աչք
亞美尼亞語
编辑其他寫法
编辑詞源
编辑發音
编辑名詞
编辑աչք • (ačʿkʿ)
- 眼
- կապույտ աչքեր ― kapuyt ačʿkʿer ― 藍眼睛
變格
编辑 i-type, inanimate (東亞美尼亞語)
單數 | 複數 | |||
---|---|---|---|---|
主格 | աչք (ačʿkʿ) | աչքեր (ačʿkʿer) | ||
與格 | աչքի (ačʿkʿi) | աչքերի (ačʿkʿeri) | ||
奪格 | աչքից (ačʿkʿicʿ) | աչքերից (ačʿkʿericʿ) | ||
工具格 | աչքով (ačʿkʿov) | աչքերով (ačʿkʿerov) | ||
方位格 | աչքում (ačʿkʿum) | աչքերում (ačʿkʿerum) | ||
定 | ||||
主格 | աչքը/աչքն (ačʿkʿə/ačʿkʿn) | աչքերը/աչքերն (ačʿkʿerə/ačʿkʿern) | ||
與格 | աչքին (ačʿkʿin) | աչքերին (ačʿkʿerin) | ||
第一人稱所有格 | ||||
主格 | աչքս (ačʿkʿs) | աչքերս (ačʿkʿers) | ||
與格 | աչքիս (ačʿkʿis) | աչքերիս (ačʿkʿeris) | ||
奪格 | աչքիցս (ačʿkʿicʿs) | աչքերիցս (ačʿkʿericʿs) | ||
工具格 | աչքովս (ačʿkʿovs) | աչքերովս (ačʿkʿerovs) | ||
方位格 | աչքումս (ačʿkʿums) | աչքերումս (ačʿkʿerums) | ||
第二人稱所有格 | ||||
主格 | աչքդ (ačʿkʿd) | աչքերդ (ačʿkʿerd) | ||
與格 | աչքիդ (ačʿkʿid) | աչքերիդ (ačʿkʿerid) | ||
奪格 | աչքիցդ (ačʿkʿicʿd) | աչքերիցդ (ačʿkʿericʿd) | ||
工具格 | աչքովդ (ačʿkʿovd) | աչքերովդ (ačʿkʿerovd) | ||
方位格 | աչքումդ (ačʿkʿumd) | աչքերումդ (ačʿkʿerumd) |
近義詞
编辑- 〈古〉 ակն (akn)
古典亞美尼亞語
编辑詞源
编辑源自原始印歐語 *h₃(o)kʷih₁ (“雙眼”),*h₃ókʷs (“eye”)的雙數 -ք (-kʿ)。[1][2][3][4]
名詞
编辑աչք (ačʿkʿ) 複
- 視力
- աչս արձակել՝ արկանել ― ačʿs arjakel, arkanel ― 渴望
- ըստ աչս դատել ― əst ačʿs datel ― 憑第一印象判斷
- յաչս դնել ― yačʿs dnel ― 鄙視
- առ աչս հայել ― aṙ ačʿs hayel ― 尊重
- յաչաց հանել ― yačʿacʿ hanel ― to render odious
- յաչաց ելանել ― yačʿacʿ elanel ― 丟臉
- առ աչօք ― aṙ ačʿōkʿ ― 空想的
- առ աչօք ինչ տեսիլ, երեւոյթ ― aṙ ačʿōkʿ inčʿ tesil, erewoytʿ ― 鬼魂,幻覺
- կալ աչաց ― kal ačʿacʿ ― 變盲
- թերաբաց աչք ― tʿerabacʿ ačʿkʿ ― 半睜開的眼睛
- յաչս դնել ― yačʿs dnel ― to be bold, to brave, to defy
- աչք յարտասուս ― ačʿkʿ yartasus ― 眼淚
- զաչս ի վայր արկանել ― začʿs i vayr arkanel ― to lower the eyes
- ցաւ աչաց ― cʿaw ačʿacʿ ― 抱怨,眼睛痛
變格
编辑i-a-類
使用注意
编辑本詞可作ակն (akn, “眼”)的複數,現代亞美尼亞語中沒有此用法。
派生詞
编辑- անաչառու (anačʿaṙu)
- անաչառութիւն (anačʿaṙutʿiwn)
- անաչեայ (anačʿeay)
- անաչք (anačʿkʿ)
- աշեմ (ašem)
- աչաբաց (ačʿabacʿ)
- աչագար (ačʿagar)
- աչագեղ (ačʿageğ)
- աչալուրջ (ačʿalurǰ)
- աչալրջութիւն (ačʿalrǰutʿiwn)
- աչախիլ (ačʿaxil)
- աչակաքաւ (ačʿakakʿaw)
