خانواده لاریجانی
خانوادهٔ لاریجانی، فرزندان میرزا هاشم آملی، از مراجع تقلید شیعه هستند که تمامی پنج برادر از این خانواده سیاستمدار و دارای مقامات عالی امنیتی و سیاسی و قضایی در جمهوری اسلامی ایران بودهاند. این برادران به ترتیب سن محمدجواد، فاضل، علی، صادق و باقر لاریجانی هستند.[۱][۲][۳]
نسب و زندگی آغازین
ویرایشخانواده لاریجانی از روستای «پردمه» لاریجان در هفتاد کیلومتری شهر آمل، مازندران ریشه میگیرد. پدر آنان مدتها در نجف اقامت داشت و از مراجع بانفوذ بهشمار نمیرفت.[۴] سه برادر اول متولد شده در نجف، عراق و دو برادر دیگر متولد قم، ایران هستند.
پدربزرگ مادری آنها محسن اشرفی است که از اشخاص مشهور بهشهر بودهاست. عبدالله جوادی آملی از بستگان مادری آنها و احمد توکلی همسر دخترخالهٔ آنهاست.[۱] تنها خواهر آنان که فرزند بزرگ هاشم آملی است، با سیدمصطفی محقق داماد ازدواج کردهاست.[۵]
به گفته علی مطهری: «رسمی در ازدواجهای پسران آیتالله آملی بود که از خانوادههای اصیل و شناخته شده عروس میگرفتند.» علی لاریجانی با فریده مطهری فرزند پنجم مرتضی مطهری، صادق لاریجانی با دختر حسین وحید خراسانی، باقر لاریجانی با دختر حسن حسنزاده آملی ازدواج کردهاند.[۶] لاریجانیها بهطور سببی یا نسبی با آیت اللهها و سرداران سپاه خویشاوندند؛ موضوعی که آنان را تبدیل به یکی از خانوادههای قدرتمند در نظام جمهوری اسلامی کردهاست.[۷]
برادران لاریجانی دارای تحصیلات دانشگاهی مختلفی هستند. محمدجواد، فاضل، علی و صادق تحصیلات دانشگاهی خودشان را در دانشگاه صنعتی شریف، و باقر در دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز کردند.[۸][۹][۱۰] این برادران دارای تحصیلات حوزوی نیز هستند و جز باقر و فاضل، دیگران تا سطح و خارج تحصیل کردهاند.[۸] در زمان تصدی مناصب به شدت مورد اعتماد سیدعلی خامنهای رهبر ایران بودهاند. صادق لاریجانی، که پیش از این رئیس قوه قضائیه و عضو شورای نگهبان بود هماکنون رئیس مجمع تشخیص مصلت نظام است. دیگر مقامات سابق اعضای این خانواده علی لاریجانی رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی، محمدجواد لاریجانی دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضاییه، باقر لاریجانی معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و فاضل لاریجانی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد آمل بودهاست.[۴]
فساد های لاریجانیها
ویرایشحسابهای شخصی صادق لاریجانی
ویرایشدر ۴ آذر ۱۳۹۵ صادق لاریجانی، رئیس سابق قوه قضاییه به داشتن ۶۳ حساب بانکی و هزار میلیارد تومان به عنوان سود وثیقهها و خسارات پرداختی به قوه قضائیه که به حسابهای شخصیاش واریز شده، متهم شد.[۱۱][۱۲] سود بانکی آنها ماهانه ۲۰ میلیارد تومان است،[۱۳][۱۴] محمود صادقی نماینده شهر تهران در چهارم آذر ۱۳۹۵ در صحن علنی مجلس در تذکری خواستار شفافسازی دربارهٔ این حسابها شده بود.[۱۵] این خبر با تکذیب صادق لاریجانی و همچنین علی طیبنیا، وزیر اقتصاد دولت یازدهم مواجه شد.[۱۶][۱۷] صادق لاریجانی در این باره توضیح داد: «این مسئله مربوط به سال ۷۴ یعنی ۲۱ سال قبل است و در زمان رؤسای قوه سابق و اسبق با اجازه رهبری اموال مربوط به قوه قضاییه، به حسابی به نام قوه قضاییه واریز میشود و اینکه میگویند حساب شخصی است ۹۹٫۵ درصد هم نه بلکه ۱۰۰ درصد کذب است.»[۱۸]
