آمریکای اسپانیاییزبان
آمریکای اسپانیاییزبان (به اسپانیایی: Hispanoamérica یا América hispana یا América española) شامل کشورها و نواحی اسپانیاییزبانی است که در قارهٔ آمریکا واقع هستند.[۱][۲]
این کشورها مشترکات قابل توجهی با یکدیگر دارند و همچنین با اسپانیا، که خلف امپراتوری اسپانیا است، دارای اشتراکات فرهنگی هستند. در تمامی این کشورها، زبان اسپانیایی زبان اصلی و اکثریت مردم است، در بعضی نواحی در کنار اسپانیایی دیگر زبانها نیز رسمیت دارند؛ بهطور مثال زبانهای بومی آمریکا (مانند زبان گوارانی، کچوا، آیمارا یا مایایی)، یا زبان انگلیسی (بهطور مثال در پورتوریکو).[۳] مسیحیت کاتولیک نیز مذهب اغلب مردمان این مناطق است.[۴]
کشورهای آمریکای اسپانیاییزبان همراه با کشور برزیل تحت عنوان «ایبرو آمریکا» شناخته میشوند، که به معنای کشورهایی است که در قارهٔ آمریکا هستند ولی فرهنگشان به شبه جزیره ایبری (دو کشور پرتغال و اسپانیا) بازمیگردد.[۵] عبارت آمریکای اسپانیاییزبان همچنین مشترکات فراوان و تفاوتهایی جزئی با عبارت «آمریکای لاتین» دارد، که شامل کشورهای اسپانیاییزبان قاره آمریکا، برزیل و مستعمرههای فرانسه در نیمکرهٔ غربی میشود (اغلب دو کشور ایالات متحده آمریکا و کانادا را در میان این تعریف نمیشمارند). عبارت آمریکای لاتین اشاره به زبانهای لاتین دارد که علاوه بر اسپانیایی و پرتغالی، شامل فرانسوی و ایتالیایی نیز میباشند.[۶]
تاریخچه
ویرایشاستعمارگری اسپانیا در قاره آمریکا در سال ۱۴۹۲ میلادی آغاز شد. این روند به طیف گستردهای از اکتشافات توسط اروپاییها انجامید که در قرون ۱۵ تا ۲۰ میلادی موجب استعمار ملل بسیاری در قارههای آمریکا و آسیا گشت. در نتیجهٔ این روند امپراتوری اسپانیا، با کولونی بزرگی در قارهٔ نوین، شکل گرفت.
جنگ شبهجزیره که توسط ناپلئون بناپارت در سال ۱۸۰۸ میلادی موجب ضعف امپراتوری اسپانیا شدهبود، باعث شد جنگهای استقلالطلبانهای علیه امپراتوری به جریان افتد و اکثر مستعمرات آن در قارهٔ آمریکا به استقلال سیاسی دست یابند. چنانکه در سال ۱۸۳۰، تنها مستعمرات باقی مانده برای اسپانیاییها، فیلیپین و برخی جزایر آنتیل مانند کوبا و پورتوریکو بودند، که تا سال ۱۸۹۸ در خلال جنگ آمریکا و اسپانیا، در کولونی اسپانیا برقرار ماندند.
جمعیتشناسی
ویرایشکشورها
ویرایشعلاوه بر کشورهای اسپانیاییزبان قاره آمریکا، در دیگر کشورهای این قاره نیز اقلیتهای اسپانیاییزبان فراوان هستند. چنانچه اقلیت اسپانیاییها در کشور ایالات متحده آمریکا جمعیت بسیار زیادی را پوشش میدهد.
