تراکم جمعیت
این مقاله نیازمند بهروزرسانی است.(ژوئیه ۲۰۲۳) |
بخشی از رشته مقالات دربارهٔ |
اقتصاد ایران |
---|
بودجه |
تراکم جمعیت، انبوهی جمعیت یا چگالی جمعیت[۱][۲] (به انگلیسی: Population density) راهی است برای سنجش جمعیت در واحد مساحت یا واحد حجم که تاکنون بارها در مورد موجودات زنده به ویژه آدمی به کار بسته شده است. واحد تراکم جمعیت، نفر بر کیلومتر مربع است.
پرتراکمترین مناطق بر پایه مرزهای سیاسی
[ویرایش]رتبه | منطقه/کشور | جمعیت | مساحت (کیلومتر مربع) | تراکم (جمعیت در هر کیلومتر مربع) |
---|---|---|---|---|
۱ | ۵٬۱۸۳٬۷۰۰ | ۷۱۰ | ۷۳۰۱ | |
۲ | ۷٬۰۶۱٬۲۰۰ | ۱٬۱۰۴ | ۶۳۹۶ | |
۳ | ۱٬۸۱۶٬۳۷۹ | ۳۶۰ | ۵۰۴۵ | |
۴ | ۱٬۲۳۴٬۵۹۶ | ۷۵۰ | ۱۶۴۶ | |
۵ | ۱۶۴٬۴۰۰٬۰۰۰ | ۱۴۷٬۵۷۰ | ۱۱۱۴ | |
۶ | ۴٬۴۲۰٬۵۴۹ | ۶٬۲۲۰ | ۷۱۱ | |
۷ | ۲۳٬۳۶۱٬۱۴۷ | ۳۶٬۱۹۰ | ۶۴۶ | |
۸ | ۱٬۲۸۸٬۰۰۰ | ۲٬۰۴۰ | ۶۳۱ | |
۹ | ۵۰٬۲۱۹٬۶۶۹ | ۹۹٬۵۳۸ | ۵۰۵ | |
۱۰ | ۴٬۹۶۶٬۰۰۰ | ۱۰٬۴۵۲ | ۴۷۵ | |
۱۱ | ۱۰٬۷۱۸٬۳۷۹ | ۲۶٬۳۳۸ | ۴۰۷ |
در ایران
[ویرایش]در کشور ایران تراکم حسابی جمعیت در سرشماریهای متعدد رو به افزایش است و علت آن است که مساحت کشور ثابت است ولی جمعیت رو به فزونی است. میزان تراکم زیستی یا فیزیولوژیک جمعیت نیز همواره بالاتر از تراکم حسابی جمعیت خواهد بود، زیرا مساحت اراضی زیر کشت کشور که مخرج کسر است، همواره کمتر از مساحت کل منطقه است.[۳]
تراکم ناخالص مسکونی در شهرهای ایران از طیف وسیعی برخوردار است، به طوری که کمتراکمترین شهرهای ایران در میان شهرهای با جمعیت بالای بیست و پنج هزار نفر، خرمشهر (با تراکم ناخالص ۸/۵ نفر در هکتار) و اقلید (۶/۶ نفر در هکتار) میباشند. در مقابل پرتراکمترین شهرهای ایران در میان شهرهای با جمعیت بالای بیست و پنج هزار نفر، بندر ترکمن (۵۰۹ نفر در هکتار)، زرقان (۸۵۵/۹ نفر در هکتار)، و گوهردشت (۱۱۱۳ نفر در هکتار) میباشند. (مرکز آمار ایران، ۱۳۷۲) بهطور متوسط تراکم ناخالص مسکونی در شهرهای بالای ۲۵ هزار نفر ایران (۴۵/۴ نفر در هکتار) است. تراکم ناخالص مسکونی در ۸۷ درصد شهرهای ایران کمتر از ۱۰۰ نفر میباشد که از این میان تراکم ۵۰ درصد شهرها کمتر از ۵۰ نفر در هکتار و ۳۷ درصد شهرها بین ۵۰ الی ۱۰۰ نفر در هکتار است. همچنین میتوان گفت که تراکم در شهرهای بزرگ بیشتر از تراکم در شهرهای کوچک و عمدتاً بین ۵۰ الی ۱۰۰ نفر در هکتار است. به عنوان مثال، تراکم ناخالص مسکونی در مراکز استانها به ویژه کلانشهرهای کشور، در همین سطح قرار دارد.[نیازمند منبع]
تراکم ناخالص مسکونی در شهر تهران ۷۴ نفر در هکتار، تبریز ۸۷/۷ نفر در هکتار، مشهد ۵۹/۱ نفر در هکتار، شیراز ۶۹/۸ نفر در هکتار و در اصفهان نیز ۴۵/۲ نفر در هکتار میباشد.[۴]
متراکمترین شهر ایران شهرستان بندر ماهشهر در استان خوزستان و پس از آن نصرآباد در استان اصفهان و شاهی (قائمشهر) مازندران است.[نیازمند منبع]
جستارهای وابسته
[ویرایش]- فهرست شهرهای ایران بر پایه جمعیت
- استانهای ایران بر پایه جمعیت
- کلانشهرهای بزرگ دنیا
- فهرست شهرهای جهان بر پایه جمعیت
- چگالی تولید ناخالص داخلی
منابع
[ویرایش]- Wikipedia contributors, "Population density," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Population_density&oldid=197731677
- ↑ «تحلیل تأثیر و چگالی جمعیت بر تغییرات فناوری منطقه ای در ایران». معرفت فرهنگی اجتماعی. دریافتشده در ۳ دی ۱۳۹۹.
- ↑ «تأثیر چگالی جمعیت بر تمرکز فعالیتهای صنعتی و رشد منطقهای -در ایران». پژوهشهای اقتصادی ایران. دریافتشده در ۳ دی ۱۳۹۹.
- ↑ پژوهشکده باقرالعلوم
- ↑ «درگاه معاونت شهرسازی و معماری وزارت مسکن و شهرسازی - شهر و شهرنشینی». بایگانیشده از اصلی در ۳ اکتبر ۲۰۰۹. دریافتشده در ۱۰ مارس ۲۰۱۱.