ابوالفضل ابوترابی نماینده سابق مجلس در این باره گفتهاست: «برخی حسابهای بانکی در قوه قضائیه که بنابر مصالحی به نام رئیس قوه است. بانکها نمیتوانستند به حسابهایی که به نام قوه قضائیه است سود بدهند لذا پیشنهاد شد حسابها به نام اشخاص حقیقی افتتاح گردد تا این مشکل نیز بر طرف شود؛ لذا از همان زمان این حسابها به نام اشخاص حقیقی است تا اینکه از زمان محمود هاشمی شاهرودی تصمیم بر آن شد که حسابها به نام رئیس قوه شود.»[۱۹]
زمینخواری
ویرایش- یک هفته از رفتن صادق آملی لاریجانی از قوه قضائیه جمهوری اسلامی نگذشته که با طرح دوباره موضوع زمین خواری و آشکار شدن برخی زوایای پنهان ویلاسازیها در شهر لواسان استان تهران، مطالبه محاکمه او نیز مطرح شده است.اگر چه ماجرای ویلاسازی در لواسان به سالهای قبل باز می گردد اما به نظر می رسد کنار رفتن آملی لاریجانی از صندلی ریاستش در قوه قضائیه فرصتی را ایجاد کرده تا ردپای او در ویلاسازی لواسان بیش از هر زمان دیگری به چشم بیاید.پیشتر وزیر خارجه آمریکا در اشاره به فساد گسترده در جمهوری اسلامی، به حسابهای شخصی صادق لاریجانی اشاره کرده و گفته بود جای تعجب است که یکی از اراذل و اوباش به ریاست دستگاه قضایی برسد.یاشار سلطانی روزنامه نگار که پیش از این موضوع املاک نجومی در شهرداری را افشا ساخته بود در یک توئیت به ماجرای ویلاهای کلاک اشاره کرده و گفته است که «صحنه گردان این پروژه صادق آملی لاریجانی و علی اکبر ناطق نوری روسای سابق قوهقضائیه و بازرسی دفتر رهبری بودهاند.»آقای سلطانی در این توئیت به مجوز ۶۲ ویلای دو هزار متری و تولید ثروت ۶ میلیاردی برای مالکان زمین نیز اشاره کرده است.[۲۰]
- محمد جواد اردشیر لاریجانی و برادر کوچکترش علی لاریجانی (رئیس مجلسهای هشتم و نهم)، بصورت غیرقانونی حدود ۳۴۲ هکتار از اراضی ملی در حاشیه ورامین را تصرف کردهاند، چندین حلقه چاه غیرمجاز حفر کردهاند و در همان حوالی بیش از ۹۰۰ رأس گوسفند و ۲۰۰ نفر شتر نگهداری میکنند و حتی دامداری آنها هم غیرقانونی است.[۲۱]
سیاست
ویرایشبه نوشته «المجله» میتوان لاریجانیها را یک حزب یکپارچهٔ خانوادگی توصیف کرد. آنها خود را در ستیز با اصلاحطلبان «منادی سنت گرایی دینی و منجی اصولگرایان» میدانند. به نوشته این مجله این برادران با وجود اختلافات سیاسی هر هفته در منزل پدری خود جمع شده و «گعده» میگیرند.[۲۲]
به گفتهٔ فریده فرهی، استاد دانشگاه هاوایی با این که حضور خانوادگی در عرصهٔ سیاست ایران کمیاب نیست، ویژگی ممیزه لاریجانیها، تعداد برادران و همسویی ایدئولوژیک و قرار دادن خود در معرض فرصت هاست. مارشا کوهن توانایی آنان را چرخش سریع و گردش به همراه وزش باد میداند.[۱] مجلهٔ تایم آنها را کندیهای ایران میخواند.[۲۳] امیر محبیان این خانواده را دارای روحیه دیپلماتیک میداند.[۲۴]
در بهمن ۱۳۹۱ مجلس شورای اسلامی عبدالرضا شیخالاسلامی وزیر کار و رفاه اجتماعی محمود احمدینژاد رئیسجمهور وقت را استیضاح کرد. در جلسه استیضاح، احمدینژاد نواری ویدیویی پخش کرد که در آن فاضل لاریجانی، برادر، در دفتر سعید مرتضوی مدیرعامل وقت سازمان تأمین اجتماعی از او درخواست امتیازات و رانتهای ویژه اقتصادی کرد. احمدینژاد در این جلسه با علی لاریجانی رئیس مجلس مشاجره کرد. یک روز بعد مرتضوی بازداشت شد و احمدینژاد در واکنش گفت «قوه قضائیه باید قوه قضائیه ملت باشد. قوه قضائیه که یک سازمان ویژه خانوادگی نیست…» مجید محمدی تحلیلگر، این واقعه را تسویه حساب احمدینژاد با خاندان لاریجانی دانست.[۲۵] احمدینژاد پس از دوره ریاست جمهوری خود نیز انتقادات زیادی را نسبت به علی و صادق لاریجانی وارد کرده و گفته «ما با خانواده لاریجانی مخالف هستیم و قبول نداریم مملکت دست اینها بیفتد.»[۲۶][۲۷]
