Мары Элізабет Луіза Віжэ-Лебрэн
Мары Элізабет Луіза Віжэ-Лебрэн | |
---|---|
фр.: Élisabeth Vigée Le Brun | |
Аўтапартрэт у саламяным капялюшыку, 1782, Нацыянальная галерэя, Лондан | |
Дата нараджэння | 16 красавіка 1755[1][2][…] |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 30 сакавіка 1842[1][2][…] (86 гадоў) |
Месца смерці | |
Месца пахавання | |
Грамадзянства | |
Бацька | Луі Віжэ[d] |
Маці | Jeanne Maissin[d][5] |
Муж | Jean-Baptiste-Pierre Le Brun[d][7] |
Дзеці | Julie Le Brun[d] |
Род дзейнасці | мастачка, гаспадыня літаратурнага салону, пісьменніца, артыстка |
Жанр | партрэтны жывапіс[d], партрэт[4] і пейзаж[8] |
Мастацкі кірунак | ракако[9] і неакласіцызм[9] |
Уплыў | Луі Віжэ[d] і Габрыэль Брыяр[d] |
Уплыў на | Marie-Guillemine Benoist[d] |
Член у |
|
Подпіс |
|
Мары Элізабет Луіза Віжэ-Лебрэн (фр.: Élisabeth-Louise Vigée-Le Brun, народжаная Віжэ; 16 красавіка 1755, Парыж — 30 сакавіка 1842, там жа) — французская мастачка.
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]Першыя ўрокі жывапісу атрымала ў свайго бацькі, затым карысталася кансультацыямі Жан-Батыста Гроза, Жазефа Вернэ, Габрыэля Франсуа Дуаена і іншых майстроў. Ужо ў канцы 1765-х гг. Віжэ малявала цалкам прафесійна: ускосным сведчаннем яе поспеху можа служыць тое, што яе майстэрня была фармальна зачынена ўладамі за адсутнасць у юнай мастачкі патэнта.
У 1770-х гадах бацькі Віжэ абгрунтавалася ў доме на парыжскай вуліцы Сент-Анарэ, насупраць палаца Пале-Раяль, і да 15-гадовай прафесійнай мастачцы заказы пацяклі ракою. У той перыяд Віжэ знаходзілася пад заступніцтвам дзвюх найбагацейшых дам Парыжа: мадам дэ Вердэн, жонкі генеральнага адкупніка, і, што больш важна, прынцэсы Марыі-Адэлаіды дэ Бурбон-Пенцьеўр, жонкі герцага Шартрскага, якая была на 2 гады старэйшая за юную мастачкі. Віжэ часта адхіляла заказы партрэтаў ад прыхільнікаў, якія такім спосабам спрабавалі знайсці нагоду для сустрэчы. Віжэ, якая выйшла з сям'і дробнай буржуазіі, заняла месца сярод уплывовых арыстакратаў французскага каралеўства, сярод якіх быў кароль і яго браты і сёстры, а таксама каралева і вядомыя члены каралеўскай сям'і; іх аб'ядноўвала прыналежнасць да аднаго пакалення.
У 1776 г. Віжэ выйшла замуж за Жан-Батыста П'ера Лебрэна, мастака і, у большай ступені, гандляра жывапісам. Сувязі мужа ўзмацнілі папулярнасць юнай мастачкі-партрэтысткі ў асяроддзі французскай знаці, і ўрэшце Віжэ-Лебрэн была запрошана ў Версаль маляваць каралеву. Марыя Антуанэта вельмі высока ацаніла працу мастачкі і засыпала яе дадатковымі заказамі, а ў 1783 г. аказала, са свайго боку, пэўны ціск на французскі мастацкі істэблішмент, каб Віжэ-Лебрэн была выбрана ў члены Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры.