کشور | جمعیت[۷] | مساحت[الف] | GDP (nominal)[۸][ب] | GDP (nominal) per capita |
GDP (PPP) | GDP (PPP) per capita |
---|---|---|---|---|---|---|
۴۳٬۸۴۷٬۴۳۰ | ۲٬۷۸۰٬۴۰۰ | ۵۴۵٫۱۲ | ۱۲٬۵۰۲٫۸۲ | ۸۷۴٫۰۷ | ۲۰٬۰۴۷٫۴۹ | |
۱۰٬۸۸۷٬۸۸۲ | ۱٬۰۹۸٬۵۸۱ | ۳۴٫۸۳ | ۳٬۱۶۹٫۵۶ | ۷۸٫۶۶ | ۷٬۲۱۸٫۴۹ | |
۱۷٬۹۰۹٬۷۵۴ | ۷۵۶٬۹۵۰ | ۲۴۷٫۰۳ | ۱۳٬۵۷۵٫۹۹ | ۴۳۸٫۷۵ | ۲۴٬۱۱۲٫۹۴ | |
۴۸٬۶۵۳٬۴۱۹ | ۱٬۱۴۱٬۷۴۸ | ۲۸۲٫۳۶ | ۵٬۷۹۲٫۱۸ | ۶۸۸٫۸۲ | ۱۴٬۱۳۰٫۱۸ | |
۴٬۸۵۷٬۲۷۴ | ۵۱٬۰۰۰ | ۵۸٫۱۱ | ۱۱٬۸۳۴٫۸۴ | ۸۰٫۷۰ | ۱۶٬۴۳۵٫۸۳ | |
۱۱٬۴۷۵٬۹۸۲ | ۱۱۰٬۸۶۱ | 81.56[۱۰] | ۷٬۶۰۰٫۰۰ | ۱۳۲٫۹۰ | ۱۱٬۹۰۰٫۰۰ | |
۱۰٬۶۴۸٬۷۹۱ | ۴۸٬۷۳۰ | ۷۲٫۱۹ | ۷٬۱۵۹٫۴۹ | ۱۶۱٫۸۴ | ۱۶٬۰۴۹٫۴۶ | |
۱۶٬۳۸۵٬۰۶۸ | ۲۵۶٬۳۷۰ | ۹۸٫۰۱ | ۵٬۹۲۹٫۶۹ | ۱۸۳٫۶۱ | ۱۱٬۱۰۸٫۵۶ | |
۶٬۳۳۴٬۷۲۲ | ۲۱٬۰۴۰ | ۲۶٫۷۱ | ۴٬۳۴۳٫۴۴ | ۵۴٫۷۹ | ۸٬۹۰۹٫۴۳ | |
۱۶٬۵۸۲٬۴۶۹ | ۱۰۸٬۸۹۰ | ۶۸٫۱۷ | ۴٬۰۸۸٫۹۵ | ۱۳۱٫۷۰ | ۷٬۸۹۹٫۲۰ | |
۹٬۱۱۲٬۸۶۷ | ۱۱۲٬۴۹۲ | ۲۱٫۳۶ | ۲٬۶۰۸٫۵۸ | ۴۳٫۱۷ | ۵٬۲۷۱٫۴۷ | |
۱۲۷٬۵۴۰٬۴۲۳ | ۱٬۹۷۲٬۵۵۰ | ۱٬۰۴۶٫۰۰ | ۸٬۵۵۴٫۶۱ | ۲٬۳۱۵٫۶۵ | ۱۸٬۹۳۸٫۳۲ | |
۶٬۱۴۹٬۹۲۸ | ۱۲۹٬۴۹۴ | ۱۳٫۰۵ | ۲٬۱۲۰٫۳۱ | ۳۳٫۵۵ | ۵٬۴۵۱٫۷۱ | |
۴٬۰۳۴٬۱۱۹ | ۷۵٬۵۷۱ | ۵۵٫۱۲ | ۱۳٬۶۵۴٫۰۷ | ۹۲٫۹۵ | ۲۳٬۰۲۳٫۸۸ | |
۶٬۷۲۵٬۳۰۸ | ۴۰۶٬۷۵۲ | ۲۷٫۴۴ | ۴٬۰۰۳٫۲۸ | ۶۴٫۴۰ | ۹٬۳۹۶٫۰۲ | |
۳۱٬۷۷۳٬۸۳۹ | ۱٬۲۸۵٬۲۲۰ | ۱۹۵٫۱۴ | ۶٬۱۹۸٫۶۱ | ۴۰۶٫۲۱ | ۱۲٬۹۰۳٫۰۹ | |
۳٬۴۱۱٬۳۰۷ | ۹٬۱۰۴ | ۱۰۱٫۳۰ | ۲۹٬۶۹۶٫۵۷ | ۱۳۰٫۹۷ | ۳۸٬۳۹۳٫۰۷ | |
۳٬۴۴۴٬۰۰۶ | ۱۷۶٬۲۱۵ | ۵۴٫۵۷ | ۱۵٬۶۷۹٫۱۷ | ۷۴٫۹۲ | ۲۱٬۵۲۷٫۲۷ | |
۳۱٬۵۶۸٬۱۷۹ | ۹۱۶٬۴۴۵ | ۲۸۷٫۲۷ | ۹٬۲۵۸٫۳۴ | ۴۲۶٫۹۷ | ۱۳٬۷۶۰٫۵۶ | |
مجموع | ۴۱۱٬۳۴۲٬۷۶۷ | ۱۱٬۴۶۶٬۹۰۳ | ۳٬۳۱۵٫۳۴ | ۸٬۰۵۹٫۸۰ | ۶٬۴۱۴٫۶۴ | ۱۵٬۵۹۴٫۳۹ |
بزرگترین شهرها
ویرایششهر | کشور | جمعیت | ناحیهٔ مادرشهری |
---|---|---|---|
