Арганізацыя па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе
Арганізацыя па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе | |
---|---|
| |
| |
|
|
Усе дзяржавы-члены АБСЕ | |
|
|
Дзяржавы-ўдзельнікі АБСЕ Партнёры па супрацоўніцтве |
|
Абрэвіятура | АБСЕ |
Краіна | |
Адміністрацыйны цэнтр | |
Адрас | Вена, Аўстрыя |
Юрыдычны статус | міжнародная арганізацыя |
Тып арганізацыі | міжурадавая |
Афіцыйныя мовы | англійская, іспанская, італьянская, нямецкая, руская, французская |
Кіраўнікі | |
Генеральны сакратар | Ламберта Заньер |
Дырэктар БДІПЧ | Міхаэль Георг Лінк |
Прадстаўнік па пытаннях свабоды СМІ | Дуня Міятавіч |
Заснаванне | |
Дата заснавання | 18 сакавіка 1991 (33 гады таму) |
Колішняя назва | Нарада па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе |
Бюджэт | 156,4 млн еўра (2008) |
Колькасць супрацоўнікаў | 3266 (2008)[1] |
Кіроўны орган | Нарада |
Член у | 56 дзяржаў Паўночнага паўшар’я |
Папярэднік | Нарада па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе |
Узнагароды | |
www.osce.org | |
Арганізацыя па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе, АБСЕ (англ.: Organization for Security and Co-operation in Europe, OSCE, фр.: Organisation pour la sécurité et la coopération en Europe) — найбуйнейшая ў свеце рэгіянальная арганізацыя, якая займаецца справамі бяспекі. Арганізацыя аб’ядноўвае 57 краін, размешчаных у Паўночнай Амерыцы, Еўропе і Цэнтральнай Азіі.
Былая назва — «Нарада па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе» — НБСЕ (англ.: Conference for Security and Cooperation in Europe, CSCE).
Кіраўніцтва
[правіць | правіць зыходнік]- Дзеючы старшыня АБСЕ — Эдзі Рама (Албанія).
- Генеральны сакратар АБСЕ — Томас Грэмінгер (Швейцарыя).
- Дырэктар БДІПЧ АБСЕ — Інгібьорг Сольрун Гісладатыр (Ісландыя).
- Прадстаўнік АБСЕ па пытаннях свабоды СМІ — Арлем Дэзір (Францыя).
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]«Нарада па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе» была сазваная з ініцыятывы СССР і сацыялістычных краін Еўропы як пастаянна дзеючы міжнародны форум прадстаўнікоў 33 еўрапейскіх дзяржаў, а таксама ЗША і Канады, для стварэння мераў памяншэння ваеннага супрацьстаяння і ўмацавання бяспекі ў Еўропе.
Нарада праходзіла ў тры этапы:
- 3 — 7 ліпеня 1973 — Хельсінкі — нарада міністраў замежных спраў,
- 18 верасня 1973 — 21 ліпеня 1975 — Жэнева — унясенне прапаноў, паправак і ўзгадненне тэксту Заключнага акта,
- 30 ліпеня — 1 жніўня 1975 года ў сталіцы Фінляндыі Хельсінкі кіраўнікі 35 краін падпісалі Заключны акт Нарады па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе (Хельсінкскае пагадненне).
- Наступныя сустрэчы
Развіццё дасягнутых пагадненняў замацоўвалася на сустрэчах дзяржаў-удзельніц:
- 1977—1978 — Бялградская,
- 1980—1983 — Мадрыдская,
- 1984 — Стакгольмская,
- 1986 — Венская.
- 19—21 лістапада 1990 — Парыжская нарада кіраўнікоў дзяржаў і ўрадаў краін-удзельніц НБСЕ. Тут была падпісана Парыжская хартыя для новай Еўропы (якая абвясціла заканчэнне халоднай вайны), заключаны Дагавор аб звычайных узброеных сілах у Еўропе (ДЗУСЕ), прынятая сумесная дэкларацыя 22 дзяржаў (членаў НАТА і Арганізацыі Варшаўскага дагавора), створаны зараз існуючы трохступеньчаты механізм палітычных кансультацый: сустрэчы на вышэйшым узроўні, Савет міністраў замежных спраў (СМЗС), Камітэт старэйшых службовых асоб.
- 10 верасня — 4 кастрычніка 1991 — Маскоўская трэцяя заключная нарада Канферэнцыі па чалавечым вымярэнні НБСЕ (першая адбылася ў 1989 у Парыжы, другая — у 1990 у Капенгагене). Прыняты дакумент, у якім упершыню ўказана, што пытанні, якія тычацца правоў чалавека, асноўных свабод, дэмакратыі і вяршэнства закона, маюць міжнародны характар, а абавязкі ў галіне чалавечага вымярэння не адносяцца да ліку выключна ўнутраных спраў краін-членаў НБСЕ.
