_adı = Joseph Philippe Pierre Yves Elliott Trudeau |
|||
| dönemsonu = 30 Haziran 1984 |
|||
| doğum_tarihi = {{birth date|1919|10|18|mf=y}} |
|||
| hükümdar = [[II. Elizabeth]] |
|||
| doğum_yeri = [[Montreal]], Quebec |
|||
| genel_vali = {{Yalın liste| |
|||
| kaybolma_tarihi = |
|||
* [[Edward Schreyer]] |
|||
| kaybolma_yeri = |
|||
* [[Jeanne Sauvé]] }} |
|||
| kaybolma_durumu = |
|||
| yardımcı = [[Allan MacEachen]] |
|||
| ölüm_tarihi = {{death date and age|mf=yes|2000|9|28|1919|10|18}} |
|||
| öncegelen = [[Joe Clark]] |
|||
| ölüm_yeri = |
|||
| sonragelen = [[John Turner]] |
|||
| ölüm_sebebi = |
|||
| dönembaşı1 = 20 Nisan 1968 |
|||
| bedeninin_bulunuşu = |
|||
| dönemsonu1 = 4 Haziran 1979 |
|||
| yattığı_yer = |
|||
| hükümdar1 = [[II. Elizabeth]] |
|||
| yattığı_yerin_koordinatları = |
|||
| genel_vali1 = {{Yalın liste| |
|||
| anıtlar = |
|||
* [[Roland Michener]] |
|||
| ikamet = |
|||
* [[Jules Léger]] |
|||
| milliyeti = |
|||
* Edward Schreyer}} |
|||
| soyu = |
|||
| yardımcı1 = [[Allan MacEachen]] <small>(1977–79)</small> |
|||
| vatandaşlık = |
|||
| öncegelen1 = [[Lester B. Pearson]] |
|||
| savaşları = |
|||
| sonragelen1 = Joe Clark |
|||
| diğer_adları = |
|||
| makam2 = [[Kanada Liberal Partisi|Kanada Liberal Partisi Başkanı]] |
|||
| tanınma_nedeni = |
|||
| dönembaşı2 = 6 Nisan 1968 |
|||
| rütbesi = |
|||
| dönemsonu2 = 16 Haziran 1984 |
|||
| eğitim = |
|||
| öncegelen2 = Lester B. Pearson |
|||
| alma_mater = |
|||
| sonragelen2 = [[John Turner]] |
|||
| aktif_yılları = |
|||
| sıra3 = |
|||
| işveren = |
|||
| makam3 = Kanada Adalet Bakanı ve Başsavcısı |
|||
| organizasyon = |
|||
| dönembaşı3 = 4 Nisan 1967 |
|||
| ajans = |
|||
| dönemsonu3 = 5 Temmuz 1968 |
|||
| meslek = Avukat<br />[[Hukukçu]]<br />Profesör<br />Yazar<br />Gazeteci<br />Milletvekili<br />Politikacı |
|||
| başbakan3 = {{Yalın liste| |
|||
| unvan = |
|||
* Lester B. Pearson |
|||
| maaş = |
|||
* Kendisi}} |
|||
| net_değer = |
|||
| öncegelen3 = [[Louis Cardin]] |
|||
| etkiledikleri = |
|||
| sonragelen3 = John Turner |
|||
| etkilendikleri = |
|||
| doğum_adı = Joseph Philippe Pierre Yves Elliott Trudeau |
|||
| boy = |
|||
| doğum_tarihi = {{Doğum tarihi|1919|10|18}} |
|||
| kilo = |
|||
| doğum_yeri = [[Montreal]], [[Québec]], Kanada |
|||
| televizyon = |
|||
| ölüm_tarihi = {{Ölüm tarihi ve yaşı|2000|9|28|1919|10|18}} |
|||
| dönem = |
|||
| ölüm_yeri = Montreal, Quebec, Kanada |
|||
| önceki = |
|||
| partisi = [[Kanada Liberal Partisi]] |
|||
| sonraki = |
|||
| eşi = [[Margaret Trudeau]] (1971–1984) |
|||
| parti = |
|||
| çocukları = {{Yatay liste|[[Justin Trudeau|Justin]]|[[Alexandre Trudeau|Alexandre]]|[[Michel Trudeau|Michel]]}} |
|||
| boards = |
|||
| ilişkiler = |
|||
| din = Roman katolik |
|||
| yaşadığı_yer = |
|||
| mezhep = |
|||
| öğrenim = {{Yalın liste| |
|||
| ebeveynler = |
|||
* [[Université de Montréal]] |
|||
| eş = [[Margaret Trudeau]] (1971–1984) |
|||
* [[Harvard Üniversitesi]] |
|||
| çocukları = |
|||
* [[Institut d'Études Politiques de Paris]] |
|||
| akrabalar = |
|||
* [[Londra Ekonomi Okulu]]}} |