مکزیکو سیتی | ۸٬۸۵۱٬۰۸۰ | ۲۳٬۱۳۷٬۱۵۲ | |
بوئنوس آیرس | ۳٬۰۵۰٬۷۲۸ | ۱۵٬۹۴۱٬۹۷۳ | |
بوگوتا | ۸٬۷۸۷٬۷۸۳ | ۹٬۹۸۳٬۵۸۸ | |
لیما | ۷٬۶۰۵٬۷۴۲ | ۹٬۳۶۷٬۵۸۷ | |
سانتیاگو | ۵٬۴۲۸٬۵۹۰ | ۷٬۲۰۰٬۰۰۰ | |
کاراکاس | ۳٬۲۷۳٬۸۶۳ | ۵٬۲۳۹٬۳۶۴ | |
گواتمالاسیتی | ۲٬۱۴۹٬۱۸۸ | ۴٬۵۰۰٬۰۰۰ | |
گوادالاخارا | ۱٬۵۶۴٬۵۱۴ | ۴٬۴۲۴٬۵۸۴ | |
مونتری | ۱٬۱۳۳٬۸۱۴ | ۴٬۱۰۶٬۰۵۴ | |
مدئین | ۲٬۶۳۶٬۱۰۱ | ۳٬۷۳۱٬۴۴۷ | |
گوایاکیل | ۲٬۴۳۲٬۲۳۳ | ۳٬۳۲۸٬۵۳۴ | |
سانتو دومینگو | ۱٬۱۱۱٬۸۳۸ | ۳٬۳۱۰٬۱۷۱[۱۱] | |
هاوانا | ۲٬۳۵۰٬۰۰۰ | ۳٬۰۷۳٬۰۰۰ | |
ماراکایبو | ۲٬۲۰۱٬۷۲۷ | ۲٬۹۲۸٬۰۴۳ | |
پوئبلا | ۱٬۳۹۹٬۵۱۹ | ۲٬۷۲۸٬۷۹۰ | |
آسونسیون | ۵۲۵٬۲۹۴ | ۲٬۶۹۸٬۴۰۱ | |
کالی | ۲٬۰۶۸٬۳۸۶ | ۲٬۵۳۰٬۷۹۶ | |
سان خوآن | ۴۳۴٬۳۷۴ | ۲٬۵۰۹٬۰۰۷ | |
سان خوزه | ۱٬۵۴۳٬۰۰۰ | ۲٬۱۵۸٬۸۹۸ | |
تولوکا | ۸۲۰٬۰۰۰ | ۱٬۹۳۶٬۴۲۲ | |
مونتهویدئو | ۱٬۳۲۵٬۹۶۸ | ۱٬۸۶۸٬۳۳۵ | |
کیتو | ۱٬۳۹۷٬۶۹۸ | ۱٬۸۴۲٬۲۰۱ | |
ماناگوئه | ۱٬۳۸۰٬۳۰۰ | ۱٬۸۲۵٬۰۰۰ | |
بارانکیلا | ۱٬۱۴۸٬۵۰۶ | ۱٬۷۹۸٬۱۴۳ | |
سانتا کروس د لا سیرا | ۱٬۵۹۴٬۹۲۶ | ۱٬۷۷۴٬۹۹۸ | |
والنسیا | ۸۹۴٬۲۰۴ | ۱٬۷۷۰٬۰۰۰ | |
تیخوانا | ۱٬۲۸۶٬۱۵۷ | ۱٬۷۵۱٬۳۰۲ | |
تگوسیگالپا | ۱٬۲۳۰٬۰۰۰ | ۱٬۶۰۰٬۰۰۰ | |
لاپاز | ۸۷۲٬۴۸۰ | ۱٬۵۹۰٬۰۰۰ | |
سان سالوادور | ۵۴۰٬۰۹۰ | ۲٬۲۲۳٬۰۹۲ | |
بارکیسیمتو | ۱٬۱۱۶٬۰۰۰ | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ | |
لئون | ۱٬۲۷۸٬۰۸۷ | ۱٬۴۸۸٬۰۰۰ | |
کوردوبا | ۱٬۳۰۹٬۵۳۶ | ۱٬۴۵۲٬۰۰۰ | |
سیوداد خوارس | ۱٬۳۰۱٬۴۵۲ | ۱٬۳۴۳٬۰۰۰ | |
سن پدرو سولا | ۱٬۲۵۰٬۰۰۰ | ۱٬۳۰۰٬۰۰۰ | |
ماراکای | ۱٬۰۰۷٬۰۰۰ | ۱٬۳۰۰٬۰۰۰ | |
روساریو | ۹۰۸٬۱۶۳ | ۱٬۲۰۳٬۰۰۰ | |
پاناماسیتی | ۹۹۰٬۶۴۱ | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ | |
تورئون | ۵۴۸٬۷۲۳ | ۱٬۱۴۴٬۰۰۰ | |
بوکارامانگا | ۵۱۶٬۵۱۲ | ۱٬۰۵۵٬۳۳۱ |
زبانها