رهبر جمهوری اسلامی ایران در دی ۱۳۹۷ صادق لاریجانی را به جای سید محمود هاشمی شاهرودی که درگذشته بود، به ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضویت شورای نگهبان منصوب کرد.[۲۸] به باور امیر محبیان از تحلیلگران اصولگرا این اقدام به تقویت قدرت خانواده لاریجانی میانجامد.[۲۴] در سال ۱۳۹۸ هم علی لاریجانی که رئیس مجلس بود در انتخابات مجلس نامزد نشد.[۲۹]
از زمان دولت دوم حسن روحانی در اواخر دهه ۱۳۹۰ با کنار رفتن صادق لاریجانی از ریاست قوه قضاییه و عدم کاندیداتوری علی لاریجانی در انتخابات مجلس نفوذ این خانواده به نحو چشمگیری کاهش پیدا کردهاست.[۳۰] افول علی لاریجانی به دلیل حمایتش از حسن روحانی و اولویت اصلی آن برجام، و بی اثر شدن این توافق پس از به قدرت رسیدن دونالد ترامپ در آمریکا بود. دلیل افول صادق لاریجانی درگیری با تیم ابراهیم رئیسی بود. فاضل لاریجانی از ریاست دانشگاه آزاد آمل، محمدجواد لاریجانی به دستور سید ابراهیم رئیسی[۳۱] از ریاست ستاد حقوق بشر قوه قضائیه و باقر لاریجانی نیز از معاونت آموزشی وزارت بهداشت کنار رفتهاند.[۳۲][۳۳]
علی لاریجانی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ ایران نامزد شد ولی شورای نگهبان صلاحیت او را رد کرد.[۳۴] پس از رد صلاحیت علی لاریجانی، صادق لاریجانی با صدور بیانیه ای به این تصمیم، و نیز تأیید صلاحیت سید ابراهیم رئیسی، که به گفته لاریجانی در موعد مقرر از ریاست قوه قضائیه استعفا نداده بود اعتراض کرد. لاریجانی نوشت که «بعد از ۲۰ سال عضویت در شورای نگهبان» هرگز تصمیمات این شورا را «چه در تأیید صلاحیتها و چه در عدم احراز صلاحیتها تا این حد غیرقابل دفاع» نیافتهاست.[۳۵][۳۶] صادق لاریجانی که از سال ۱۳۷۷ عضو مجلس خبرگان بود،[۳۷] در انتخابات ۱۴۰۲ این مجلس از انتخاب مجدد بازماند که این را ا «دامه سناریوی کنار گذاشتن برادران لاریجانی از عرصه سیاسی کشور» تلقی شد. این رخداد در ارتباط با استعفای اعتراضی صادق لاریجانی از شورای نگهبان تحلیل شد.[۳۸]
منابع
ویرایش- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «The Brothers Larijani: A sphere of power».
- ↑ فساد اقتصادی در خاندان لاریجانی بایگانیشده در ۱ مارس ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine, roozonline
- ↑ ویسی، مراد (۲۰۱۱-۰۲-۲۳). «برادران لاریجانی: خانواده مقامات عالیه». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۱۷-۰۶-۰۲.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ مراد ویسی. «لاریجانیها، حکایت پنج برادر». رادیو فردا.
- ↑ Mohammad Sahimi. «Nepotism & the Larijani Dynasty». PBS.
- ↑ http://www.tabnak.ir/fa/news/119276
- ↑ New York Post ,Princes of Persia
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ «همه چیز دربارهٔ برادران لاریجانی». افکارنو. بایگانیشده از اصلی در ۲۷ نوامبر ۲۰۱۳.
- ↑ "Nepotism & the Larijani Dynasty". FRONTLINE - Tehran Bureau (به انگلیسی). Retrieved 2021-05-26.