C 1780-х гг. Віжэ-Лебрэн шмат падарожнічала па Еўропе (часта разам з мужам), працуючы ў розных краінах. У гэтых паездках ёю былі напісаны партрэты многіх валадарных асоб, дзяржаўных дзеячаў і іншых выдатных фігур: так, у Галандыі Віжэ-Лебрэн пісала будучага караля Вілема I, у Расіі ў 1795—1799 гг. — апошняга польскага караля і вялікага князя літоўскага Станіслава Панятоўскага, вялікую княгіню Ганну Фёдараўну (жонку вялікага князя Канстанціна Паўлавіча) і іншых членаў імператарскага сямейства. У розных краінах Віжэ-Лебрэн таксама абіралася ў мясцовыя Акадэміі мастацтваў.
Перачакаўшы такім чынам Вялікую Французскую рэвалюцыю, Віжэ-Лебрэн вярнулася ў Францыю па запрашэнні Напалеона і да 1814 г. жыла, галоўным чынам, у сваім мёнтку ў Лувесьене, а калі з наступам войскаў саюзнікаў на Парыж маёнтак быў заняты прускай арміяй, вярнулася ў Парыж. Віжэ-Лебрэн пакінула падрабязныя мемуары, апублікаваныя ў Францыі ў 1835—1837 гг.
Віжэ-Лебрэн пакінула 660 партрэтаў і каля 200 пейзажаў. Манера пісьма яе ясная і дасканалая, найбольшай жвавасцю адрозніваюцца аўтапартрэты, якія яна пісала шмат і ахвотна.
-
Партрэт Кацярыны Мікалаеўны Меньшыкавай, 1795, Нацыянальная карцінная галерэя Арменіі
-
Партрэт Станіслава Панятоўскага, 1797 Нацыянальны музей мастацтваў імя Багдана і Варвары Ханенкаў
Зноскі
- ↑ а б Elisabeth Vigée-Le Brun
- ↑ а б Elisabeth Louise Vigée-Lebrun — 2008.
- ↑ http://arts-graphiques.louvre.fr/detail/artistes/1/2669-VIGEE-LEBRUN-Elisabeth Праверана 18 кастрычніка 2020.
- ↑ а б в https://rkd.nl/explore/artists/80953
- ↑ https://francearchives.gouv.fr/fr/facomponent/f7e81b2728ab733b5ab8136dd293ff86daa857c3
- ↑ artist list of the National Museum of Sweden — 2016. Праверана 27 лютага 2016.
- ↑ https://man8rove.com/fr/profile/5cyl1jxd7-elisabeth-vigee
- ↑ https://www.grandpalais.fr/fr/article/qui-est-elisabeth-louise-vigee-le-brun
- ↑ а б https://artuk.org/discover/stories/lisabeth-louise-vigee-le-brun-from-rococo-to-revolution
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мары Элізабет Луіза Віжэ-Лебрэн
- Мемарыяльны сайт Архівавана 5 снежня 1998. (англ.) (фр.) (ісп.) (ням.) (гал.) (італ.)
- Успаміны Віжэ-Лебрэн (англ.)
- Галерэя прац Віжэ-Лебрэн Архівавана 19 студзеня 2008.
- Віжэ-Лебрэн у музеях Украіны Архівавана 5 жніўня 2009.
- «Рускія» працы Віжэ-Лебрэн
- Нарадзіліся 16 красавіка
- Нарадзіліся ў 1755 годзе
- Нарадзіліся ў Парыжы
- Памерлі 30 сакавіка
- Памерлі ў 1842 годзе
- Памерлі ў Парыжы
- Пахаваныя ў Іль-дэ-Франс
- Асобы
- Мастакі паводле алфавіта
- Мастакі-партрэтысты Францыі
- Мемуарысты Францыі
- Мастачкі Францыі
- Гаспадыні літаратурных і велікасвецкіх салонаў
- Росіка
- Мастачкі XVIII стагоддзя
- Ганаровыя вольныя супольнікі Імператарскай Акадэміі мастацтваў
- Французы ў Расіі