ویرایشزبان اسپانیایی زبان رسمی در اکثر کشورهای اسپانیایی قارهٔ آمریکا است و توسط اکثریت قریب به اتفاق مردم صحبت میشود. زبانهای بومی آمریکا نیز به شکلی گسترده در پرو، گواتمالا، بولیوی، پاراگوئه و مکزیک، و با درجهای کمتر در پاناما، اکوادور، کلمبیا، ونزوئلا، آرژانتین، شیلی و غیره، گویشورانی دارند. در برخی از کشورهای اسپانیاییزبان آمریکا، تعداد متکلمان به زبانهای بومی بسیار کوچک و حتی غیرقابل شمارش است (مثل اروگوئه). مکزیک احتمالاً تنها کشوری است که نسبت به هر کشور دیگر اسپانیایی آمریکا، دارای تعداد بسیار زیادی از انواع زبانهای بومی است و زبان مادری اکثریت مردمانش ناهواتل است.
در کشور پرو، زبان کچوا در کنار اسپانیولی یک زبان رسمی است و دیگر زبانهای محلی نیز در مناطق مختص خود رسمیت دارند. در اکوادور، گرچه هیچ رسمیتی برای زبان کیچوا وجود ندارد، ولی این زبان نزدیک برای بومیان اکوادور توسط قانون اساسی به شناخته شدهاست. در بولیوی، زبانهای آیمارا، کچوا و گوارانی در کنار اسپانیولی رسمی هستند. زبان گوارانی، به همراه اسپانیایی، در کشور پاراگوئه رسمی است و توسط اکثریت جمعیت (که اکثراً دو زبانه هستند) صحبت میشود و همراه با اسپانیایی در مناطقی از آرژانتین شامل استان کورینتس قرابت دارد. در نیکاراگوئه، زبان رسمی اسپانیایی است، اما در سواحل کارائیب کشور زبان انگلیسی و زبانهای بومی مانند مایکسیتو، سومو و راما نیز دارای مقام رسمی هستند. کلمبیا تمامی زبانهای بومی را که در قلمرو خود بهعنوان زبان مادری صحبت میشوند، را به رسمیت میشناسد، هر چند کمتر از ۱٪ جمعیت آن زبان مادریشان بومی است. زبان ناهواتل یکی از ۶۲ زبان مادری است که توسط افراد بومی در مکزیک صحبت میشود و بهطور رسمی توسط دولت این کشور بهعنوان زبان ملی، به همراه اسپانیایی، به رسمیت شناخته شدهاست.
دیگر زبانهای اروپایی نیز در آمریکای اسپانیاییزبان وجود دارند: زبان انگلیسی، توسط گروههایی در پورتوریکو و کشورهای دیگری در حوضهٔ کارائیب مانند بلیز و گویان، زبان آلمانی، در جنوب شیلی، و بخشهایی از آرژانتین، ونزوئلا و پاراگوئه; زبان ایتالیایی در آرژانتین، ونزوئلا و اروگوئه؛ زبانهای اوکراینی، لهستانی و روسی در آرژانتین، و زبان ولزی، در جنوب آرژانتین گویشوران قلیلی دارند.[۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷] دو زبان ییدیش و عبری در شهرهای بوئنوس آیرس و سائوپائولو توسط اقلیتهای مذهبی یهودی صحبت میشوند. زبانهای غیر اروپایی دیگری همچون زبان ژاپنی در پرو، بولیوی و پاراگوئه، زبان کرهای در آرژانتین و پاراگوئه، زبان عربی در آرژانتین، ونزوئلا، کلمبیا و شیلی و زبان چینی در جنوب آمریکا سخنورانی دارند.
در چندین کشور، بهویژه در منطقه کارائیب، زبان کریول صحبت میشود. این زبان در سرزمین اصلی آمریکای لاتین ساخته شده و ترکیبی مشابه زبانهای اروپایی و زبانهای مختلف آفریقایی است. زبان گاریفونا و برخی زبانهای آفریقاییتبار دیگر نیز در سواحل کارائیب به خصوص در هندوراس، گواتمالا، نیکاراگوئه و بلیز توسط نسلهایی از زامبوها سخن گفته میشوند.
پرچم
ویرایشدر حالی که این پرچم نسبتاً ناشناخته است، پرچمی است که به نمایندگی از کشورهای آمریکایی اسپانیاییزبان، مردم آنها، تاریخ و میراث فرهنگی مشترکشان ساخته شدهاست.
این پرچم در اکتبر ۱۹۳۳ توسط انگل کبرول، سروان ارتش اروگوئه، طراحی شد و در تمامی کنفرانسهای پان آمریکا در همان سال در مونتهویدئو، اروگوئه وجود داشت و توسط همه سرزمینهای اسپانیاییزبان پذیرفته شد.[۱۸]
زمینهٔ سفید به نشانهٔ صلح، خورشید مه، نشانهٔ اینتی ایزدبانوی خورشید در اساطیر اینکا و نمادی از درخشش و طلوع آمریکای لاتین، با سه صلیب به نمادی از کاراول کریستف کلمب، نینیا, پینتا, و سانتا ماریا، که در سفرنامه کریستف کلمب در سال ۱۴۹۲ به بر جدید آمدهاند، با رنگ نیلک که شیرها روی نقوش پرچمی قرون وسطی تاج کاستیا داشتند، همراه است.[۱۹]
جستارهای وابسته
ویرایشیادداشتها
ویرایشمنابع
ویرایش- ↑ All of the following dictionaries only list "Spanish America" as the name for this cultural region. None list "Hispanic America." All list the نام اهلیت for the people of the region discussed in this article as the sole definition, or one of the definitions, for "Spanish American". Some list "Hispanic," "Hispanic American" and "Hispano-American" as مترادفs for "Spanish American." (All also include as a secondary definition for these last three terms, آمریکاییهای اسپانیاییتبار و لاتین.) فرهنگ واژگان زبان انگلیسی آمریکن هریتیج (3rd ed.) (1992). Boston: Houghton Mifflin. شابک ۰−۳۹۵−۴۴۸۹۵−۶. Merriam-Webster's Collegiate Dictionary (11th ed.) (2003). Springfield: Merriam-Webster. شابک ۰−۸۷۷۷۹−۸۰۷−۹. The Random House Dictionary of the English Language (2nd ed.) (1987). New York: Random House. شابک ۰−۳۹۴−۵۰۰۵۰−۴. Shorter Oxford English Dictionary on Historical Principles (2007). New York: Oxford University Press. شابک ۹۷۸−۰−۱۹−۹۲۰۶۸۷−۲. Webster's New Dictionary and Thesaurus (2002). Cleveland: Wiley Publishing. شابک ۹۷۸−۰−۴۷۱−۷۹۹۳۲−۰
- ↑ "Hispanic America" is used in some older works such as Charles Edward Chapman's 1933 Colonial Hispanic America: A History and 1937 Republican Hispanic America: A History (both New York: The Macmillan Co.); or translated titles that faithfully reproduce Hispanoamérica, such as Edmund Stephen Urbanski (1978), Hispanic America and its Civilization: Spanish Americans and Anglo-Americans, Norman: University of Oklahoma Press. The Cambridge University Press textbook by two distinguished historians of early Latin America, James Lockhart and Stuart B. Schwartz is entitled, Early Latin America: A History of Colonial Spanish America and Brazil 1983.
- ↑ "CIA – The World Factbook – Field Listing – Languages". Archived from the original on 7 March 2014. Retrieved 2009-04-11.
- ↑ "CIA – The World Factbook – Field Listing – Religions". Archived from the original on 20 December 2018. Retrieved 2009-04-11.
- ↑ The adjective "Ibero-American" usually refers only to countries of the Western Hemisphere, but in the title of the Organization of Ibero-American States it refers to Iberian and (Ibero-)American countries, plus Equatorial Guinea.
- ↑ "Latin America" The Free Online Dictionary (American Heritage Dictionary of the English Language, 2000, 4th ed. Houghton Mifflin Company. Updated in 2003.)
- ↑ "Population, total | Data". data.worldbank.org (به انگلیسی). Retrieved 2017-07-11.
- ↑ "Report for Selected Countries and Subjects". www.imf.org (به انگلیسی). Retrieved 2017-07-11.
- ↑ "Demografia de Chile" (PDF). Archived from the original (PDF) on January 27, 2009.
- ↑ "The World Factbook — Central Intelligence Agency". www.cia.gov (به انگلیسی). Archived from the original on 10 February 2016. Retrieved 2017-07-11.
- ↑ "República Dominicana; Población estimada y proyectada por año y sexo, según región, provincia y municipio. 2000-2010" (به اسپانیایی). Oficina Nacional de Estadística (ONE). Archived from the original on 19 December 2009. Retrieved 2010-04-13. Context page: [۱] بایگانیشده در ۲۲ آوریل ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine ("Poblacion estimada y proyectada región provincia y municipio 2000-2010.xls")
- ↑ "Reference for Welsh language in southern Argentina, Welsh immigration to Patagonia". Bbc.co.uk. 2008-07-22. Retrieved 2013-04-23.
- ↑ "The Welsh Immigration to Argentina". 1stclassargentina.com.
- ↑ Jeremy Howat. "Reference for Welsh language in southern Argentina, Welsh immigration to Patagonia". Argbrit.org. Retrieved 2013-04-23.
- ↑ "Reference for Welsh language in southern Argentina, Welsh immigration to Patagonia". Patagonline.com. Retrieved 2013-04-23.
- ↑ "Reference for Welsh language in southern Argentina, Welsh immigration to Patagonia". Andesceltig.com. 2009-09-29. Archived from the original on 17 September 2017. Retrieved 2013-04-23.
- ↑ "Reference for Welsh language in southern Argentina, Welsh immigration to Patagonia". Glaniad.com. Archived from the original on 8 August 2016. Retrieved 2013-04-23.
- ↑ ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ Raeside, Rob (ed.) (1999-10-11). "Flag of the Race". Flags of the World. Retrieved 2006-12-23.
{{cite web}}
:|author=
has generic name (help) - ↑ Image of the standard of the Crown of Castile