Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Afgʻoniston bayrogʻi (pushtucha: د افغانستان بيرغ, forscha: بيرق افغانستان) Vaqtinchalik Afgʻon Maʼmuriyati tomonidan 2001- yil 22-dekabrda qabul qilingan. Bu bayroq, 1930 va 1937-yillari Afgʻonistonda boʻlgan monarxiya davridagi bayroq bilan oʻxshash. Faqat farqi shundaki, yangi bayroq markazidagi Gerb ustiga (oq va oltin rangda) Kalimaʼi Shahodat suʼrasi yozilgan. Bu bayroq yoʻl yoʻlli uch rangdan iborat, qora, qizil va yashil. Bu ranglar Afgʻonistonning keyingi 20 yil ichidagi koʻplab bayroqlarida namayon etgan. Oʻrtadagi nishon Afgʻoniston gerbi va unda Makka tomonga yuzlangan masjid mehrobi tasvirlangan.
XX asrda boshqa davlardan farqli oʻlaroq, Afgʻonistonda davlat bayrogʻi bir necha marotaba oʻzgargan. Hotakilar sulolasi 1709 yilda ilk bayroqqa asos solgandan beri to bugungi kungacha 20 marta bayroqlar oʻzgargan.
Qoʻllangan yillari
|
Bayroq
|
Nisbati
|
Hukumat
|
Izohlar
|
1709–1747
|
|
2:3
|
Hotakiylar sulolasi
|
Hotakiylar sulolasining qora bayrogʻi — Afgʻonistonning tarixchilarga maʼlum boʻlgan ilk bayrogʻi
|
Qoʻllangan yillari
|
Bayroq
|
Nisbati
|
Hukumat
|
Izohlar
|
1842–1880
|
Bu davrda rasmiy bayroq boʻlmagan.
|
|
Afgʻoniston amirligi
|
Barakzay sulolasi bu davrda hech qanday bayroqdan foydalanmagan.
|
1880–1901
|
|
2:3
|
Amir Abdurahmon davridagi bayroq.
|
1901–1919
|
|
3:5
|
Amir Habibullo boshqaruvi ostida davlat va urush bayrogʻi boʻlgan. Habibullo otasi davrida qoʻllanilgan qora bayroqqa muhr qoʻshgan, ushbu muhr 2021-yilgacha amalda boʻlgan Afgʻoniston islom respublikasi gerbining ilk koʻrinishi hisoblanadi.
|
1919–1926
|
|
2:3
|
Omonullaxon davridagi ilk bayroq. Habibullo davridagi bayroq biroz oʻzgartirilib, taralayotgan nur koʻrinishida sakkiz qirrali yulduz qoʻshilgan
|
Qoʻllangan yillari
|
Bayroq
|
Nisbati
|
Hukumat
|
Izohlar
|
1926–1928
|
|
2:3
|
Afgʻoniston qirolligi
|
Omonullaxon davridagi ikkinchi bayroq.
|
1928
|
|
3:5
|
Omonullaxon davridagi uchinchi bayroq.
|
1928–1929
|
|
2:3
|
Omonullaxon davridagi toʻrtinchi bayroq. Bayroq markazidagi yangi muhrda qorli togʻlar ortidan quyosh charaqlab koʻtarilayotgani tasvirlangan, bu yangi qirollikning boshlanishini aks ettirgan.
|
1929
|
|
2:3
|
Habibulloh Kalakoniy davridagi bayroq.
|
1929–1930
|
|
2:3
|
Muhammad Nodirshoh davridagi ilk bayroq.
|
1930–1973
|
|
2:3
|
Muhammad Nodirshoh davridagi ikkinchi, va uning oʻgʻli Muhammad Zohirshoh davridagi bayroq.
|
Qoʻllangan yillari
|
Bayroq
|
Nisbati
|
Hukumat
|
Izohlar
|
1973–1974
|
|
2:3
|
Afgʻoniston respublikasi
|
Afgʻoniston respublikasining birinchi ayrogʻi oʻzidan avvalgi bayroqqaa oʻxshash. Avvalgi bayroqdan bitta farqi — muhr muhrdagi yil (١٣٤٨) olib tashlangan.
|
1974–1978
|
|
2:3
|
Afgʻoniston respublikasining ikkinchi bayrogʻi. Undagi ranglar oʻzgarmagan lekin ranglarning maʼnosi boshqacha talqin qilingan yaʼni qora — qora oʻtmish, qizil — qon, yashil — qishloq xoʻjaligining rivojlanishi ramzlari sifatida koʻrilgan. Bayroqdagi muhr almashtirilgan.
|
Qoʻllangan yillari
|
Bayroq
|
Nisbati
|
Hukumat
|
Izohlar
|
1978
|
|
2:3
|
Afgʻoniston Demokratik Respublikasi
|
Davlat toʻntarishi natijasida respublika lideri oʻldiriladi va yangi hukumat kommunistlar qoʻliga oʻtadi. Bayroqning avvalgi ranglari saqlanib qolgan holda, undagi muhr olib tashlanadi.
|
1978–1980
|
|
1:2
|
Bu bayroq boshqa kommunistik tuzumlarnikiga oʻxshash dizaynga ega boʻlgan.
|
1980–1987
|
|
1:2
|
Avvalgi trikolor ranglari qaytarilgan va yangi muhr qoʻyilgan.
|
1987–1992
|
|
1:2
|
Afg‘oniston respublikasi
|
Avvalgi bayroq ranglari saqlab qolingan va yangi muhr qoʻyilgan.
|
Qoʻllangan yillari
|
Bayroq
|
Nisbati
|
Hukumat
|
Izohlar
|
1996–1997
|
|
2:3
|
Afgʻoniston islom amirligi
|
Oq bayroq
|
1997–2001 2021–h.v.
|
|
2:3
|
„Tolibon“ 1997-yilda bayroqqa shahodat kalimasini qoʻshgan.
|
Qoʻllangan yillari
|
Bayroq
|
Nisbati
|
Hukumat
|
Izohlar
|
2001–2002
|
|
1:2
|
Afgʻoniston muvaqqat maʼmuriyati
|
|
2002
|
|
|
Muvaqqat Afgʻoniston islom respublikasi
|
2004–2013
|
|
2:3
|
Afgʻoniston islom respublikasi
|
Oldingi bayroqlarga oʻxshash, lekin farq shundaki ostki Afgʻ'oniston Islom Respublikasi "دا افغانستان اسلامی دولت", yozuvi Afgʻoniston "افغانستان", yozuvi bilan almashgan
|
2013–2021
|
|
2:3
|
Bayroq oʻrtasidagi gerb tasviri biroz kattalashgan
|
- ↑ „Источник“. 2019-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 22-avgust.