Adresa
:
[go:
nahoru
,
domu
]
Saltar al conteníu
Menú principal
Menú principal
mover a la barra llateral
despintar
Navegación
Portada
Portal de la comunidá
Cambeos recién
Páxina al debalu
Ayuda
Buscar
Guetar
Apariencia
Crear una cuenta
Entrar
Ferramientes personales
Crear una cuenta
Entrar
Páginas para editores desconectados
más información
Contribuciones
Alderique
Editando
Condáu d'Holanda
(seición)
Añader llingües
Páxina
Alderique
asturianu
Lleer
Editar
Editar la fonte
Ver historial
Ferramientes
Ferramientes
mover a la barra llateral
despintar
Aiciones
Lleer
Editar
Editar la fonte
Ver historial
Xeneral
Lo qu'enllaza equí
Cambios rellacionaos
Xubir ficheru
Páxines especiales
Información de la páxina
Llograr la URL encurtiada
Xenerar códigu QR
Elementu de Wikidata
N'otros proyeutos
Apariencia
mover a la barra llateral
despintar
Avisu:
Nun aniciasti sesión. La direición IP sedrá visible en público si faes dalguna edición. Si
anicies sesión
o
crees una cuenta
, les ediciones atribuiránse al to nome d'usuariu, xunto con otros beneficios.
Comprobación anti-spam. ¡
Nun
rellenes esto!
== Historia == === Fundación del condáu ([[sieglu X]] - [[sieglu XI]]) === La creación del condáu d'Holanda ta íntimamente xunida a la dinastía de los Teodoricos. El poderíu d'esta familia na rexón, que s'estendía ente'l [[Sinkfal]] y el [[Vlie]] («[[Frisia occidental]]») yera antiguu. Xeneralmente, faíse-y remontar al conde [[Gerolfo II d'Holanda|Gerolfo II]] que tuvo subordináu al duque [[Godofredo de Frisia]]<ref>''La Formation territoriale des principautés belges au Moyen Âge''. [[Léon Vanderkindere]]. Ed. H. Lamertin. Bruxeles. 1981. Tomu II [http://digistore.bib.ulb.ac.be/2006/DL2632839_002_f.pdf]</ref> Gerolfo tuvo dos fíos, [[Teodorico I d'Holanda]] y Waldger. Esti postreru yera conde del ''[[pagus]] Lake et Isla'' ([[Ríu Lek]] y [[IJssel]]) que tresmitió al so fíu Radbod, según un diploma d'[[Otón I]] del añu [[944]]. Radbod gobernó tamién, en [[975]], el territoriu de ''Instarlaka'' nel cual allugábase [[Utrecht]].<ref name="VAND280">Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 280.</ref> Tocantes a Teodorico, ente [[916]] y [[921]], atópase-y ente los allegaos de [[Carlos III de Francia|Carlos el Simple]]. Ye investido del ''[[comitatus]]'' de [[Kennemerland|Kinnem]], nel qu'asocediera al so padre, y recibe del rei, en plenu dominiu, una porción importante d'esta rexón, onde funda l'abadía d'[[Egmond]].<ref name="VAND280"/> El so fíu [[Teodorico II d'Holanda|Teodorico II]] nun foi menos favorecíu. En [[985]], l'emperador [[Otón III]], dio-y tou lo qu'ésti tuviera hasta entós nos condaos de [[Masalant]], de [[Kinnem]] y de [[Texel]]; ye dicir el territoriu esistente ente la desaguada del [[ríu Mosa]] hasta'l ríu [[Vlie]], poro, yera'l dueñu de tola Frisia occidental. Incorporó al so condáu [[Zelanda]], los ''[[Cuatro Oficio]]'' (en [[neerlandés]]: ''Vier Ambachten'') y el [[condáu de Gante]], ya inclusive recibió d'[[Arnulfo I de Flandes]], a títulu de [[feudu]], la [[Waasland|tierra de Waes]] nel reinu de [[Francia]].<ref name="VAND281">Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 281.</ref> Sicasí, nun pudo caltener el condáu de ''Instarlaka''. So Otón I, los feudos antaño ocupaos por Waldger y polos sos fíos Radbod y Hatto fueren confiscados ya integraos nel [[obispáu de Utrech]]. Ye probable que l'Obispu Balderico (918-977) llograra la completa inmunidá y fuera sustituyíu polos condes llaicos nel ''pagus'' de ''Instarlaka''.<ref name="VAND281"/> [[Arnulfo d'Holanda]], fíu de Teodorico II y maríu de Lutgarda de [[condáu de Luxemburgu|Luxemburgu]], foi tamién conde de [[Gante]] y de Frisia occidental. Intentó aumentar el so poder a cuenta de los [[Frisones]] del norte, pero cayó en combate en [[993]].<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 281-282.