- 1992 — Хельсінкская сустрэча на вышэйшым узроўні. Прыняты дакумент «Выклік часу перамен», які даў пачатак ператварэнню НБСЕ з форума пераважна палітычнага дыялогу між краінамі-удзельніцамі ў трансрэгіянальную арганізацыю, якая ставіць мэты падтрымкі ваенна-палітычнай стабільнасці і развіцця супрацоўніцтва «ад Ванкувера да Уладзівастока». НБСЕ атрымала шырокія паўнамоцтвы і магчымасці прымаць меры практычнага характару для прадухілення і ўрэгулявання лакальных і рэгіянальных канфліктаў.
- 1992 — Стакгольмская сустрэча Савета МЗС. Заснаваны пост Генеральнага сакратара НБСЕ.
- 1993 — Рымская сустрэча Савета МЗС. Прынята Дэкларацыя па агрэсіўным нацыяналізме — крыніцы сучасных канфліктаў. Створаны Пастаянны камітэт НБСЕ — інстытут пастаянных прадстаўнікоў краін-удзельніц.
- 1994 — Будапешцкая сустрэча на вышэйшым узроўні. Прынята рашэнне аб перайменаванні НБСЕ з 1 студзеня 1995 у АБСЕ — Арганізацыю па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе. Прынята палітычная дэкларацыя «На шляху да сапраўднага партнёрства ў новую эпоху», дамоўленасць пра пачатак распрацоўкі мадэлі агульнай і ўсёабдымнай бяспецы для Еўропы XXI стагоддзя, ваенна-палітычныя дамоўленасці.
- 1995 — Будапешцкая сустрэча Савета міністраў замежных спраў.
Краіны-удзельнікі
[правіць | правіць зыходнік]Удзельнікі АБСЕ
[правіць | правіць зыходнік]Партнёры па супрацоўніцтве
[правіць | правіць зыходнік]
|
|
Гісторыя старшынства
[правіць | правіць зыходнік]Старшынства ў АБСЕ праводзіцца дзяржавай—членам на працягу каляндарнага года. Міністр замежных спраў гэтай дзяржавы выконвае функцыі Дзеючага старшыні АБСЕ.
Год | Краіна | Дзеючы старшыня АБСЕ |
---|---|---|
1991 | Ганс-Дзітрых Геншэр (з чэрвеня) | |
1992 | Jiří Dienstbier (да 2 ліпеня); Jozef Moravčík (з 3 ліпеня) | |
1993 | Margaretha af Ugglas | |
1994 | Beniamino Andreatta (да 11 мая); Antonio Martino (з 12 мая) | |
1995 | Ласла Ковач | |
1996 | Flavio Cotti | |
1997 | Niels Helveg Petersen | |
1998 | Браніслаў Герэмек | |
1999 | Кнут Волебек | |
2000 | Wolfgang Schüssel (да 4 лютага); Benita Ferrero-Waldner (з 5 лютага) | |
2001 | Mircea Geoană | |
2002 | Jaime Gama (да 6 красавіка); António Martins da Cruz (з 7 красавіка) | |
2003 | Jaap de Hoop Scheffer (да 3 снежня); Bernard Bot (з 4 снежня) | |
2004 | Саламон Пасі | |
2005 | Dimitrij Rupel | |
2006 | Karel De Gucht | |
2007 | Miguel Ángel Moratinos | |
2008 | Ілка Канерва (да 4 кастрычніка); Аляксандр Стуб (з 5 кастрычніка) | |
2009 | Dora Bakoyannis (да 5 кастрычніка); George Papandreou (з 6 кастрычніка) | |
2010 | Канат Саўдабаеў | |
2011 | Аўдронюс Ажубаліс | |
2012 | Эйман Гілмар | |
2013 | Леанід Кажара | |
2014 | Дзідзье Буркхальтэр | |
2015 | Івіца Дачыч | |
2016 | Франк-Вальтэр Штайнмаер | |
2017 | Себасцьян Курц (да 18 снежня), Карын Кнайсль (з 18 снежня) | |
2018 | Анджэліна Альфана (да 1 чэрвеня), Энца Маавера-Міланэзі (з 1 чэрвеня) | |
2019 | Міраслаў Лайчак | |
2020 | Эдзі Рама |
Гл. таксама
[правіць | правіць зыходнік]Зноскі
- ↑ (англ.)Грашовая справаздача за 2008 год і выснова рэвізора // Сайт АБСЕ. 28 верасня 2009.
- ↑ Contacts Праверана 2 снежня 2023.