ربنا: تفاوت میان نسخهها
محتوای حذفشده محتوای افزودهشده
برچسبها: برگرداندهشده متن دارای ویکیمتن نامتناظر ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
نجات ۱ منبع و علامتزدن ۰ بهعنوان مرده.) #IABot (v2.0.9.5 |
||
(۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
خط ۳:
|عنوان مورب = خیر
|عنوان = «ربَّنا»
|عنوان دیگر ۱ =
|زبان دیگر ۱ =
|عنوان دیگر ۲ =
|زبان دیگر ۲ =
|تصویر = File:Mohammad-Reza Shajarian02.jpg
|عرض تصویر =
|زیرنویس = محمدرضا شجریان
|هنرمند = [[محمدرضا شجریان]]
|سال = تیر ۱۳۵۸
|گونه = [[سرود روحانی|مناجات]]{{-}}[[موسیقی رمضان در ایران]]
|مواد = [[دستگاه سهگاه]]{{-}} [[مقام رست]]
|website=https://rabanaa.ir/|url=https://rabanaa.ir/}}
«'''ربّنا'''» یا «'''ربّنای شجریان'''» یکی از آثار برجستهٔ [[محمدرضا شجریان]] و شامل ۴ [[نیایش|دعا]] از [[قرآن|آیات قرآن]] است که در [[سهگاه|دستگاه سهگاه]] خوانده شده و همه دعاهای آن با عبارت ''ربّنا'' آغاز میشوند. این اثر در تیر سال ۱۳۵۸<ref name="Aria">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۶|وبگاه=روزنامه شرق|نشانی=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=3556627|عنوان=ربنای شجریان ثبت ملی شد|ناشر=|تاریخ بازدید=}}</ref> ضبط شده<ref name=":0">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ilna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/627350-ربنا-عادتی-شنیداری-که-تغییر-نمی-کند-تصمیمی-ناشیانه-با-حنجره-ای-جاویدان-هنرمند-تا-وقتی-هست-باید-قدرش-را-دانست|ناشر=ایلنا|عنوان= «ربنا» عادتی شنیداری که تغییر نمیکند/ تصمیمی ناشیانه با حنجرهای جاویدان/ هنرمند تا وقتی هست باید قدرش را دانست|تاریخ=۷ خرداد ۱۳۹۷|تاریخ بازدید=۲۶ مهر ۱۳۹۹}}</ref><ref name=":1">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.magiran.com/article/2326480|ناشر=روزنامه شرق|عنوان=محمدرضا شجریان در گفت و گو با «شرق»: ربنا متعلق به همه مردم است.|تاریخ=۸ مرداد ۱۳۹۰|تاریخ بازدید=۲۶ مهر ۱۳۹۹}}</ref> و برای مدت ۳۰ سال، جزو برنامههای اصلی [[سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران]] در [[رمضان (ماه)|ماه رمضان]] بودهاست.<ref name="IskaNews">{{یادکرد وب| نشانی = http://iscanews.ir/fa/PrintableNewsItem.aspx?NewsItemID=241206| عنوان = رمز ماندگاری یک مناجات در گفتگو با اهالی موسیقی؛ سی سال رمضان با ربنای شجریان| تاریخ بازدید = ۴ مرداد ۱۳۸۸| تاریخ = ۱۹ شهریور ۱۳۸۷| ناشر = خبرگزاری ایسکانیوز| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100822203254/http://iscanews.ir/fa/PrintableNewsItem.aspx?NewsItemID=241206| archivedate = ۲۲ اوت ۲۰۱۰| dead-url = yes}}</ref><ref name="HarmonyTalk">{{یادکرد وب|نشانی=http://www.harmonytalk.com/id/599|عنوان=ربنا با صدای شجریان|تاریخ بازدید=۴ مرداد ۱۳۸۸|ناشر=وبگاه هارمونیتاک|زبان=فارسی|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=}}</ref> این اثر در ۱۹ اردیبهشت سال ۱۳۹۶ در فهرست آثار معنوی (ناملموس) ایران با شماره ۱۳۹۶ به ثبت رسید.<ref name="Aria"
