Oc'h aozañ Fonem
Neuz
Gallout a reer dizober ar c'hemmoù-mañ. Gwiriit, mar plij, gant ar geñveriadenn a-is evit bezañ sur eo an dra-se a fell deoc'h ober; goude-se enrollit ar c'hemmoù a-is a-benn echuiñ disteurel ar c'hemmoù.
Stumm a-vremañ pe stumm red | Ho testenn | ||
Linenn 1: | Linenn 1: | ||
E [[yezhoniezh]] e vez implijet an termen '''fonem''' pe '''soniad''' ([[Saozneg|saoz.]]: [[:en:Phoneme|''phoneme'']]) war dachenn ar [[fonologiezh]] evit komz eus keal teorikel ur sonenn hervez framm fonologel ur [[yezh]] resis. Da |
E [[yezhoniezh]] e vez implijet an termen '''fonem''' pe '''soniad''' ([[Saozneg|saoz.]]: [[:en:Phoneme|''phoneme'']]) war dachenn ar [[fonologiezh]] evit komz eus keal teorikel ur sonenn hervez framm fonologel ur [[yezh]] resis. Da lâret eo, n'eo ket kevatal ur fonem d'ur [[fonenn]] hepmuiken war-eeun met kentoc'h da berzhioù ar fonennoù en ur yezh resis liammet ouzh ar [[semantik]]. |
||
Kemmañ a ra ar fonemoù a yezh da yezh, da skouer en [[armenieg]] [[Lizherenneg an armenieg|Ղ ղ]] distaget [ʁ] (treuzskrivet a-wezhoù <ġ>) a zo ur fonem disheñvel diouzh [[Lizherenneg an armenieg|Ր ր]] distaget [ɾ] (treuzksrivet <r> peurliesañ), pa'z eo [[alofonenn|alofonennoù]] e brezhoneg an |
Kemmañ a ra ar fonemoù a yezh da yezh, da skouer en [[armenieg]] [[Lizherenneg an armenieg|Ղ ղ]] distaget [ʁ] (treuzskrivet a-wezhoù <ġ>) a zo ur fonem disheñvel diouzh [[Lizherenneg an armenieg|Ր ր]] distaget [ɾ] (treuzksrivet <r> peurliesañ), pa'z eo [[alofonenn|alofonennoù]] e brezhoneg an div fonenn-se dre ma tenn an distagadurioù disheñvel-se da zoare-komz hiniennel an dud pe d'ar [[rannyezh|rannyezhoù]] lec'hel ha n'eo ket da framm ar yezh war-eeun. |
||
Evit |
Evit goût hag-eñ e talvez ur fonenn (da lâret eo ur sonenn resis) da fonem en ur yezh bennak e klasker parioù [[ger|gerioù]] gante pep a ster disheñvel gante da diforc'h ur fonenenn nemetken, da skouer "'''k'''ar" ha "'''p'''ar". |
||
Pa ne gaver diforc'h |
Pa ne gaver diforc'h ster ebet etre seurt parioù gerioù en ur yezh resis evit div fonenn disheñvel e rankont bezañ lakaet da [[alofonenn|alofonennoù]], da skouer [ɹ], [r] ha [ʁ] (<r>) e [[brezhoneg]] hag a gemm hervez ar [[rannyezh]] hag an dud pe [x] ha [χ] (<c'h>) implijet hervez o lec'h en ur ger. |
||
Hervez reolennoù treuzskrivañ al [[LFE|lizherenneg fonetikel etrebroadel]] e ranker skrivañ treuzskrivadennoù fonemek etre [[beskell]]où (/ /) keit ha ma vez skrivet etre [[sonnell]]où ([ ]) treuzskrivadennoù [[fonetik]] |
Hervez reolennoù treuzskrivañ al [[LFE|lizherenneg fonetikel etrebroadel]] e ranker skrivañ treuzskrivadennoù fonemek etre [[beskell]]où (/ /) keit ha ma vez skrivet etre [[sonnell]]où ([ ]) treuzskrivadennoù [[fonetik|fonetikel]]. |