- աչակորեմ (ačʿakorem)
- աչաղամտութիւն (ačʿağamtutʿiwn)
- աչաղանք (ačʿağankʿ)
- աչամէջք (ačʿamēǰkʿ)
- աչանամ (ačʿanam)
- աչապատեալ (ačʿapateal)
- աչառանք (ačʿaṙankʿ)
- աչառեմ (ačʿaṙem)
- աչառիմ (ačʿaṙim)
- աչառնում (ačʿaṙnum)
- աչառոտ (ačʿaṙot)
- աչառու (ačʿaṙu)
- աչառութիւն (ačʿaṙutʿiwn)
- աչառումն (ačʿaṙumn)
- աչարձակ (ačʿarjak)
- աչարձակութիւն (ačʿarjakutʿiwn)
- աչացաւ (ačʿacʿaw)
- աչացաւու (ačʿacʿawu)
- աչացաւութիւն (ačʿacʿawutʿiwn)
- աչացու (ačʿacʿu)
- աչափոր (ačʿapʿor)
- աչեայ (ačʿeay)
- աչեղ (ačʿeğ)
- աչեղէն (ačʿeğēn)
- աչեր (ačʿer)
- աչիկ (ačʿik)
- աչիկայ (ačʿikay)
- աչոց (ačʿocʿ)
- աչքաւոր (ačʿkʿawor)
- առաչս (aṙačʿs)
- առաչսերեւութիւն (aṙačʿserewutʿiwn)
- առաչօքութիւն (aṙačʿōkʿutʿiwn)
- արթնաչեայ (artʿnačʿeay)
- բազմաչեայ (bazmačʿeay)
- բազմաչեան (bazmačʿean)
- բազմաչին (bazmačʿin)
- բացաչայայտ (bacʿačʿayayt)
- բիւրաչեայ (biwračʿeay)
- եօթնաչեայ (eōtʿnačʿeay)
- եօթնաչի (eōtʿnačʿi)
- զաչաղեմ (začʿağem)
- զաչացու (začʿacʿu)
- Հրաչեայ (Hračʿeay)
- յաշու ունեմ (yašu unem)
- յաչաղ (yačʿağ)
- յաչաղամտութիւն (yačʿağamtutʿiwn)
- յաչաղանք (yačʿağankʿ)
- յաչաղեմ (yačʿağem)
- յաչաղիմ (yačʿağim)
- յաչաղկոտ (yačʿağkot)
- յաչաղութիւն (yačʿağutʿiwn)
- յաչաղումն (yačʿağumn)
- յոգնաչեայ (yognačʿeay)
- յոգնաչեան (yognačʿean)
- պաղաչ (pağačʿ)
- վեցաչիք (vecʿačʿikʿ)
參考資料
编辑- ↑ Ačaṙyan, Hračʿya (1940) Hayocʿ lezvi patmutʿyun [History of the Armenian Language] (亞美尼亞語), 卷I, Yerevan: University Press, 页38–39
- ↑ Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “աչք”, Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (亞美尼亞語), 2nd edition, reprint of the original 1926–1935 seven-volume版, Yerevan: University Press
- ↑ Fortson, Benjamin W. (2010) Indo-European Language and Culture: An Introduction [印欧语系与文化:绪论], 第二版, 牛津: Blackwell, 页385
- ↑ Martirosyan, Hrach (2010), “ač‘-k‘”, Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, 页98
拓展閱讀
编辑- Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “աչք”, Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (古典亞美尼亞語), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “աչք”, Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy