شهرستان فیروزآباد
شهرستان فیروزآباد | |
---|---|
اطلاعات کلی | |
کشور | |
استان | فارس |
سایر شهرها | فیروزآباد، میمند |
بخشها | مرکزی، میمند و جایدشت |
سال تأسیس | ۱۳۲۲ |
نامهای پیشین | گور، اردشیرخوره |
اداره | |
فرماندار | حسین آرگیو |
مردم | |
جمعیت | ۱۲۱٬۴۱۷ تن[۱] |
مذهب | اسلام (شیعه) |
جغرافیای طبیعی | |
مساحت | ۱۴۸۹ هکتار (۱۸٫۸۹ کیلومتر مربع) کیلومتر مربع |
آبوهوا | |
میانگین دمای سالانه | حداقل میانگین ۹ درجه حداکثر میانگین ۳۳ درجه |
بارش سالانه | حدود ۴۲۰ میلیمتر |
دادههای دیگر | |
پیششمارهٔ تلفن | ۰۷۱ |
وبگاه | http://firoozabad.farsp.ir/ |
شهرستان فیروزآباد از شهرستانهای استان فارس است. مرکز این شهرستان شهر فیروزآباد است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۲۱٬۴۱۷ تن بوده است.
در حال حاضر فرماندار این شهر جمشیدی و نماینده آن محمد مهدی فروردین است.
تقسیمات کشوری
[ویرایش]شهرستان فیروزآباد دارای ۳ بخش، ۷ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است:
شهرستان فیروزآباد
[ویرایش]بخش | مرکز بخش | جمعیت بخش (۱۳۹۵) | نام دهستان | مرکز دهستان | جمعیت دهستان (۱۳۹۵) | شهر | جمعیت شهر (۱۳۹۵) |
---|---|---|---|---|---|---|---|
مرکزی | فیروزآباد | ۸۰٬۸۵۸ نفر | احمدآباد | احمدآباد | ۹٬۴۳۶ نفر | فیروزآباد | ۶۵٬۴۱۷ نفر |
بایگان | بایگان | ۵٬۸۰۷ نفر | |||||
میمند | میمند | ۲۴٬۸۸۵ نفر | پرزیتون | پرزیتون | ۷٬۱۲۲ نفر | میمند | ۱۰٬۱۲۰ نفر |
خواجهای | جوکان | ۶٬۱۰۹ نفر | |||||
دادنجان | دادنجان | ۱٬۵۳۴ نفر | |||||
جایدشت | جایدشت | ۱۰٬۷۹۳ نفر | جایدشت | رودبال | ۷٬۹۵۲ نفر | ************ | |
هایقر | شهرک شهید دستغیب | ۲٬۸۴۱ نفر |
مردمشناسی
[ویرایش]در منطقه فیروزآباد، بیشتر ترکان قشقایی از طایفه عمله و دره شوری ساکن اند. اما همچنین ایلات و طوایف فارس تبار همچون کهکی، پاسالاری، ماهسالاری، کوه نارو یا جبل نارو، کوهمره، تاجیک هم آنجا ساکن اند. زبان مردم منطقه به دو صورت ترکی قشقایی و اندکی هم فارسی با گویشهای پارسی میانه است.[۲][۳][۴]
عشایر قشقایی غیر ساکن حدود هشت ماه از سال را در این شهرستان در مناطق قشلاقی و ییلاقی سپری میکنند که دارای فرهنگ خاص خویش میباشند. وجود خاک مرغوب و شنهای حاصلخیز علیرغم کمبود آب شرب و زراعی محیطی مساعد ساخته که بیش از ۳۵٪ از مردم به کارهای کشاورزی اشتغال دارند و این شهرستان یکی از قطبهای مهم کشاورزی بهشمار میرود؛ و در کنار کشاورزی و دامداری که شغل اصلی عشایر قشقایی میباشد و از منابع ارتزاق آنها میباشد نیز رواج دارد و تقریباً ۲۰٪ جمعیت را به خود مشغول کرده است.[۵]
جغرافیا
[ویرایش]شهرستان فیروز آباد با وسعت حدود ۳۵۷۵ کیلومترمربع در جنوب غربی استان فارس و ۹۵ کیلومتری جنوب شهرستان شیراز قراردارد. این شهرستان از شمال به شهرستان کوار و شهرستان شیراز و از جنوب به شهرستان قیر و کارزین و از شرق به شهرستان جهرم و شهرستان خفر و از غرب به شهرستان فراشبند و شهرستان کازرون منتهی میشود. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۶۰۰ متر و ارتفاعات عمده آن کوهپادنا بوده که از جهت شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده است. وجود این ارتفاعات باعث شده این منطقه از آب و هوایی معتدل برخوردار باشد.
محصولات کشاورزی
[ویرایش]این شهرستان با داشتن ۱۵۵۰ هکتار باغ گل محمدی که بخش زیادی از آن در بخش میمند قرار دارد، بیشترین میزان تولید گل و گلاب را در استان فارس دارد. علاوه بر آن براساس گفتههای فرماندار فیروزآباد در این شهرستان ۱۰۰ هکتار انواع گیاهان دارویی و ۳۰۰ هکتار باغ گل نسترن وجود دارد که سبب شده این شهرستان قطب گیاهان دارویی شناخته شود.[۶]
شهرستان فیروزآباد سالانه با صادرات ۵۰ تن انواع گیاهان دارویی به خارج از کشور به عنوان قطب تولید گیاهان دارویی در کشور شناخته میشود. ۱۰ هزار نفر از جمعیت ۱۲۰ هزار نفری فیروزآباد به کار تولید و فرآوری گیاهان دارویی اشتغال دارند.[۷][۸][۹]
به علت برخورداری از اقلیم مناسب، محصولات کشاورزی گوناگونی از جمله گندم، جو، برنج، انواع مرکبات، صیفی جات، ذرت، خرما، انار، بادام، گردو، زیتون، انگور و حبوبات در آن کشت میشود. بخش عمدهای از محصولات تولیدی این شهرستان را به خود اختصاص داده.
تاریخ
[ویرایش]پیش از اسلام
[ویرایش]برخی مورخان قدیم پیشینه گور را به دوران ساسانیان میرسانند. به گزارش ایشان گور شهری بزرگ با حصاری محکم بود؛ بهطوریکه ایلامیها هرگز نتوانستند به «گُور» حمله کنند. پس ایلامیها مسیر رودخانهای را به سمت شهر بود، را با کاه گل سد بستن به مدت چهار سال. بعد از چهار سال، سد را شکستند و آب باعث شد که برجکهای شهر گُور فرو بریزند. بعدها اردشیر که تازه بر اردوان اشکانی شوریده بود، عهد کرد که در صورت پیروزی در این محل شهر تازهای بنا کند. او پس از نشستن بر تخت پادشاهی با کمک مهندسان کوههای اطراف جلگه را برید و آب را از آن طریق خارج کرد. سپس بر زمین خشک شهر جدید گور را ساخت و آنجا را تختگاه خود قرار داد.[۱۰]
امروزه کارشناسان در درستی این داستان (آبگرفتگی جلگه فیروزآباد به مدت پانصد سال) تردید دارند.[۱۱] و بیشتر، گزارش طبری را پذیرفتهاند که میگوید اردشیر بنای شهر گور را در حدود سال ۲۲۴ میلادی و به نشانه قدرتنمایی در برابر آخرین شاه اشکانی آغاز کرده است.[۱۲]
پس از اردشیر این شهر به دلیل نسبتش با سردودمان ساسانی همچنان آباد و مرکز کوره اردشیر باقی ماند[۱۳]؛ هر چند در سایه بیشاپور (شهر جدید شاپور یکم) تا اندازهای در حاشیه قرار گرفت.
پس از اسلام
[ویرایش]گور آخرین پایگاه یزدگرد سوم ساسانی در فارس بود که در سال ۲۹ ه.ق -زمان خلافت عثمان بن عفان- به تصرف مسلمانان درآمد.[۱۴] پس از سقوط این شهر یزدگرد، فارس را به عربها واگذاشت و از راه کرمان به خراسان گریخت.[۱۵] در زمان خلفای راشدین فرماندار گور از طرف والی ایالت یکپارچه بصره –اهواز- فارس منصوب میشد.[۱۶]
در اوایل دوران اسلامی شاهان آل بویه که شیراز را تختگاه خود کرده بودند به آبادانی شهر گور نیز همت گماشتند. به فرمان عضدالدوله دیلمی، مسجد جامع و بیمارستان مناسبی در شهر ساخته شد.[۱۷] همچنین ابومنصور بهرام بن مافنه وزیر خوشنام ابوکالیجار دیلمی در این شهر کتابخانه بزرگی را به نام دارالعلم با نوزده هزار جلد کتاب نفیس وقف کرد که تنها چهار هزار جلد آن به خط ابوعلی و ابوعبدالله بن مقله بود.[۱۸]
اقتصاد گور
[ویرایش]در قرن چهارم هجری گور شهری غنی و آباد بود با اقلیم معتدل، آب فراوان و بوستانها و گلستانهای بسیار.[۱۹] چنانکه باغهای میوه و خانههای اعیانی، حومه شهر را تا شعاع یک فرسنگ فرا گرفته بود.[۲۰]
در این منطقه محصولات گوناگونی تولید میشد؛ عرقیات، میوه، پارچه[۲۱] و جز آن. اما بیتردید گلاب در میان آنها رتبه اول را داشت. گلاب گور و کوار به بسیاری سرزمینها چون چین، هند، بیزانس، مصر، یمن، مغرب عربی و اروپا صادر میشد.[۲۲] حتی گل سرخ گور در کشورهای اسلامی شناخته شده و به خاطر بوی خوش و شفافیت رنگ نزد عرب زبانزد بود.[۲۳] (امروزه هم در زبان عربی به گل محمدی، الورد الجوری میگویند)
عرق شکوفه نخل، عرق بومادران، عرق زعفران و عرق بید از دیگر فراوردههای گیاهیای بود که از بوستانهای گور به دست میآمد.[۲۲]
فیروزآباد امروز
[ویرایش]گور یا فیروزآباد باستانی در قرن هفتم یا هشتم هجری به دلایل نامعلوم رو به ویرانی گذاشت و خالی از سکنه شد.[۲۴] به جای آن بیرونِ باروی شهر قدیم، روستایی سربرآورد که تا دوره قاجاری به نام ده کوشک معروف بود.[۲۵] شهر کنونی فیروزآباد حاصل گسترش همان روستاست.
صنایع دستی
[ویرایش]از صنایع دستی شهرستان میتوان به گلیم، جاجیم، گبه و قالی درمیان زنان عشایر قشقایی و روستاها که قدمت طولانی دارد اشاره کرد. ضمناً از سوغاتیهای این شهرستان میتوان به حلوای ارده و نان کنجدی (حلوای کشی + کنجد) در شهر فیروزآباد و انواع عرقیات گیاهی با خواص دارویی فراوان در شهر میمند نیز اشاره کرد.
فیروزآباد شهر ملی دست بافتهای عشایری
[ویرایش]همزمان با اعطای گواهینامه شهر جهانی صنایعدستی به شیراز و شهر جهانی منبت به آباده، شهر فیروزآباد نیز به عنوان شهر ملی دستبافتهای عشایری ثبت شده است.[۲۶]
این پرونده اطلاعاتی دربارهٔ وضعیت حق تکثیر و پروانهٔ خود ندارد. اگر وضعیت حق تکثیر و پروانهٔ آن مشخص نشود، این پرونده پس از جمعه، ۳۰ اوت ۲۰۲۴ حذف خواهد شد. لطفاً در صورتی که یک برچسب پروانهٔ حق تکثیر افزوده شد، این الگو را بردارید. برای مدیران: حذف این پرونده. استفاده: {{حپ-بدون پروانه|تاریخ=۲۹ اوت ۲۰۲۴}} آگاهسازی بارگذار با: {{جا:حپ-بدون پروانه-آگاهسازی|1=شهرستان فیروزآباد}} ~~~~ این عبارت را به زیرنویس تصویر اضافه کنید: {{پرونده حذفشدنی-زیرنویس|جمعه، ۳۰ اوت ۲۰۲۴|پ۴}} |
این پرونده فاقد اطلاعات واضح و تأییدپذیر منبع است. بهمنظور صحتسنجی وضعیت حق تکثیر آن توسط دیگران، به اطلاعات منبع نیاز است. اگر منبع تصویر مشخص نشود، این پرونده پس از جمعه، ۳۰ اوت ۲۰۲۴ حذف خواهد شد. لطفاً در صورتی که منبع بهروزرسانی شد، این الگو را بردارید. برای مدیران: حذف این پرونده. استفاده: {{حپ-بدون منبع|تاریخ=۲۹ اوت ۲۰۲۴|غیرآزاد=خیر/بله}} آگاهسازی بارگذار با: {{جا:حپ-بدون منبع-آگاهسازی|1=شهرستان فیروزآباد}} ~~~~ این عبارت را به زیرنویس تصویر اضافه کنید: {{پرونده حذفشدنی-زیرنویس|جمعه، ۳۰ اوت ۲۰۲۴|پ۴}} |
گردشگری
[ویرایش]شهرستان فیروزآباد دارای ۱۰۷ اثر ملی و ۵ اثر ثبت جهانی به شرح زیر میباشد:[۲۷]
سایت | تصویر | موقعیت | شماره ثبت آثار ملی | تاریخ ثبت ملی |
---|---|---|---|---|
قلعه دختر | فیروزآباد ۲۸°۵۵′۱۵″ شمالی ۵۲°۳۱′۴۸″ شرقی / ۲۸٫۹۲۰۸۳°شمالی ۵۲٫۵۳۰۰۰°شرقی |
۲۶۹ | ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ | |
سنگنگاره پادشاهی اردشیر بابکان | فیروزآباد ۲۸°۵۵′۰۰″ شمالی ۵۲°۳۲′۱۵″ شرقی / ۲۸٫۹۱۶۶۷°شمالی ۵۲٫۵۳۷۵۰°شرقی |
۲۶۸ | ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ | |
سنگنگاره پیروزی اردشیر بر اردوان | فیروزآباد ۲۸°۵۴′۳۶″ شمالی ۵۲°۳۲′۲۷″ شرقی / ۲۸٫۹۱۰۰۰°شمالی ۵۲٫۵۴۰۸۳°شرقی |
۲۶۸ | ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ | |
اردشیرخوره (شهر گور) | فیروزآباد ۲۸°۵۱′۰۸″ شمالی ۵۲°۳۱′۵۷″ شرقی / ۲۸٫۸۵۲۲۲°شمالی ۵۲٫۵۳۲۵۰°شرقی |
۱۷ | ۲۴ شهریور ۱۳۱۰ | |
کاخ اردشیر بابکان | فیروزآباد ۲۸°۵۳′۵۳″ شمالی ۵۲°۳۲′۲۱″ شرقی / ۲۸٫۸۹۸۰۶°شمالی ۵۲٫۵۳۹۱۷°شرقی |
۸۹ | ۱۵ دی ۱۳۱۰ |
از محلهای تاریخی دیگر فیروزآباد میتوان به قدیمیترین رصدخانه ایران که به تازگی در این شهر باستانی کشف گردیده، نقش رستم تنگاب و آسیاب، کاروانسرا و چهارطاق کنارسیاه و سلطان پیر غیب اشاره کرد.
اماکن زیارتی این شهرستان شامل امامزادگان بی بی حور وبی بی نور، امام زاده امراله واقع در خویدجان، امام زاده داوود (واقع در منطقه خرقه _کسی که خرقه محمد) را نگهداری میکرده) و امامزاده شعیب (نوه ابوالفضل) میباشد. امام زاده امام علی آزاد در نجف آباد. همه امامزادگان در حوالی شهر میباشند.
امام زاده سلطان پیر غیب : این امامزاده در منطقه جبل انارویه و در تنگه ای زیبا در مسیر روستای بیدشهرک و پس از روستای شهید دستغیب واقع شده است. این امامزاده در دل کوه واقع شده است که برای رسیدن به آن نیاز است 183 پله را طی نموده تا به ورودی آن برسیم.نکته جالب توجه در خصوص این امامزاده وجود تصویری از قالب یک پا با قدمت چندصدساله در طاق ورودی این امازاده می باشد که گویا جای پای این امازده در زمان تشرف به این مکان بوده است. این مکان در تاریخ 13/11/1388 و تحت شماره 28290 در شمار آثار تاریخی ثبت شده است.
اماکن سیاحتی این شهرستان عبارتاند از سد تنگاب، رودخانه تنگاب، تنگ خرقه، تنگ هایقر، کوه آسیاب بادی و روشن روستای سرگر، چشمه حنیفقان (چهل چشمه)، رودخانه کنارسیاه، چشمه زنجیران، تنگ رودبال، دانال بهشت خرقه، طبیعت فوق العاده زیبا و دیدنی منطقه بزرگ جبل انارویه ، جنگلهای طبیعی دشت موک و دشت کل و چشمه هاو گردشگاههای طبیعی مانند "چکه نمدی"، "تنگ مهرک"، " اُوبهروزو "، "هفت چاه"، " اُوشُـرشرو (آبشار)" و… که در کوههای اطراف بوده و توسط گروههای کوهنوردی مختلف نظیر "گروه دوستداران طبیعت" مسیریابی شده و به صورت رایگان، هر هفته علاقمندان را برای کوهنوردی به این محلها میبرند.
ورزش و مجتمعهای ورزشی
[ویرایش]شهرستان فیروزآباد تا سال۱۳۹۶ دارای یک نماینده فوتبال در [[لیگ دسته[۲۸] فوتبال ایران|لیگ دسته سه]] کشور به نام شاهد شهرداری فیروزآباد و در سال آخر با نام شهید رضایی فیروزآباد بود.[۲۹]
همچنین تیم فوتسال شهید رضایی فیروزآباد نیز در سال ۹۷ در لیگ دسته دو فوتسال قرار داشت و با کسب نتایج ضعیف سقوط کرد. بازیهای خانگی این تیم در دانشگاه آزاد فیروزآباد انجام میشد.[۳۰]
دیگر نماینده فوتبالی این شهرستان تیم پادنای میمند در لیگ استانی بود.[۳۱]
درحال حاضر تنها نماینده لیگ برتری شهرستان فیروزآباد تیم بانوان کربنات سدیم فیروزآباد در لیگ برتر هندبال بانوان کشور است.[۳۲]
از چهرههای جوان ورزشی شهرستان میتوان از امیرارسلان زمانی چگینی نام برد. وی از چهرههای برجسته و ماندگار و با استعداد کیوکوشین کاراته ایران که به عضویت تیم ملی کیوکوشین کاراته ایران نیز درآمد. در جرگه مربیگری و داوری نیز عملکرد درخشانی در کاراته ایران دارا میباشد و به عنوان رئیس کمیته استعداد یابی کیوکوشین کاراته ایران منصوب شد.مجموعه ورزشی | مکان | نوع | مالکیت |
---|---|---|---|
مجموعه انقلاب | شهر فیروزآباد | سالن ورزشهای مختلف و زمین چمن | سازمان تربیت بدنی |
مجموعه تختی | شهر فیروزآباد | زمین چمن پیست دو میدانی و استخر سرپوشیده | |
مجموعه جایدشت | روستای جایدشت | چند منظوره (زمین خاکی +سالن) | |
سرگر | روستای سرگر | زمین فوتبال خاکی | |
پرزیتون | بخش میمند روستای پرزیتون | ||
بایگان | روستای بایگان | ||
موشگان | روستای موشگان | ||
رودبال | روستای رودبال | ||
مجموعه شهید صیادینژاد | شهر میمند | چند منظوره (سالنهای ورزشی+زمین چمن) | |
مجموعه شهید اکبری (آموزش و پرورش) | شهر فیروزآباد | چند منظوره | آموزش و پرورش |
مجموعه دانشگاه آزاد | شهر فیروزآباد | چند منظوره | دانشگاه آزاد |
زمین فوتبال الفتح | شهر فیروزآباد | زمین چمن مصنوعی | سازمان تربیت بدنی[۳۴] |
پیست موتور سواری | فیروزآباد | در حال احداث | تربیت بدنی[۳۵] |
صنایع و تأسیسات
[ویرایش]درحال حاضر در شهرستان فیروزآباد دو شهرک صنعتی فعال فیروزآباد و میمند و شهرک صنعتی نیمه فعال جایدشت وجود دارد.[۳۶]
این شهرستان دارای یک کارخانه سیمان در ده کیلومتری شهر کوار میباشد.[۳۷]
بزرگترین کارخانه کربنات سدیم خاورمیانه با نام تجاری کربنات سدیم کاوه در غرب این شهرستان در منطقه کنارسیاه است که به مرحله بهرهبرداری رسیده است.
در شهرستان فیروزآباد یک کارخانه رب سازی فعال نیز وجود دارد[۳۸]
پتروشیمی درحال احداث فیروزآباد نیز که با گذشت ۱۳ سال پیشرفت خاصی نداشته است در منطقه جایدشت و در کیلومتر ۱۰ محور فیروزآباد قیر قرار دارد.[۳۹]
همچنین فیروزآباد در میان سه سد تنگاب ،هایقر درحال احداث با پیشرفت بیش از ۹۰ درصدی و سد سلمان فارسی قیرو کارزین قرار گرفته است.
میدانهای گازی آغار و دالان نیز به صورت مشترک در شهرستانهای فیروزآباد، فراشبند و قیرو کارزین قرار گرفته که با ۲۷ حلقه چاه تولید روزانه بیش از صد میلیون متر مکعب گاز را دارند که از طریق لوله به پالایشگاه آغار دالان فراشبند فرستاده میشوند.[۴۰][۴۱] [۴۲]
افراد معروف
[ویرایش]شاهپور اول ساسانی فرزند اردشیر بابکان متولد شهر گور بوده است و شاهپور دوم ساسانی نیز در این شهر زاده شده است.
یکی از بزرگان فیروزآباد فرخ مرد بهرامان قاضی هم دوره خسروپرویز که آیین دادرسی قضایی دوره ساسانیان را با نگارش کتاب مادگان هزار دادستان پایه ریزی نموده است وی از اهالی منطقه جبل انارویه بوده است.
اسماعیلخان قشقایی ملقب به صولتالدوله و سردار عشایر، ایلخان قشقایی در دوره قاجار و اوائل پهلوی بود. او و فرزندانش یعنی ناصر خان، ملک منصورخان، محمدحسین خان و خسرو خان از برجستهترین چهرههای سیاسی تاریخ معاصر کشور بهشمار میآیند.
مجدالدین فیروزآبادی کارزینی از مشاهیر بنام فیروزآباد و مؤلف کتاب قاموس المحیط
روزبه پور دادویه معروف به ابو عبدالله ابن مقفع (زاده ۱۰۴-فیروزآباد) از برجستهترین نمایندگان تفکر علمی در قرن دوم هجری است. روزبه کتابهای زیادی از پارسی میانه به عربی برگرداند. از میان کتابهایی که روزبه ترجمه کرد میتوان از کلیله و دمنه، تاجنامه انوشیروان، آییننامه، سخنوری بزرگ (الأدب الکبیر) و سخنوری خُرد (الأدب الصغیر) نام برد.
ابواسحاق، ابراهیم بن علی شیرازی (۱۰۰۲–۱۰۸۱م) فقیه شافعی و ادیب ایرانی در سدهٔ پنجم هجری متولد فیروزآباد بود وی تحصیل مقدماتی را در فیروزآباد شروع و برای کسب علم بیشتر به شیراز و سپس به بصره سفر کرد و در خدمت جوزی قرائت حدیث کرد در سال ۴۱۵ قمری به بغداد رفت و پس از تأسیس نظامیه در بغداد تدریس در آن به وی واگذار شد، فیروزآبادی سرانجام در سال ۴۷۶قمری در بغداد در گذشت.
لاله و لادن بیژنی دوقلوهای به هم چسبیده معروف که شهرت جهانی داشتند نیز زاده فیروزآباد بودند و مدفنشان نیز روستای لهراسب شهرستان فیروزآباد میباشد.
از ورزشکاران فیروزآبادی میتوان از آقای امید رضا روانخواه بازیکن سابق تیم ملی ایران، فجر سپاسی شیراز و استقلال تهران و سرمربی سابق سپیدرود رشت بود و درحال حاضر سرمربی تیم دسته یکی نیروی زمینی تهران است که با این تیم از دسته دو به دسته یک سعود کرد وی هنچنین سابقه قهرمانی در لیگ برتر و جام حذفی با تیم استقلال تهران را دارد
محمد صادق کرمی که فوتبالیست فیروزآبادی دیگریست سابقه بازی در تیمهای فجر برق نوین و قشقایی شیراز را دارد.
فرید عابدی بازیکن سابق تیمهای برق شیراز نساجی مازندران گل گهر سیرجان
وقایع مهم تاریخی
[ویرایش]از مهمترین وقایع تاریخی فیروزآباد میتوان به تاجگذاری اردشیر بابکان در شهر گور در سده سوم میلادی و انتخاب این شهر به عنوان اولین پایتخت ساسانیان نام برد.
در زمان جنگ جهانی اول که جنوب کشور به دست انگلیس افتاد فیروزآباد نیز از این اتفاق مستثنا نبود و در کنار رئیس علی دلواری وسایر مجاهدان جنوب، اسماعیل خان صولت الدوله قشقایی سردار عشایر و بزرگمردان ایل قشقایی نیز در تنگه هایقر به مقابله با انگلیسیها پرداختند.
در نبرد معروف سمیرم که تیر ماه سال ۱۳۲۲ روی داد شروع این نبرد درگیریهایی در فیروزآباد و قیروکارزین بود[۴۳] و سرانجام باعث درگیری در ارتفاعات سمیرم بین نیروهای متحد عشایر قشقایی و بویراحمدی از یک سو و نیروهای ارتش ایران از سوی دیگر شد.[۴۴]در نتیجه این نبرد ۳۰۰ نفر بهعلاوهٔ ۲۷ افسر، ازجمله سرهنگ حسنعلی شقاقی، فرمانده ستون سمیرم کشته شدند و فیروزآباد، قیر و کارزین تحت کنترل قشقاییها درآمد.
کشته شدن مهندس شاهپور ملک عابدی در ۲۱ آبان ۱۳۴۱ در تنگاب فیروزآباد که مسئول اصلاحات ارضی منطقه فیروزآباد بود باعث ایجاد تنش چند ماهه بین نیروهای دولتی و قشقاییها شد که منجر به جنگ بین قشقاییهای کوهمره سرخی فیروزآباد و نیروهای سلطنتی شد و تعداد زیادی تلفات برجای گذاشت همچنین بزرگان ایل قشقایی که از نظر حکومت پهلوی متهم اصلی کشته شدن ملک عابدی بودند کشته یا تبعید شدند.[۴۵]
در دوران انقلاب شهرستان فیروزآباد اولین نقطه کشور بود که ساواک آن سقوط کرد و رژه مسلحانه عشایر قشقایی در آن برگزار شد.[۴۶]
در روز ۳۰ خرداد سال ۱۳۷۳ که مصادف با روز عاشورا بود زلزله ای به بزرگی ۵/۹[۴۷] ریشتر منطقه فیروزآباد را لرزاند مرکر زلزله روستای زنجیران بود. این زلزله علیرغم شدتی که داشته و خرابیهایی را به بار آورده تلفات چندانی دربر نداشته است.[۴۸]
به هنگام حمله اسکندر مقدونی به دودمان هخامنشیان، اسکندر پس از اینکه نتوانست این شهر را فتح کند با ساختن سد شهر را به زیر آب برد. سکنه این شهر متواری و پناهنده کوهستانهای اطراف شدند.[۴۹] در طول دودمان سلوکیان نیز این شهر یکی از پایگاههای اصلی برای مبارزه با بیگانگان بود.
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ </%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». مرکز آمار ایران. ۲۳ اسفند ۱۳۹۵. کاراکتر C1 control character در
|نشانی=
در موقعیت 32 (کمک)[پیوند مرده] - ↑ «مردم نگاری شهرستان فیروزآباد». www.parsacity.com. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۶-۲۱.
- ↑ سلامی, عبدالنبی (2015-08-23). "آشنایی با ویژگیهای آوایی و دستوری زبان گونههای فیروزآباد". فصلنامهٔ ادبیات و زبانهای محلی ایران زمین. 5 (2): 37–63. ISSN 2345-217X.
- ↑ «شهرستان فیروز آباد | گردشگران شیراز | جاذبههای دیدنی در فیروز آباد، مکانهای دیدنی فیروزآباد». گردشگران شیراز. ۲۰۱۹-۱۲-۳۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۷-۲۶.
- ↑ «پایگاه اطلاعرسانی سازمان تبلیغات اسلامی استان فارس». بایگانیشده از اصلی در ۴ نوامبر ۲۰۱۳. دریافتشده در ۷ مه ۲۰۱۲.
- ↑ «جشنواره گل و گلاب میمند؛ معطرترین رویداد گردشگری استان فارس- اخبار استانها تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۳-۰۱.
- ↑ شیرازه، پایگاه خبری (۱۳۹۶/۰۴/۲۰–۱۲:۱۷). «فیروزآباد؛ قطب تولید گیاهان دارویی و عسل برگ / صادرات سالانه 50 تن گیاهان دارویی به کشورهای اروپایی». fa. دریافتشده در 2021-01-29. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ «فیروزآباد؛ قطب بزرگ تولید گیاهان دارویی اقتصادی». خبرگزاری علم و فناوری. ۱۳۹۹/۹/۱. دریافتشده در 2021-01-29. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ «خبرگزاری فارس - فیروزآباد؛ قطب گیاهان دارویی فارس/ گنجینههای ژنتیکی که مغفول میمانند». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۰-۱۱-۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۱-۲۹.
- ↑ حسینی قزوینی. المعجم. صفحهٔ ۲۶۰
- ↑ سامی، علی
- ↑ طبری. تاریخ طبری. ج ۲، صفحهٔ ۵۸۳
- ↑ ابن حوقل، صورة الارض. جلد ۲. صفحهٔ ۲۶۴
- ↑ حسینی فسایی، حسن. فارسنامه ناصری. جلد ۱. صفحهٔ ۲۴۰
- ↑ اشپولر، برتولد. تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی. جلد ۱. صفحهٔ ۲۴
- ↑ حسینی فسایی، حسن. فارسنامه ناصری. جلد ۱. صفحهٔ ۱۸۱
- ↑ ابن بلخی. فارسنامه. صفحهٔ ۳۳۵
- ↑ مجله دانش
- ↑ اصطخری. مسالک الممالک. صفحهٔ ۱۲۴
- ↑ ابن حوقل. صورة الارض. جلد ۲. صفحهٔ ۲۷۹
- ↑ مقدسی. احسن التقاسیم. جلد ۲. صفحهٔ ۶۵۹
- ↑ ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ ابن حوقل. صورة الارض. جلد ۲. صفحهٔ ۲۹۸
- ↑ تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی. جلد ۴. صفحهٔ ۱۳۰
- ↑ سرزمین پارس[پیوند مرده]
- ↑ حسینی فسایی، حسن. فارسنامه ناصری، جلد ۲، صفحهٔ ۱۴۱۹
- ↑ «ثبت ملی فیروزآباد به عنوان شهر دستبافتهای عشایری». ایسنا. ۲۰۲۱-۰۱-۰۵. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۱-۲۰.
- ↑ «خبرگزاری فارس - فقدان موزه آثار باستانی در شهری با ۱۰۷ اثر ملی و ۵ اثر ثبت جهانی». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۱-۰۱-۲۳. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۱-۳۰.
- ↑ سوم
- ↑ 10 (۲۰۱۷-۱۰-۱۱). «فوتبال دسته سوم کشور / تیم شهید رضایی فیروزآباد به رده سوم جدول صعود کرد». ایرنا. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
- ↑ 10 (۲۰۱۸-۱۱-۲۳). «تیم فوتسال صنایع میبد بر فیروزآباد شیراز غلبه کرد». ایرنا. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
- ↑ 10 (۲۰۱۷-۰۲-۲۱). «فوتبال لیگ برتر فارس/ تیم شهید باقری گویم شیراز صدرنشین شد». ایرنا. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
- ↑ «پیروزی کربنات سدیم مقابل ذوب آهن». www.varzesh3.com. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
- ↑ «اماکن ورزشی شهر فیروز آباد-استان فارس». مدرسه نیوز - مرجع نمونه سؤال مدرسه. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
- ↑ «خبرگزاری فارس - افتتاح نخستین زمین چمن مصنوعی شهرستان فیروزآباد». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۱-۰۲-۲۷. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
- ↑ «خبرگزاری فارس - راهاندازی پیست موتورسواری فیروزآباد در آینده نزدیک». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۰-۱۲-۱۷. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
- ↑ «اختصاص مشوقهای سرمایهگذاری برای 3 شهرک صنعتی در فیروزآباد- اخبار استانها تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۱-۲۹.
- ↑ "سیمان فارس نو (فیروز آباد)". Ecasb (به انگلیسی). Retrieved 2021-01-29.
- ↑ «فارس بازرگان - بانک اطلاعات تولیدکنندگان محصولات غذایی». www.foodkeys.com. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۱-۲۹.
- ↑ «احداث پتروشیمی در دشت ممنوعه/پتروشیمی فیروزآباد به عسلویه منتقل میشود؟». اول فارس | آخرین اخبار ایران، جهان و فارس. ۲۰۱۹-۱۰-۲۸. بایگانیشده از اصلی در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۹.
- ↑ جنوبی، شرکت بهرهبرداری نفت و گاز زاگرس. «آغار و دالان». شرکت بهرهبرداری نفت و گاز زاگرس جنوبی. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۷-۲۳.
- ↑ «نوسازی درمانگاه و مرکز سلامت کار دالان در زاگرس جنوبی». شانا. ۲۰۲۱-۰۲-۱۳. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۳.
- ↑ متن مورب
- ↑ «نبرد سمیرم - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد». fa.m.wikipedia.org. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۲.
- ↑ Behnegarsoft.com (۲۰۱۲-۰۲-۰۸). «نقش انگلیسیها، قشقاییها و جنگ جهانی دوم در «نبرد سمیرم» | ایبنا». خبرگزاری کتاب ایران (IBNA). دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۲.
- ↑ «کشته شدن مهندس ملک عابدی رئیس اصلاحات ارضی فیروزآباد به دست مالکان بزرگ ۲۲ آبان ماه ۱۳۴۱ - مشروطه». mashruteh.org. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۶.
- ↑ «درخواست برای تأسیس تلویزیون محلی قشقایی در فارس | آبانپرس». دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۶.
- ↑ «Magiran | روزنامه رسالت (1391/05/25): مشخصات فنی دو زمین لرزه اخیر و مقایسه آنها با برخی زلزلههای گذشته». www.magiran.com. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۶.
- ↑ «شبکه شتابنگاری کشور > صفحه نخست». ismn.bhrc.ac.ir. بایگانیشده از اصلی در ۵ اوت ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۶.
- ↑ برخی مورخان قدیم پیشینه گور را به دوران هخامنشیان میرسانند. به گزارش ایشان گور شهری بزرگ با حصاری محکم بود، به طوریکه اسکندر مقدونی هر چه کرد نتوانست آن را بگشاید. پس دستور داد که مسیر رودخانهای را به سمت شهر بگردانند و آن را در آب غرق کنند. بعدها اردشیر که تازه بر اردوان اشکانی شوریده بود، عهد کرد که در صورت پیروزی در این محل شهر تازهای بنا کند. او پس از نشستن بر تخت پادشاهی با کمک مهندسان کوههای اطراف جلگه را برید و آب را از آن طریق خارج کرد. سپس بر زمین خشک شهر جدید گور را ساخت و آنجا را تختگاه خود قرار داد. امروزه کارشناسان در درستی این داستان (آبگرفتگی جلگه فیروزآباد به مدت پانصد سال) تردید دارند و بیشتر، گزارش طبری را پذیرفتهاند که میگوید اردشیر بنای شهر گور را در حدود سال ۲۲۴ میلادی و به نشانه قدرتنمایی در برابر آخرین شاه اشکانی آغاز کرده است.