|||
| imza = Pierre_Trudeau_Signature_2.svg |
|||
| meslek = {{Yatay liste|[[Hukukçu]]|Akademisyen|Yazar|Gazeteci|Siyasetçi}} |
|||
| ödülleri = |
|||
| dini = [[Roma Katoliği]] |
|||
| website = |
|||
| imza = Pierre Trudeau Signature_2.svg |
|||
| twitter = |
|||
| facebook = |
|||
| youtube = |
|||
| google plus = |
|||
| linkedin = |
|||
| dipnotlar = |
|||
}} |
}} |
||
'''Pierre Elliott Trudeau''' (18 Ekim 1919 - 28 Eylül 2000), 1969-1979 ve 1980-1984 dönemlerinde başbakanlık yapan [[Kanada]]lı liberal siyasetçi. Başbakanlığı döneminde [[Çin]]'le diplomatik ilişkiler kurulmasını (1970), [[Fransa]]'yla ilişkilerin geliştirilmesini, Fransa'ya bağlanma yanlılarının yenilgiye uğratılmasını, [[Birleşik Krallık Parlamentosu]]'ndan tam bağımsızlığın kazanılmasını sağlamıştır. Kasım 2015'te Kanada başbakanı olan [[Justin Trudeau]]'nun babasıdır. |
|||
== Yaşamı == |
|||
'''Pierre Elliott Trudeau''' (d. [[18 Ekim]] [[1919]] - ö. [[28 Eylül]] [[2000]]), [[1969]]-[[1970]] ve [[1980]]-[[1984]] dönemlerinde başbakanlık yapan [[Kanada]]lı liberal siyaset adamı. Başbakanlığı döneminde [[Çin Halk Cumhuriyeti]]'yle diplomatik ilişkiler kurulmasını (1970), [[Fransa]]'yla ilişkilerin geliştirilmesini, Fransa'ya bağlanma yanlılarının yenilgiye uğratılmasını, [[Birleşik Krallık Parlamentosu]]'ndan tam bağımsızlığın kazanılmasını sağlamıştır. |
|||
=== İlk yılları === |
|||
Seçkin bir okul olan Jean-de-Brébeuf'te ve [[Montreal Üniversitesi]]'nde öğrenim gördü. 1943'te hukuk fakültesinden mezun oldu. Üç yıl Özel Danışma Kurulunda (Privy Council) memur olarak çalıştı. 1950'de aylık eleştiri dergisi Cité Libre'in kurulmasına katkıda bulundu. 1951'den 1961'e değin avukatlık yaparak çalışma ve insan hakları davalarında uzmanlaştı. |
|||
== Gençliği == |
|||
Seçkin bir okul olan Jean-de-Brébeuf'te ve [[Montreal Üniversitesi]]'nde öğrenim gördü. 1943'te hukuk fakültesinden mezun oldu. Üç yıl Özel Danışma Kurulu'nda (Privy Council) memur olarak çalıştı. 1950'de aylık eleştiri dergisi Cité Libre'in kurulmasına katkıda bulundu. 1951'den 1961'e değin avukatlık yaparak çalışma ve insan hakları davalarında uzmanlaştı. |
|||
1961'den 1965'e değin Montreal Üniversitesi'nde hukuk dersleri verdi. |
1961'den 1965'e değin Montreal Üniversitesi'nde hukuk dersleri verdi. |
||
== Siyasi kariyeri == |
=== Siyasi kariyeri === |
||
1965'te [[Liberal |
1965'te [[Kanada Liberal Partisi]]'deki (LP) yeni dalga akımı içinde yer alarak Avam Kamarası'na girdi. 1966'da Başbakan [[Lester B. Pearson]] tarafından parlamento sekreterliğine, 1967'de de adalet bakanlığı ve Kanada başsavcılığına getirildi. Adalet bakanı olduğu dönemde silah taşımanın daha sıkı denetlenmesini, [[kürtaj]] ve [[eşcinsel]]liğe ilişkin yasalarda reform yapılmasını öngören ve kamuoyunda genel tepki yaratan yasaların çıkarılmasını sağladı. |
||
Pearson'ın emekliye ayrılması üzerine |
Pearson'ın emekliye ayrılması üzerine 6 Nisan 1968'de parti başkanı, iki hafta sonra da başbakan oldu. Haziran 1968 seçimleri, liberallerin zaferini pekiştirdi. Fransa'ya bağlanma yanlısı harekete karşı kararlı bir tutum sergiledi. 1970'te [[Québec Kurtuluş Cephesi]]'ne bağlı eylemcilere karşı sert bir mücadele başlattı. Buna rağmen, [[Québec]]'in kimliğinin yaşatılmasını sağlayacak bir anayasal sistemi savundu ve iki dillilikten yana bir politika sürdürdü. |
||
Ekim 1972 seçimleri politikalarının onaylanmadığını gösterdiyse de, seçimlerden zayıflayarak çıkan -Liberal Parti 47 sandalye kaybetti- Trudeau ve Liberaller Yeni Demokratik Parti'yle (NDP) koalisyona girerek bir azınlık |
Ekim 1972 seçimleri politikalarının onaylanmadığını gösterdiyse de, seçimlerden zayıflayarak çıkan -Liberal Parti 47 sandalye kaybetti- Trudeau ve Liberaller Yeni Demokratik Parti'yle (NDP) koalisyona girerek bir azınlık hükûmeti kurdular. Bundan sonraki bir buçuk yıl boyunca Trudeau hükûmeti için parlamentoda bir dizi güven oylamasına gidildiyse de Liberal Parti 8 Temmuz 1973'te yapılan genel seçimleri net çoğunlukla kazandı. Trudeau hükûmeti 1970'ler boyunca git gide ağırlaşan ekonomik ve siyasal sorunlarla uğraştı. 22 Mayıs 1979'daki genel seçimlerde yenilgiye uğrayınca LP iktidardan çekildi. |
||
18 Şubat 1980'deki genel seçimlerde Liberal Parti bir kez daha çoğunluğu elde etti. 3 Mart'ta dördüncü başbakanlık dönemine başladı. Bağımsızlık yanlılarının [[Québec]]'in [[Fransa]]'ya bağlanması yolundaki tasarısı 20 Mayıs 1980'de bölgesel bir referandumla reddedildi. Trudeau bunun ardından anayasanın yeniden düzenlenmesine ilişkin tasarılar üzerinde çalışmaya başladı. Önerileri arasında [[Birleşik Krallık Parlamentosu]]'na ait olan anayasal düzenleme yetkisinin [[Kanada]]'ya devredilmesi, bir Haklar ve Özgürlükler Sözleşmesi'nin hazırlanması, federal hükûmetin ekonomik yetkilerinin artırılması ve Yüksek Mahkeme gibi federal organların yapısında yeni düzenlemelere gidilmesi de yer alıyordu. 2 Aralık 1981'de [[Kanada Avam Kamarası]] Trudeau'nun önerilerini 24'e karşı 246 oyla onayladı. 4 Nisan 1982'de Kraliçe [[II. Elizabeth]] Kanada'nın Birleşik Krallık Parlamentosu'ndan tam bağımsızlığını ilan etti. Böylece başlıca siyasal hedefine ulaşan Trudeau, başbakanlıktaki son yıllarında sanayileşmiş Batılı devletler ve Üçüncü Dünya ülkeleriyle ticari ilişkileri artırıp uluslararası silahsızlanma görüşmelerini destekleyerek Kanada'nın ekonomik bağımsızlığını artırma yönünde çaba gösterdi. 29 Şubat 1984'te Liberal Parti başkanlığından çekildiğini açıkladı, hazirandaki parti kongresinde yeni başkanın seçilmesi üzerine görevden ayrıldı. |
|||
== Yapıtları == |
== Yapıtları == |
||
82. satır: | 77. satır: | ||
* ''Les Cheminements de la politique'' (1970; Politika Yaklaşımları) |
* ''Les Cheminements de la politique'' (1970; Politika Yaklaşımları) |
||
* ''Conversations with Canadians'' (1972; Kanadalılarla Söyleşiler) |
* ''Conversations with Canadians'' (1972; Kanadalılarla Söyleşiler) |
||
== Kaynakça == |
|||
{{Kaynakça}} |
|||
{{başlangıç kutusu}} |
{{başlangıç kutusu}} |
||
{{s-off}} |
{{s-off}} |
||
{{sıra kutusu| önce |
{{sıra kutusu| önce= [[Louis Cardin]] | başlık= Kanada Adalet Bakanı ve Başsavcısı | yıllar= 1967–1968 | sonra= [[John Turner]] }} |
||
{{sıra kutusu| önce |