</ref> Hasta entós los condes de Frisia occidental, defensores de la mariña frente a les invasiones [[Normandos|normandes]], gociaren del favor de los [[Carolinxos]] y de los reis [[saxones]]. Sol emperador [[Enrique II del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu|Enrique II]] la situación política modificóse; la política real, que se sofitaba cada vez más nos obispos, provocó un conflictu d'intereses ente Utrech y el conde frisón. [[Teodorico III d'Holanda|Teodorico III]] constrúi nel ríu [[Merwede]] la fortaleza de [[Dordrecht]], lo que perxudicaba al empar al preláu y a los vendedores de [[Tiel]]. Pero la campaña qu'entama en [[1018]] el duque [[Godofredo I de la Baxa Lorena]], acompañáu del príncipe-obispu [[Balderico II de Liexa]] y de los obispos de Colonia y de Utrech, pa castigar al conde acabó en fracasu; l'exércitu real foi refugaya'l [[29 xunetu]] de [[1018]] nel monte de Merwede, cerca de [[Vlaardingen]].<ref name="VAND282">Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 282.</ref> L'obispu [[Adalboldo II de Utrech]] tuvo qu'afaese al so cafiante vecín; reconciliar con él pos nengún otru topar en situación de protexer el país si surdía dalgún enemigu tarrecible, y el papel del conde de Frisia occidental quedó asina netamente definíu y reforzáu.<ref name="VAND282"/> Sicasí, el [[conde de Flandes]], Enrique II, aprovechando la ocasión, consigue enemistar a Teodorico III con [[Balduino IV de Flandes|Balduino IV]] que-y arrampuñara'l condáu de Gante, qu'en delantre dexó d'esistir so esi nome.<ref name="VAND282"/> [[Teodorico IV d'Holanda|Teodorico IV]] usurpó un ''pagus'' relevante del obispáu (posiblemente'l ''[[Germepi]]'', ente'l IJssel y el [[Viejo Rin]]). En [[1046]], l'emperador [[Enrique III el Negru]] obligó-y a abandonar la so conquista; pero al añu siguiente la llucha volver# a entamar con nuevu ardor. Teodorico xunir a la revuelta de [[Godofredo III de Lorena|Godofredo el Barbudu]] quien, ayudáu por [[Balduino V de Flandes]], amenorgó a cenices el palaciu imperial de [[Nijmegen]], y los fosos holandeses acutaron al exércitu imperial un desastre asemeyáu al de [[1018]].<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 283-284.</ref> Teodorico IV podría recuperar la posesión del territoriu en disputa; pero los obispos d'Utrecht, Liexa y [[Metz]] evitaron la so perda per medios más seguros que la llucha abierta: atraer a una trampa, y el conde foi asesináu'l [[14 de xineru]] de [[1049]]. Morrió ensin dexar descendencia.<ref name="VAND284">Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 284.</ref> El so hermanu [[Florencio d'Holanda|Florencio I]] asocedió-y en Frisia occidental, pero foi de la mesma asesináu en [[1061]]. L'obispu de Utrech pudo entós celebrar el so trunfu.<ref name="VAND284"/> Foi consagráu por dos diplomes reales fechaos en [[Kaiserswerth]] el [[30 d'abril]] y el [[2 de mayu]] de [[1064]] metanes una numberosa corte de fieles. Per mediu del primeru, l'emperador [[Enrique IV del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu|Enrique IV]] dexa al obispáu'l conxuntu de la Frisia occidental dende la desaguada del [[Rin]] hasta la punta de [[Holanda]] septentrional; pel segundu restitúi los bienes que fueren usurpaos, en tiempos d'Enrique II, por Teodorico III y reteníos polos sos fíos Teodorico IV y Florencio y añade el ''comitatus in Hollant'' amás del beneficiu sobre'l ''Germepi''.<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 284-285.</ref> Sicasí, [[Gertrudis de Saxonia]], vilba de Florencio, casárase con [[Roberto I de Flandes|Roberto'l Frisón]] quien defendió enérxicamente los derechos del so fiyascu, [[Teodorico V d'Holanda|Teodorico V]]. P'asegurar al Obispu la posesión efeutiva de los territorios que l'emperador concediéralu, foi precisa la intervención de [[Godofredo III de Lorena|Godofredo el Gorrumbu]]. El duque de Baxa Lorena ocupóse per otra parte de faese investir personalmente pol obispu de los condaos de los que-y apurría los vasallaxe. Godofredo fundó [[Delft]], y pela redolada de Dordrecht foi traicioneramente asesináu a finales de febreru de [[1076]]. Esta catástrofe dexó a Teodorico V retomar la posesión de los territorios que'l so padre ocupara. Ye'l primer conde de Frisia occidental que toma'l títulu de [[conde d'Holanda]].