- ↑ همهچیز درباره لاریجانیها
- ↑ «حسابهای میلیاردی؛ نان رازینی در دامن لاریجانی». رادیو فردا. بایگانیشده از اصلی در ۴ دسامبر ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۹.
- ↑ Welle (www.dw.com)، Deutsche. «وثیقههایی که سر از حسابهای شخصی درآوردند | DW | 17.11.2016». DW.COM. بایگانیشده از اصلی در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۸. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۹.
- ↑ جنجال 'حسابهای بانکی رئیس قوه قضائیه' در مجلس بایگانیشده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine بیبیسی فارسی
- ↑ وثیقههایی که سر از حسابهای شخصی درآوردند بایگانیشده در ۲۶ مه ۲۰۲۱ توسط Wayback Machine dw.com
- ↑ درخواست نماینده تهران برای انتشار گزارش حسابهای شخصی رئیس قوه قضاییه بایگانیشده در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine رادیو فردا
- ↑ شایعه حسابهای میلیاردی رئیس قوهقضاییه کذب محض است بایگانیشده در ۱۱ آوریل ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine خبرگزاری مهر
- ↑ «وزیر اقتصاد شایعات در مورد حسابهای بانکی رئیس قوه قضاییه را رد کرد». بیبیسی فارسی. بایگانیشده از اصلی در ۱۶ مه ۲۰۱۷. دریافتشده در ۱۱ اکتبر ۲۰۱۷.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref>
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام:3
وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ «ماجرای حسابهای قوه قضائیه شانتاژ سیاسی است/ خود دولت مجوز دادهاست». تسنیم. بایگانیشده از اصلی در ۵ دسامبر ۲۰۲۱. دریافتشده در ۷ ژوئیه ۲۰۲۰.
- ↑ [۱]
- ↑ [۲]
- ↑ «لاریجانی ها؛ پنج برادر قدرتمند». آفتاب.
- ↑ «Will Iran's 'Kennedys' Challenge Ahmadinejad?». Time Magazine.
- ↑ ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ ایران آملی لاریجانی چه تأثیری در رقابت ریاست جمهوری خواهد داشت؟, Euronews
- ↑ ۳۰ جنجال یک رئیسجمهور (۱۸): افشاگری علیه برادران لاریجانی در مجلس, Radio Farda
- ↑ «احمدینژاد برای صادق لاریجانی ضربالاجل ۴۸ ساعته تعیین کرد». BBC Persian. ۲۰۱۷-۱۲-۱۷. دریافتشده در ۲۰۱۸-۰۲-۱۴.
- ↑ احمدینژاد: با خانواده لاریجانی مخالفیم,iranintl
- ↑ «صادق لاریجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام شد». BBC News فارسی. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۳-۰۲.
- ↑ «گزارشها: «لاریجانی کاندیدای انتخابات مجلس نمیشود»». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۳-۰۲.
- ↑ https://www.bbc.com/persian/iran-51532164
- ↑ «صادق آملی لاریجانی، رئیس «مجمع تشخیص مصلحت» از مجلس «خبرگان رهبری» حذف شد». صدای آمریکا. ۲۰۲۴-۰۳-۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۳-۰۲.
- ↑ «افول 'لاریجانیها 'و صعود 'احمدینژادیها'؟». BBC News فارسی. ۲۰۲۰-۰۵-۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
- ↑ حقیقتنژاد، رضا (۲۰۲۰-۰۵-۲۸). «خانواده لاریجانی و پروژه «رهبر نشدن»». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۹.
- ↑ «خامنهای استعفای صادق لاریجانی از شورای نگهبان را تأیید کرد – DW – ۱۴۰۰/۶/۱۳». dw.com. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۳-۰۲.
- ↑ «صادق آملی لاریجانی از عضویت شورای نگهبان استعفا کرد». BBC News فارسی. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۳-۰۲.
- ↑ «پایان صادق لاریجانی در شورای نگهبان و دلجویی ظاهری خامنهای – DW – ۱۴۰۰/۶/۱۴». dw.com. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۳-۰۲.
- ↑ «HAMSHAHRI (Internet Version of Tehran's Persian Daily)». images.hamshahrionline.ir. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۳-۰۲.
- ↑ «صادق آملی لاریجانی، رئیس «مجمع تشخیص مصلحت» از مجلس «خبرگان رهبری» حذف شد». صدای آمریکا. ۲۰۲۴-۰۳-۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۳-۰۲.