||
⚫ | Diaes e c'hell bezañ pa vezer o klask dielfennañ pe deskiñ fonemoù ur yezh dianav betek-henn kompren pere eus ar fonennoù implijet ganti a zo fonemoù, dreist-holl pa ne glota ket framm fonologel ar yezh-se gant patromoù ar yezhoù anavet gant ar c'hlasker pe an desker, da skouer dre ma'z eo alofonennoù e [[saozneg]] ar [[kensonenn dre serriñ|kensonennoù]] dre serriñ [[c'hwezhadur (yezhoniezh)|c'hwezhet]] e c'hell bezañ trechet ur saozneger da grediñ n'hall ket bezañ fonemoù an hevelep fonennoù er yezhoù all daoust ha m'eo gwir ar c'hontrol evit meur a [[yezhoù indezek|yezh indezek]] evel an [[hindeg]]. |
||
⚫ | Diaes e c'hell bezañ pa vezer o klask dielfennañ pe deskiñ fonemoù ur yezh dianav betek-henn kompren pere eus ar fonennoù implijet ganti a zo fonemoù, dreist-holl pa ne glota ket framm fonologel ar yezh-se gant patromoù ar yezhoù anavet gant ar c'hlasker pe an desker, da skouer dre ma'z eo alofonennoù e [[saozneg]] ar [[kensonenn dre serriñ| |
||
== Gwelit ivez == |
== Gwelit ivez == |
||
Linenn 16: | Linenn 17: | ||
* [[Fonologiezh]] |
* [[Fonologiezh]] |
||
* [[Tonenn (yezhoniezh)|Tonenn]] |
* [[Tonenn (yezhoniezh)|Tonenn]] |
||
* [[Lizherenneg fonetik etrebroadel evit ar brezhoneg]] |
|||
[[Rummad:Fonetik ha fonologiezh]] |
[[Rummad:Fonetik ha fonologiezh]] |
||
[[af:Foneem]] |
|||
[[ar:صوتة]] |
|||
[[ast:Fonema]] |
|||
[[bg:Фонема]] |
|||
[[ca:Fonema]] |
|||
[[cs:Foném]] |
|||
[[cu:Фѡни́ма]] |
|||
[[cv:Фонема]] |
|||
[[da:Fonem]] |
|||
[[de:Phonem]] |
|||
[[dsb:Fonem]] |
|||
[[el:Φώνημα]] |
|||
[[en:Phoneme]] |
|||
[[eo:Fonemo]] |
|||
[[es:Fonema]] |
|||
[[fa:واج]] |
|||
[[fi:Foneemi]] |
|||
[[fr:Phonème]] |
|||
[[ga:Fóinéim]] |
|||
[[gl:Fonema]] |
|||
[[gv:Myn-heean]] |
|||
[[he:פונמה]] |
|||
[[hr:Fonem]] |
|||
[[hsb:Fonem]] |
|||
[[hu:Fonéma]] |
|||
[[id:Fonem]] |
|||
[[io:Fonemo]] |
|||
[[is:Fónem]] |
|||
[[it:Fonema]] |
|||
[[ja:音素]] |
|||
[[ko:낱소리]] |
|||
[[ku:Vac]] |
|||
[[la:Phonema]] |
|||
[[li:Foneem]] |
|||
[[lmo:Funema]] |
|||
[[lv:Fonēma]] |
|||
[[ml:സ്വനിമം]] |
|||
[[ms:Fonem]] |
|||
[[nl:Foneem]] |
|||
[[nn:Fonem]] |
|||
[[no:Fonem]] |
|||
[[nov:Foneme]] |
|||
[[oc:Fonèma]] |
|||
[[os:Фонемæ]] |
|||
[[pl:Fonem]] |
|||
[[pt:Fonema]] |
|||
[[ro:Fonem]] |
|||
[[ru:Фонема]] |
|||
[[sh:Fonem]] |
|||
[[simple:Phoneme]] |
|||
[[sk:Fonéma]] |
|||
[[sl:Fonem]] |
|||
[[stq:Phonem]] |
|||
[[sv:Fonem]] |
|||
[[ta:ஒலியனு]] |
|||
[[tl:Ponema]] |
|||
[[tr:Fonem]] |
|||
[[uk:Фонема]] |
|||
[[ur:صوتیہ]] |
|||
[[wa:Oyon (linwince)]] |
|||
[[zh:音位]] |
|||
[[zh-min-nan:Im-sò͘]] |