Stad
Ar stad (Stad da lod) zo unan eus stummoù aozadur politikel ur vro.
Bevennet eo gant harzoù ar stadoù all, ha lakaat a ra he lezennoù da dalvezout war he zachenn, war zouar ha war vor zoken (komz a reer neuze eus eus an domani war vor) .
Peurvuiañ e klasker disheñvelout:
- ar vro, a zo un dachenn douar
- ar stad, hollad an aozadurioù politikel
- ar gouarnamant, a zo unan eus aozadurioù ar Stad
- ar vroad, an dud a zo er vro.
Gant Max Weber eo bet termenet evel an aozadur nemetañ a c'hall ober gant an nerzh hervez al lezenn en ur vro bennak, an nerzh o vezañ an arme, ar polis, ar velestradurezh, al lezioù-barn.
Stadoù
An holl vroioù zo rannet en un doare bennak, evit aesaat ar melestriñ . Darn e rannvroioù, darn e departamantoù, kemm a ra ar gerioù hervez ar broioù hag ar stadoù.
Stadoù dizalc'h zo a zo rannet etre stadoù all, ha n'int ket dizalc'h. Komz a reer neuze eus stadoù emren, pe stadoù kevredet, e diabarzh stadoù kevredadel.
Setu ul listennad stadoù kevredadel:
- Alamagn, rannet e "länder" emren ;
- gwelout stadoù Alamagn
- Aostralia, rannet e stadoù ;
- gwelout stadoù Aostralia
- Aostria
- Arc'hantina, rannet e proviñsoù;
- gwelout proviñsoù Arc'hantina
- Belgia, rannet e "kumuniezhioù" ha "rannvroioù" ;
- Brazil, rannet e stadoù ;
- gwelout stadoù Brazil ;
- an Emirelezhioù Arab Unanet, rannet en emirelezhioù ;
- India, rannet e stadoù ;
- Mec'hiko, rannet e stadoù ;
- gwelout stadoù Mec'hiko
- Kanada, rannet e proviñsoù ;
- Spagn, rannet e "kumuniezhoù emren" ;
- Stadoù-Unanet Amerika, rannet e stadoù ;
- Suis, rannet e kantonioù emren ;
- gwelout kantonioù Suis
- Yougoslavia gozh, rannet e republikoù emren.
Lavaredoù
- « Me eo ar Stad » (lavaredenn amwir lakaet war gont Loeiz XIV)
- « Mard eo kreñv ar stad e wask warnomp; mard eo gwan ar stad e varvomp. » (Paul Valéry)
- « Pezh en deus graet eus ar stad un Ifern war an douar eo o deus klasketan dud ober o faradoz anezhi dres » (Friedrich Hölderlin)
- « Me zo aet, met ar stad a chomo. » (Louis XIV)
- « Pep tra er Stad, netra e-maez ar Stad, netra enep ar Stad. » (Benito Mussolini)
- « L’État, c'est la grande fiction à travers laquelle tout le monde s’efforce de vivre aux dépens de tout le monde. » (Frédéric Bastiat)
- « L’État constitue le pur produit de l’émergence de la violence dans les sociétés humaines. » (Pascal Salin)
- « L’État, c’est le plus froid des monstres froids. Il ment froidement et voici le mensonge qui rampe de sa bouche : “Moi, l’État, je suis le peuple.” » (Friedrich Nietzsche)
- « Beaucoup trop d’hommes viennent au monde : l’État a été inventé pour ceux qui sont superflus. » (Friedrich Nietzsche)
- « La mission historique de la bourgeoisie est la création d’un État “national” moderne ; mais la tâche historique du prolétariat est d’abolir cet État. » (Rosa Luxemburg)
- « Qui donne aux pauvres prête à Dieu, qui donne à l’État prête à rire. » (Tristan Bernard)
- « Nous n’avons pas besoin d’un État qui régente et domine tout, mais au contraire d’un État qui reconnaisse généreusement et qui soutienne, dans la ligne du principe de subsidiarité, les initiatives qui naissent des différentes forces sociales et qui associent spontanéité et proximité avec les hommes ayant besoin d’aide ». (Benead XVI, Deus Caritas Est)
- « État : Gangstérisme officialisé. » (Louis Calaferte)
- « L’État est l’organisation spéciale d’un pouvoir, c’est l’organisation de la violence destinée à mater une certaine classe. » (Lénin)