بنا به گفتهٔ شجریان، به دلیل اینکه پیشتر [[سید جواد ذبیحی]]، مناجاتی با عنوان [[ربنا (ذبیحی)|ربنا]] خوانده بود و سالها مردم به شنیدن آن در زمان [[افطار]] عادت کرده بودند، او ربنای جدید را با اضافه کردن ۲ [[آیه|آیهٔ قرآن]] ساخت و در یکی از استودیوهای [[رادیو ایران]] ضبط کرد.<ref name=":1"
{{شنیدن
| نام پرونده =
خط ۲۳:
| توصیف = اجرای ربنا نسخهٔ ۱۹۷۹
}}-->
محمدرضا شجریان این دعا را که یک نسخه تمرینی بود برای آموزش و تمرین شاگردانش خواند.<ref>https://www.mehrnews.com/news/742029/رمضان-و-سی-سال-ربنای-شجریان</ref><ref>https://article.tebyan.net/100332/ربنای-شجریان-یک-اثر-ملی-است</ref>
== شکلگیری ==
در سال ۱۳۵۸ تحولاتی در بخش موسیقی [[سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران|رادیو]] در حال شکلگیری بود و مدیران قصد تعطیلی تولید موسیقی در این سازمان را داشتند. در این هنگام محمدرضا شجریان از جمله افرادی بود که طی جلسههایی با مدیران رادیو، خواهانِ نگهداشتن نیروهای خوب در بخش موسیقی بودند. در جریان جلسه با مدیران، رئیس وقت رادیو از محمدرضا شجریان میخواهد که با توجه به تغییرات و تحولات سیاسی و مذهبی ایران برای پخش آثار جدید قبل از [[افطار]]، طرحی ارائه دهد. شجریان در پاسخ میگوید که سالها است از فضای چنین آثاری دور شده و کار او نیست اما «وجیه اللهی» (رئیس رادیو) میگوید «فقط شما میتوانید و ما تنها شما را داریم» و از شجریان میخواهد تا برای افطار، [[مناجات]] و [[اذان]] کاری انجام دهد. در آن زمان محمدرضا شجریان که خود را از [[وزارت جهاد کشاورزی|وزارت کشاورزی]] به رادیو منتقل کرده بود و کارمند رادیو محسوب میشد، پذیرفت و در تابستان ۱۳۵۸ یک کلاس آموزشی برای افرادی که قرار بود [[دعای سحر]] و مناجات بخوانند برگزار کرد. پس از مدتی نیز ضبط این آثار را آغاز نمود.<ref name=":1"/><ref name=":0"/>
به گفتهٔ محمدرضا شجریان، ربنا متأثر از [[ربنا (ذبیحی)|مناجاتی با همین نام]] از [[جواد ذبیحی]] بودهاست. ذبیحی آن اثر را پیش از [[انقلاب اسلامی ایران]] خوانده بود و شجریان نیز از نوجوانی با کارهای ذبیحی آشنا بود. به گفتهٔ شجریان، مردم در آن دوره به [[ربنا (ذبیحی)|ربنا]] و دعای سحر مرحوم ذبیحی و [[اذان مؤذنزاده اردبیلی|اذان مرحوم مؤذنزاده اردبیلی]] عادت کرده بودند، بنا بر این شجریان هم در اثر خود سعی کرد به حال و هوای آن آثار نزدیک باشد. او در مناجات ربنا، همان آیاتی را که ذبیحی در مناجاتش خوانده بود، به همراه دو آیهٔ دیگر از [[سوره آل عمران]] و [[بقره]] به کار برد.<ref name=":1"/>
سطر ۵۸ ⟵ ۵۹:
== ماجرای شکایت شجریان از صدا و سیما ==
محمدرضا شجریان سال ۱۳۷۴ در نامه ای به [[علی لاریجانی]]،
در تابستان ۱۳۸۹ و همزمان با آغاز ماه رمضان، سازمان صدا و سیما پخش دعای ربنا با صدای محمدرضا شجریان را بهطور کامل در تمام شبکهها ممنوع کرد. این سازمان اعلام کرد که حتی از پخش آگهیهای بازرگانی که معمولاً در ماه رمضان با نوای اذان یا دعا همراه است در صورتی که صدای ربنا زیر صدای آگهی قرار گرفته باشد ممانعت میکند.<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.parlemannews.com/?n=12964| عنوان = پخش ربنای استاد شجریان از صداوسیما ممنوع شد| تاریخ بازدید = ۱۴ مرداد ۱۳۸۹| تاریخ = ۲۱ مرداد ۱۳۸۹| ناشر = پایگاه خبری فراکسیون خط امام مجلس شورای اسلامی (پارلماننیوز)}}</ref>
سطر ۷۹ ⟵ ۸۰:
== ربنای شجریان از نگاه دیگران ==
