Xabier
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |
Xabier Javier | |||
Municipio de Navarra | |||
| |||
Entidat • Estau • Comunidat • Provincia • Comarca |
Municipio Navarra Comarca de Sangüesa | ||
Superficie | 46,7 km² | ||
Población • Total |
122 hab. (2013) | ||
Altaria • Meyana |
465 m. | ||
Distancia • 52 km |
enta Pamplona | ||
Codigo postal | 31411 | ||
Coordenadas | | ||
Xabier (Javier en castellano, Xabier en basco) ye un municipio de Navarra, en a comarca de Sangüesa y merindat de Sangüesa. D'o suyo termín municipal en fa parte o despoblau (dende meyaus d'o sieglo XX) de Peña.
A suya población ye de 77 habitants (2004), en una superficie de 46,7 km² y una densidat de población de 1,65 hab/km².
Cheografía
[editar | modificar o codigo]A localidat de Xabier se troba situata a 465 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a una distancia de 52 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra.
Mugas
[editar | modificar o codigo]O suyo termin municipal ye dividito en dos partes, una de chicota a lo norte de Sangüesa y una de mes gran a lo sud. A parte d'o norte muga con Liédena, a parte d'o sud muga con Cáseda.
Toponimia
[editar | modificar o codigo]O toponimo Xabier ye navarro-aragonés, pus tien diftongación romance en -ie- d'una Ĕ curta, pero se remonta a lo basco Etxe Berri, "casa nueva". Tien o mesmo orichen y significau que atros Xabierres de l'Alto Aragón, pero perdió a e final porque en Navarra a tendencia a l'apocope d'esta vocal final atona yera mas gran que en as vals Pirenencas, mas arcaizants.
As variants medievals d'o nombre son: Exauierre en 1091, Iabier en 1102, Issauier en 1237, Sabier en 1102, Xauierr en 1366 y Xavierr en 1366.
A torre de l'homenache d'o castiello ye conoixida hue como la Torraza.
Demografía
[editar | modificar o codigo]
| ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
1990- : población de dreito. Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidaz poblacionals en l'INE. |
Molimentos
[editar | modificar o codigo]Personaches
[editar | modificar o codigo]- Sant Francisco Chabier ye naixito en esta localidat. Estió evanchelizador en a India, China y Chapón y tamién cofundador d'a Orden chesuita.
Fiestas
[editar | modificar o codigo]A Javierada ye una pelegrinación ta o castiello de Xabier que se fa siempre a principios de marzo en honor a lo santo patrón de Navarra.
Veyer tamién
[editar | modificar o codigo]
Municipios d'a Comarca de Sangüesa | |
---|---|
Aibar | Cáseda | Eslava | Ezprogui | Gallipienzo | Liach | Lerga | Liédena | Petiella d'Aragón | Sada | Sangüesa | Xabier | Yesa |