Волгодонск
Ҡала | |||||
Волгодонск | |||||
| |||||
| |||||
Ил | |||||
---|---|---|---|---|---|
Федерация субъекты | |||||
Ҡала округы | |||||
Координаталар | |||||
Башлыҡ |
Виктор Мельников | ||||
Нигеҙләнгән | |||||
Элекке исеме |
Волго-Донск | ||||
Ҡала с | |||||
Майҙаны |
182,3 км² | ||||
Бейеклеге |
50 м | ||||
Халҡы | |||||
Тығыҙлығы |
935,59 кеше/км² | ||||
Этнохороним |
волгодо́нлылар, волгодонлы, волгодо́нлылар | ||||
Телефон коды |
+7 8639 | ||||
Почта индексы |
347340—347399 | ||||
Һанлы танытмалар | |||||
Автомобиль коды |
- | ||||
Код ОКАТО | |||||
Код ОКТМО | |||||
Рәсми сайт | |||||
Волгодонск — Рәсәйҙең Ростов өлкәһе ҡалаһы . Волгодонск ҡала округын барлыҡҡа килтерә.
Илдең көньяғындағы иң йәш ҡалаларҙың береһе, 1950 йылдың 27 июлендә Цимлян һыуһаҡлағысын эксплуатациялаусылар ҡасабаһы итеп төҙөлгән. Ростов өлкәһе көньяҡ-көнсығышының эре сәнәғәт һәм фәнни, географик һәм сауҙа-сәнәғәт үҙәге. Ул 12 район ауылдарын (8-е Волгодонск системаһына ҡарай) берләштерә[2][прим. 1],унда Рәсәй көньяғының энергетика үҙәгенең береһе — Ростов (Волгодонск) АЭС-Ы бар. Ҡалала бик ҙур предприятие — «Атоммаш» — СССР-ҙа, ә аҙаҡтан Рәсәйҙә атом энергетика машиналары эшләү производство берекмәһе бар.
Географияһы
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Волгодонск Ростов өлкәһенең көнсығышында ике миллионлы ҡала — Дондағы Ростов һәм Волгоград ҡалалары араһында урынлашҡан һәм Рәсәй Федерацияһының эре төп субъекттары — Ставрополь, Краснодар һәм Элиста- ҡалаларына яҡын тора. Ҡала Сальск далаларында , Цимлян һыуһаҡлағысының һул ярында (Дон йылғаһында) урынлашҡан. Биш диңгеҙ — Аҡ , Балтик , Каспий , Азов һәм Ҡара- диңгеҙҙәр менән һыу юлы аша тоташа. Волгодонскиҙа Дон магистраль ирригация каналы башлана.
Төньяҡ-көнбайыш | Москва ~1126 км Воронеж ~ 626 км |
Морозовск ~ 106 км | Волгоград ~ 308 км | Төньяҡ-көнсығыш |
---|---|---|---|---|
Көнбайыш | Ростов-на-Дону ~ 235 км Новочеркасск ~ 202 км Семикаракорск ~ 117 км |
Элиста ~ 233 км Астрахань ~ 537 км |
Көнсығыш | |
Көньяҡ-көнбайыш | Краснодар ~ 468 км Новороссийск ~ 610 км |
Сальск ~ 162 км Ставрополь ~ 386 км Сочи ~ 726 км |
Махачкала ~ 781 км | Көньяҡ-көнсығыш |
Климат
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Ҡала континенталь климат (ҡоро) зонаһында ҡарай, бында уртаса һалҡын, ҡарлы ҡыш һәм йәй ҡояшлы һәм бик йылы. Июлдә уртаса температура +23,5 °C. , уртаса йыллыҡ температура +9,3 °C (+9,6 °С — хәҙерге нормалар буйынса).
|
Волгодонскиҙа йылына уртаса яуым-төшөм 448 мм.
Ҡала климаты | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
Уртаса температура, °C | −3,9 | −4 | 1,3 | 9,7 | 16,3 | 21,1 | 23,9 | 23,1 | 17,0 | 10,1 | 2,7 | −2,2 | 9,6 |
Яуым-төшөм нормаһы, мм | 41 | 30 | 35 | 32 | 46 | 44 | 38 | 29 | 42 | 37 | 41 | 51 | 466 |
Сығанаҡ: [4]. |
Ҡала климаты | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Күрһәткес | Ғин | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Йыл |
Абсолют максимум, °C | 15,4 | 18,0 | 22,4 | 31,1 | 35,6 | 40,5 | 43 | 40,8 | 36,1 | 30,6 | 19,6 | 15,1 | 40,5 |
Уртаса максимум, °C | −2,1 | −1,5 | 4,0 | 14,5 | 21,6 | 26,4 | 29,0 | 28,1 | 22,0 | 13,9 | 5,5 | 0,3 | 13,6 |
Уртаса температура, °C | −5,1 | −4 | 0,6 | 9,4 | 16,3 | 20,9 | 23,5 | 22,7 | 16,8 | 9,6 | 2,6 | −2,3 | 9,3 |
Уртаса минимум, °C | −7,7 | −7,9 | −2,8 | 5,4 | 11,7 | 16,1 | 18,5 | 17,9 | 12,3 | 6,1 | 0,1 | −4,6 | 5,6 |
Абсолют минимум, °C | −31,4 | −31,8 | −23,8 | −8,5 | −0,7 | 3,6 | 9,3 | 4,8 | −1,2 | −9,7 | −27 | −27,8 | −31,8 |
Яуым-төшөм нормаһы, мм | 36,9 | 30,6 | 32,2 | 34,7 | 40,3 | 44,1 | 41,3 | 30,2 | 36,6 | 33,9 | 40 | 46,8 | 447,6 |
Сығанаҡ: Архив климатических данных |
Тарих
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Волгодонск ҡалаһы Волга-Дон каналы суднолар йөрөй торған канал төҙөлөү арҡаһында барлыҡҡа килгән.Волга һәм Дон йылғаларын XVI быуат аҙағында һәм XVII быуатта бер нисә тапҡыр тоташтырырға маташалар. Волга һәм Дон йылғаларын тоташтырыу тураһындағы мәсьәләне рус ғалимдары бер нисә тапҡыр иҡтисади проблемалар менән бәйләп хәл итергә булышҡандар. 1920 йыл буласаҡ каналдың трассаһында геодезисттар эшләй башлай. 1928 йылда каналды ҡаҙа башлайҙар, тик был эште ҡул көсө менән йырып сығыу мөмкин булмай. 1938 йылда «Техника — йәштәргә» журналында беренсе тапҡыр буласаҡ Волгодонск ҡасабаһы телгә алына[5]. 1940-сы йылдарҙа Бөйөк Ватан һуғышы арҡаһында канал төҙөү буйынса эш туҡтатып торола.
- Беренсе бөйөк төҙөлөш
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Комментарий
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- ↑ Согласно сетке экономического микрорайонирования России Е. Лейзеровича в состав Волгодонского экономического микрорайона входят город Волгодонск, Цимлянский, Константиновский, Семикаракорский, Волгодонской, Мартыновский и Дубовский районы Е. Лейзерович Типология местностей России // Социальная реальность № 7 2007 год. С.109, 119(недоступная ссылка)
Сығанағы
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года
- ↑ Схема территориального планирования Восточного района Ростовской области
- ↑ Расчёт расстояний между городами . АвтоТрансИнфо. Дата обращения: 8 март 2010.
- ↑ ФГБУ "ВНИИГМИ-МЦД"
- ↑ В. Галактионов «Волга-Дон» — Журнал «Техника-Молодёжи» (№ 1, 1938 год)