<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 285.</ref> Dende esi momentu, el poder de Teodorico yá nun foi puestu a prueba en tola zona frisona occidental. Probablemente en [[1076]] consiguieron de nuevu en feudu de los [[conde de Flandes|condes de Flandes]] les islles meridionales de Zelanda en cuenta de la cesión de les [[Waasland|tierres de Waes]].<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 286.</ref> === El condáu so los Teodoricos ([[sieglu XII]] - [[sieglu XIII]]) === Ente [[1157]] y [[1168]], un conflictu sobre [[Zelanda]] se entabló ente los condes de Flandes y el conde d'Holanda, pero'l status de les islles nun camudó: siguieron siendo un feudu que los [[Conde de Zelanda|condes de Zelanda]] teníen del condáu de Flandes. El conde [[Teodorico VII d'Holanda|Teodorico VII]] morrió ensin tener fíos varones. El so hermanu [[Guillermu I d'Holanda|Guillermo]] revindicó entós el condáu a cuenta de la so sobrina [[Ada d'Holanda|Ada]]. Ésta casóse con [[Lluis II de Looz|Luis de Looz]], quien buscó'l sofitu de Flandes na so llucha por faer valir los derechos de la so esposa. En [[1206]], [[Felipe I de Namur]] pronunció un arbitraxe ente los dos pretendientes: asignó a Luis de Looz Hollanda y cuatro islles ([[Scherpenisse]], [[Duiveland]], [[Stavenisse]], [[Dreischor]]) y a Guillermo'l restu del territoriu asitiáu na ribera izquierda del Mosa, según les islles meridionales de Zelanda.<ref>''La Formation territoriale des principautés belges au Moyen Âge''. Léon Vanderkindere. Ed. H. Lamertin. Bruxeles. 1902. Tomu I páxines 164-165 [http://digistore.bib.ulb.ac.be/2006/DL2632839_001_f.pdf].</ref> Luis de Looz, que morrió en [[1218]], nun llegó, pese al sofitu de Flandes, faer prevaler los sos derechos y tuvo d'abandonar el conxuntu de les tierres holandeses en favor de Guillermu I.<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 166.</ref> [[Guillermo d'Holanda|Guillermu II]], nietu de Guillermu I casó a la so hermana Alix con [[Juan de Avesnes]], entós en llucha contra la condesa [[Margarita de Constantinopla|Margarita]] y el so fíu [[Guillermu III de Dampierre|Guy de Dampierre]] pola disputa de los condaos de Flandes y de [[Hainaut]]. Los dos cuñaos atacaron [[Rupelmonde]]: esto yera faer alicar de nuevu les pretensiones de la casa d'Holanda sobre la tierra de [[Waes]].<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 208.</ref> N'ochobre de [[1247]], Guillermo foi escoyíu como [[Rei de los Romanos]] n'oposición con [[Federico II Hohenstaufen]]. Nun quixo complicar demasiáu'l so trabayu atrayendo escontra Holanda les fuercies de Flandes y autorizó al so hermanu Florencio, qu'alministraba'l condáu nel so nome, a axustar con Margarita. La paz, alcordada'l [[7 de xunetu]] de [[1248]], foi confirmada por Guillermu II el [[3 d'agostu]] y nuevamente nel trescursu de setiembre del mesmu añu.<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 208-209.</ref> En [[1252]], declarar de nuevu la guerra ente Flandes y Holanda. Margarita atacó Zelanda; pero los sos fíos [[Guy de Dampierre|Guy]] y Juan, ganaos en [[Westkapelle]] el día [[1 de xunetu]] de [[1253]], son fechos prisioneros hasta [[1256]].<ref name="VAND211">Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 211.</ref> La muerte de Guillermu II ([[28 de xineru]] de [[1256]]) modificó la situación. Dexaba un fíu menor d'edá [[Florencio V d'Holanda|Florencio V]], del que foi tutor el so tíu, tamién llamáu Florencio.<ref name="VAND211"/> La paz foi axustada esi mesmu añu en [[Péronne (Somme)|Péronne]] por [[Lluis IX de Francia]], ente Margarita d'una parte y Holanda y la casa d'[[Avesnes]] d'otra. El ''Dichu'' de Péronne ([[24 de setiembre]] de [[1256]]) foi la base de los trataos roblaos el [[13 d'ochobre]] de [[1256]] y el [[22 de payares]] de [[1257]] en [[Bruxeles]].<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 211-212.