* [[راغب مصطفی غلوش]] از قاریان نامدار مصری که در سفرش به ایران ربنای شجریان را میشنود، نسخه ای از آن را برای الگو سازی در اختیار میگیرد اما پس از مدتی بیان میکند که خواندن ربنای شجریان کار هر خواننده ای نیست.<ref>{{یادکرد وب |عنوان=در حاشیه توقیف یک دعا؛ ربنای شجریان، یک آواز ایرانی است |نشانی=http://www.bbc.com/persian/arts/2011/08/110823_l13_shajariyan_rabana |وبگاه=بیبیسی فارسی |تاریخ بازبینی=27 مه 2019}}</ref>
* [[هوشنگ ابتهاج]] ربنا را اثری غیر زمینی و «شاهکار بزرگ شجریان» میداند و میگوید هیچکس، حتی خود شجریان نمیتواند اینطور بخواند.<ref>{{یادکرد وب| نشانی =http://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/494335-روایت-هوشنگ-ابتهاج-از-ربنا-محمدرضا-شجریان | عنوان =روایت هوشنگ ابتهاج از "ربنا"ی محمدرضا شجریان | تاریخ بازدید = ۲۸ خرداد ۱۳۹۶| ناشر = ایلنا}}</ref>
* [[شهرام ناظری]]: ربنای استاد شجریان از نظر کیفیت اجرا بینظیر است اما من همیشه دلم میخواست ربنای ایشان با لحن و بیان ایرانی اجرا میشد. اگر این اتفاق میافتاد میتوانست تأثیر مهمی بر طرز بیان و لحن نسل امروز و آینده آواز ایران در چنین اجراهایی بگذارد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://fararu.com/fa/news/309663/حرفهای-خواندنی-شهرام-ناظری-درباره-شجریان|وبگاه=fararu.com|بازبینی=2020-10-09|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=۲۵ اسفند ۱۳۹۵|عنوان=حرفهای خواندنی شهرام ناظری دربارهٔ شجریان}}</ref>
* [[غلام کویتیپور|غلامعلی کویتیپور]]، خواننده مطرح مذهبی، گفتهاست: «اگر کلام خدا عاشقانه خوانده شود و عاشقانه به آن گوش کنی، امکان ندارد تن و بدنت نلرزد. بهخاطر ندارم زمانی را که «ربنا» ی استاد شجریان را شنیده باشم و از خود بیخود نشوم. ربنای ایشان، مثل بسیاری از آثار دیگرشان، جاودانه و جزئی از فرهنگ و هنر ماست.»<ref>{{یادکرد وب | عنوان=غلام کویتیپور: ربنای شجریان جاودانه است، چه پخش شود و چه نه/ ای کاش انتقادپذیر باشیم و از ظلم تبرّی بجوییم | وبگاه=موسیقی ایرانیان | تاریخ=2015-05-06 | سال=2015 | پیوند=http://musiceiranian.ir/14280-گفتههای-جالب-خوانندهی-مذهبی-مطرح-ک.html | کد زبان=fa | تاریخ بازبینی=2015-06-26}}</ref><ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.parsine.com/fa/pages/?cid=45800| عنوان = یادداشت کویتیپور دربارهٔ «ربنا» ی شجریان: هروقت «ربنا» را میشنوم از خود بیخود میشوم
* [[سید علی خامنهای]] (سال ۱۳۷۰): «... آن «ربّنا» هایی که شجریان خوانده و در ماه رمضان قبل از [[اذان مغرب]] میگذارند، یک [[کار هنری]] است؛ یک کارِ حالی نیست؛ مناسب نیست که بعد از اذان، کسی بخواهد آنطور چیزی را بگذارد؛ نه، بعد از اذان، به نظرم میرسد که همین صدای معمولیِ مسجدیِ ما بهتر و مناسبتر باشد.»<ref>{{یادکرد وب | عنوان=بیانات در دیدار اعضای گروه ویژه و گروه معارف اسلامی صدای جمهوری اسلامی ایران | وبگاه=پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای | تاریخ=۱۳ اسفند ۱۳۷۰ | سال=۱۳۷۰| پیوند=http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2603 | کد زبان=fa | تاریخ بازبینی=2015-06-27}}</ref>
خط ۹۹:
{{آثار محمدرضا شجریان}}
{{دعا در اسلام}}
[[رده:آلبومهای محمدرضا شجریان]]
[[رده:میراث فرهنگی ایران]]
|