Sud-Sudano
Sud-Sudano | |||
angle The Republic of South Sudan | |||
respubliko | |||
|
|||
Oficiala nomo: The Republic of South Sudan | |||
Parto de | Afriko | ||
---|---|---|---|
Ĉefurbo | Ĝubao | ||
- koordinatoj | 4° 51′ 00″ N 31° 36′ 00″ O / 4.85000 °N, 31.60000 °O (mapo) | ||
Areo | 619 745 km² (61 974 500 ha) | ||
Loĝantaro | 5 641 700 (2010) | ||
Denseco | 9,1 loĝ./km² | ||
Ĉefministro | Salva Kiir Mayardit | ||
Horzono | UTC+3 | ||
Poŝtkodo | SS | ||
Interreta domajno | .ss | ||
Telefona kodo | 211 | ||
Monunuo | pundo | ||
Lingvo | angla | ||
Religio | kristana, naturreligio | ||
Sud-Sudano (alternative Suda Sudano) estas sendependa respubliko, pli frue aŭtonoma provinco de la afrika lando Sudano. Ĝi konsistas el 10 de la 26 federaciaj ŝtatoj de Sudano.
Je la 9-a de januaro 2011 la loĝantaro de Sud-Sudano decidis per referendumo kun 98-99 procentoj pri la sendependeco de la provinco kaj tial ĝi estas unu el la plej junaj sendependaj ŝtatoj en la mondo.
Ekde la 9-a de julio 2011 Sud-Sudano estas la 54-a sendependa ŝtato de Afriko kaj la 193-a de Unuiĝintaj Nacioj. La oficiala festo estis en mateno de la 9-a de julio 2011. UN- ĝenerala sekretario Ban Ki-moon partoprenis la feston.
Ĝiaj najbaraj landoj estas:
- en la nordo, Sudano,
- en la oriento, Etiopio,
- en la sudo, Kenjo, Ugando, Demokrata Respubliko Kongo,
- en la okcidento, Centrafriko,
Bazaj faktoj pri Sud-Sudano
[redakti | redakti fonton]Historio
[redakti | redakti fonton]Post longa interna milito Sud-Sudano ricevis en la jaro 2005 aŭtonomion kaj la juron por referendumo en la jaro 2011 pri sendependeco. (La nordo de Sudano havas araban islaman kulturon. Sud-Sudano havas ĉefe kristanan kaj afrikan kulturon.) En milito ĝis la jaro 2010 oni havis ĉirkaŭ 300000 mortintajn viktimojn kaj ĉirkaŭ 3 milionojn da transfuĝintoj. En jaro 2005 oni venkobatis en Darfur la insurekcion.
Decembre de 2013 eksplodis luktado inter la du rivalaj sekcioj de la iama registaro, kiu iam interkonsentis disdividi la povon.
Vidu Sud-Sudana Enlanda Milito
Politiko
[redakti | redakti fonton]La dominanta politika organizo estas la SPLA.
Prezidanto
[redakti | redakti fonton]La unua prezidanto estas Salva Kiir Mayardit ekde la 9-a de julio 2011.
Geografio
[redakti | redakti fonton]La Blanka Nilo fluas tra la regiono.
En la nordo de la provinco situas savanoj kaj aridaj arbaroj. En la sudo de la provinco dominas tropikaj pluvarbaroj.
Ekonomio
[redakti | redakti fonton]La longa milito havis tre negativan efikon al la ekonomio de Sud-Sudano precipe la agrokulturo ankoraŭ suferas sub la sekvoj de la milito.
En Sud-Sudano situas 80 procentoj de la petrolo en iama Sudano.
Internaciaj observaj organizaĵoj akuzas konzernojn de Ĉinio, Usono kaj Malajzio pri ekspluatado de naturaj resursoj de la lando, kiu profitigas nur ilin mem.
Demografio
[redakti | redakti fonton]Pli ol 200 naciaj grupoj loĝas en Sud-Sudano. La dominanta nacia grupo estas la dinkaoj.
Kulturo
[redakti | redakti fonton]La oficiala lingvo estas la angla.[1]
Instruado
[redakti | redakti fonton]En jaro 2011 nur ĉirkaŭ 50 % de knaboj havis normalan instruadon en lernejo. La knabinoj ne havis egalan instruadon.
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ The Transitional Constitution of the Republic of South Sudan, 2011. Arkivita el la originalo je 2011-06-29. Alirita 2011-07-14.
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- esperante Bazaj informoj pri Sud-Sudano en la vikio de UEA
- oficiala paĝo de Sud-Sudano Arkivigite je 2011-07-12 per la retarkivo Wayback Machine
- goss - ministraro de Sud-Sudano Arkivigite je 2012-05-29 per Archive.today
|