</ref> En cuenta de una unión dinástica, Margarita abandonaba numberosos derechos que los condes de Flandes exercieren en Zelanda hasta entós. En virtú d'esti alcuerdu Florencio V casóse con Beatriz de Dampierre, fía de [[Guy de Dampierre]].<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 212-213.</ref> Sicasí, [[Florencio V d'Holanda|Florencio V]] nun tardó en tener de la mesma fregaos col so suegru Guy de Dampierre a cuenta de Zelanda, y cuando ésti alióse con [[Eduardu I d'Inglaterra]], el buscó aína'l sofitu del rei de Francia [[Felipe IV de Francia|Felipe'l Formosu]]; pero foi asesináu en [[1296]].<ref name="VAND262">Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 262.</ref> Cuando'l so nuevu fíu [[Xuan I d'Holanda|Xuan I]] asocedió-y, Guy, p'asegurase'l sofitu d'Holanda, quixo arrenunciar a los sos derechos nes islles zelandeses. Ye lo que fizo por un alcuerdu del [[4 de marzu]] de [[1299]]. Sicasí, l'arrenunciu tenía de producir los sos efeutos namái si esistíen herederos direutos del conde d'Holanda, y volvíase caduca si la socesión producir por llinia colateral. Y eso foi precisamente lo qu'asocedió: esi mesmu añu Xuan I morría por enfermedá ([[10 de payares]] de [[1299]]), y los sos estaos pasaron a la [[casa de Avesnes]]. [[Xuan I de Hainaut|Jean II de Avesnes]], [[conde de Hainaut]], yera fíu de Alix d'Holanda, hermana de [[Guillermo d'Holanda|Guillermu II]].<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 262-263.</ref> === El condáu so la casa de Avesnes (1299-1354) === [[Ficheru:Hainaut Modern Arms.svg|thumb|upright=0.5|Armes de los condes de Hainaut-Holanda.]] L'accesu de Xuan II de Avesnes al tronu d'Holanda instituyó pos una unión personal ente los [[conde de Hainaut|condes de Hainaut]] y los d'Holanda. Conforme al alcuerdu de [[1299]], Guy de Dampierre reivindicó darréu la soberanía (feudal) de Zelanda de sur, pero él venciera los sos derechos, dende 1296, al so fíu [[Guy de Namur]], quien tomó'l títulu de conde de Zelanda. La campaña qu'esti príncipe empezó en [[1303]] foi coronada pol ésitu. Consiguió apoderase de la mayor parte d'Holanda; pero perdió llueu les sos ventayes y cayó en manes de los sos adversarios.<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 263.</ref> La interminable querella a cuenta de Zelanda nun acabó hasta [[1323]]. El rei de Francia [[Carlos IV de Francia|Carlos el Formosu]], que consiguiera atraese al empar a [[Lluis I de Flandes|Luis de Nevers]] y a [[Guillermu I de Hainaut|Guillermu III d'Holanda-Hainaut]], impúnxo-yos el so arbitraxe. El tratáu del [[6 de marzu]] de [[1323]], que consagró l'abandonu de la casa de Avesnes de toles sos pretensiones sobre Flandes, desafió d'otra parte definitivamente a Zelanda del vasallaxe flamencu.<ref>Léon Vanderkindere, Obra citada, p. 263-264.</ref> === El condáu so la casa de Wittelsbach (1354-1433) === <small>''Esta seición ta vacida, insuficientemente detallada o incompleta. ¡La vuesa ayuda ye bienvenida!''</small> En [[1433]], [[Jacqueline de Baviera]] dexó Holanda, según l'[[condáu de Hainaut|Hainaut]] a [[Felipe III de Borgoña|Felipe'l Bonu]], duque de [[Borgoña]]. === El condáu so la casa de Borgoña (1433-1482) === <small>''Esta seición ta vacida, insuficientemente detallada o incompleta. ¡La vuesa ayuda ye bienvenida!''</small> === El condáu so los Habsburgos (1482-1581) === <small>''Esta seición ta vacida, insuficientemente detallada o incompleta. ¡La vuesa ayuda ye bienvenida!''</small> Pol [[Acta d'axuración|acta de L'Haya]] ([[1581]]), Holanda depon al so conde ([[Felipe II d'España|Felipe II]]) y xúnese a les [[Provincies Xuníes de los Países Baxos|Provincies Xuníes]].
Resume:
Al guardar los cambeos aceutes les
Condiciones d'usu
y aceutes de mou irrevocable lliberar la to collaboración baxo la
Llicencia CC BY-SA 4.0
y la
GFDL
. Aceutes qu'un hiperenllaz o URL ye reconocimientu bastante baxo la llicencia Creative Commons.
Zarrar
Ayuda d'edición
(s'abre nuna ventana nueva)
Esta páxina pertenez a 3 categoríes anubríes:
Categoría:Coordenaes en Wikidata
Categoría:Llocalidaes con coordenaes en Wikidata
Categoría:Wikipedia:Tradubot