{{sıra kutusu| önce= [[Lester B. Pearson]] | başlık= [[Kanada başbakanları listesi|Kanada başbakanı]] | yıllar= 1968–1979 | sonra= [[Joe Clark]] }} |
||
{{sıra kutusu| önce= [[Joe Clark]] | başlık= [[Kanada başbakanları listesi|Kanada başbakanı]] | yıllar= 1980–1984 | sonra= [[John Turner]] }} |
|||
{{s-ppo}} |
|||
{{sıra kutusu| önce= [[Lester B. Pearson]] | başlık= [[Kanada Liberal Partisi|Kanada Liberal Partisi Başkanı]] | yıllar= 1968–1984 | sonra= [[John Turner]] }} |
|||
{{bitiş kutusu}} |
{{bitiş kutusu}} |
||
{{Kanada başbakanları}} |
{{Kanada başbakanları}} |
||
{{Otorite kontrolü}} |
|||
[[Kategori:1919 doğumlular]] |
[[Kategori:1919 doğumlular]] |
||
[[Kategori:2000 yılında ölenler]] |
[[Kategori:2000 yılında ölenler]] |
||
[[Kategori:Kanadalı avukatlar]] |
|||
[[Kategori:Kanada başbakanları]] |
[[Kategori:Kanada başbakanları]] |
||
[[Kategori: |
[[Kategori:Kanada adalet bakanları]] |
||
[[Kategori:Kanadalı avukatlar]] |
|||
[[Kategori:Harvard Üniversitesinde öğrenim görenler]] |
18.27, 21 Haziran 2024 itibarı ile sayfanın şu anki hâli.
Pierre Trudeau | |
---|---|
15. Kanada Başbakanı | |
Görev süresi 3 Mart 1980 - 30 Haziran 1984 | |
Hükümdar | II. Elizabeth |
Genel Vali | |
Yardımcı | Allan MacEachen |
Yerine geldiği | Joe Clark |
Yerine gelen | John Turner |
Görev süresi 20 Nisan 1968 - 4 Haziran 1979 | |
Hükümdar | II. Elizabeth |
Genel Vali |
|
Yardımcı | Allan MacEachen (1977–79) |
Yerine geldiği | Lester B. Pearson |
Yerine gelen | Joe Clark |
Kanada Liberal Partisi Başkanı | |
Görev süresi 6 Nisan 1968 - 16 Haziran 1984 | |
Yerine geldiği | Lester B. Pearson |
Yerine gelen | John Turner |
Kanada Adalet Bakanı ve Başsavcısı | |
Görev süresi 4 Nisan 1967 - 5 Temmuz 1968 | |
Başbakan |
|
Yerine geldiği | Louis Cardin |
Yerine gelen | John Turner |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | Joseph Philippe Pierre Yves Elliott Trudeau 18 Ekim 1919 Montreal, Québec, Kanada |
Ölüm | 28 Eylül 2000 (80 yaşında) Montreal, Quebec, Kanada |
Partisi | Kanada Liberal Partisi |
Evlilik(ler) | Margaret Trudeau (1971–1984) |
Çocuk(lar) | |
Bitirdiği okul | |
Mesleği |
|
Dini | Roma Katoliği |
İmzası |
Pierre Elliott Trudeau (18 Ekim 1919 - 28 Eylül 2000), 1969-1979 ve 1980-1984 dönemlerinde başbakanlık yapan Kanadalı liberal siyasetçi. Başbakanlığı döneminde Çin'le diplomatik ilişkiler kurulmasını (1970), Fransa'yla ilişkilerin geliştirilmesini, Fransa'ya bağlanma yanlılarının yenilgiye uğratılmasını, Birleşik Krallık Parlamentosu'ndan tam bağımsızlığın kazanılmasını sağlamıştır. Kasım 2015'te Kanada başbakanı olan Justin Trudeau'nun babasıdır.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]İlk yılları
[değiştir | kaynağı değiştir]Seçkin bir okul olan Jean-de-Brébeuf'te ve Montreal Üniversitesi'nde öğrenim gördü. 1943'te hukuk fakültesinden mezun oldu. Üç yıl Özel Danışma Kurulunda (Privy Council) memur olarak çalıştı. 1950'de aylık eleştiri dergisi Cité Libre'in kurulmasına katkıda bulundu. 1951'den 1961'e değin avukatlık yaparak çalışma ve insan hakları davalarında uzmanlaştı.
1961'den 1965'e değin Montreal Üniversitesi'nde hukuk dersleri verdi.
Siyasi kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]1965'te Kanada Liberal Partisi'deki (LP) yeni dalga akımı içinde yer alarak Avam Kamarası'na girdi. 1966'da Başbakan Lester B. Pearson tarafından parlamento sekreterliğine, 1967'de de adalet bakanlığı ve Kanada başsavcılığına getirildi. Adalet bakanı olduğu dönemde silah taşımanın daha sıkı denetlenmesini, kürtaj ve eşcinselliğe ilişkin yasalarda reform yapılmasını öngören ve kamuoyunda genel tepki yaratan yasaların çıkarılmasını sağladı.
Pearson'ın emekliye ayrılması üzerine 6 Nisan 1968'de parti başkanı, iki hafta sonra da başbakan oldu. Haziran 1968 seçimleri, liberallerin zaferini pekiştirdi. Fransa'ya bağlanma yanlısı harekete karşı kararlı bir tutum sergiledi. 1970'te Québec Kurtuluş Cephesi'ne bağlı eylemcilere karşı sert bir mücadele başlattı. Buna rağmen, Québec'in kimliğinin yaşatılmasını sağlayacak bir anayasal sistemi savundu ve iki dillilikten yana bir politika sürdürdü.
Ekim 1972 seçimleri politikalarının onaylanmadığını gösterdiyse de, seçimlerden zayıflayarak çıkan -Liberal Parti 47 sandalye kaybetti- Trudeau ve Liberaller Yeni Demokratik Parti'yle (NDP) koalisyona girerek bir azınlık hükûmeti kurdular. Bundan sonraki bir buçuk yıl boyunca Trudeau hükûmeti için parlamentoda bir dizi güven oylamasına gidildiyse de Liberal Parti 8 Temmuz 1973'te yapılan genel seçimleri net çoğunlukla kazandı. Trudeau hükûmeti 1970'ler boyunca git gide ağırlaşan ekonomik ve siyasal sorunlarla uğraştı. 22 Mayıs 1979'daki genel seçimlerde yenilgiye uğrayınca LP iktidardan çekildi.
18 Şubat 1980'deki genel seçimlerde Liberal Parti bir kez daha çoğunluğu elde etti. 3 Mart'ta dördüncü başbakanlık dönemine başladı. Bağımsızlık yanlılarının Québec'in Fransa'ya bağlanması yolundaki tasarısı 20 Mayıs 1980'de bölgesel bir referandumla reddedildi. Trudeau bunun ardından anayasanın yeniden düzenlenmesine ilişkin tasarılar üzerinde çalışmaya başladı. Önerileri arasında Birleşik Krallık Parlamentosu'na ait olan anayasal düzenleme yetkisinin Kanada'ya devredilmesi, bir Haklar ve Özgürlükler Sözleşmesi'nin hazırlanması, federal hükûmetin ekonomik yetkilerinin artırılması ve Yüksek Mahkeme gibi federal organların yapısında yeni düzenlemelere gidilmesi de yer alıyordu. 2 Aralık 1981'de Kanada Avam Kamarası Trudeau'nun önerilerini 24'e karşı 246 oyla onayladı. 4 Nisan 1982'de Kraliçe II. Elizabeth Kanada'nın Birleşik Krallık Parlamentosu'ndan tam bağımsızlığını ilan etti. Böylece başlıca siyasal hedefine ulaşan Trudeau, başbakanlıktaki son yıllarında sanayileşmiş Batılı devletler ve Üçüncü Dünya ülkeleriyle ticari ilişkileri artırıp uluslararası silahsızlanma görüşmelerini destekleyerek Kanada'nın ekonomik bağımsızlığını artırma yönünde çaba gösterdi. 29 Şubat 1984'te Liberal Parti başkanlığından çekildiğini açıkladı, hazirandaki parti kongresinde yeni başkanın seçilmesi üzerine görevden ayrıldı.
Yapıtları
[değiştir | kaynağı değiştir]- La Fédéralisme et la société Canadienne-Française (1967; Federalizm ve Kanadalı Fransızlar Toplumu)
- Les Cheminements de la politique (1970; Politika Yaklaşımları)
- Conversations with Canadians (1972; Kanadalılarla Söyleşiler)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Siyasi görevi | ||
---|---|---|
Önce gelen: Louis Cardin |
Kanada Adalet Bakanı ve Başsavcısı 1967–1968 |
Sonra gelen: John Turner |
Önce gelen: Lester B. Pearson |
Kanada başbakanı 1968–1979 |
Sonra gelen: Joe Clark |
Önce gelen: Joe Clark |
Kanada başbakanı 1980–1984 |
Sonra gelen: John Turner |
Parti siyasi görevi | ||
Önce gelen: Lester B. Pearson |
Kanada Liberal Partisi Başkanı 1968–1984 |
Sonra gelen: John Turner |