The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Ռոյթլինգեն (գերմ.՝ Reutlingen[ˈʁɔʏtlɪŋən], ալեմանյան բարբառ՝ Reitlenga, Գերմաներեն արտասանություն՝ [[Միջազգային հնչյունական այբուբեն|[ˈʁɔʏtlɪŋən]]] (լսել); Swabian: Reitlenga), քաղաքԳերմանիայիԲադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ենթակա է Թյուբինգենի վարչական օկրուգին։ Զբաղեցնում է 87,06 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բաժանված է քաղաքային 12 շրջանների։ Բնակչության թվաքանակը 2018 թվականի հունիս ամսվա տվյալներով եղել է շուրջ 115.818.[4] (այդ ցուցանիշով երկրորդ տեղն է զբաղեցնում օկրուգում և իններորդ տեղը՝ երկրամասում[5]): Իսկ Ռոյթլինգեն-Թյուբինգեն ագլոմերացիայում ապրողների թիվը մոտավորապես 280 000 է[6]։
Ռոյթլինգենն ընկած է Ախալմ սարի ստորոտին[7]։ Նրա տարածքի 17,5 % -ը գտնվում է Շվաբյան Ալբի կենսոլորտային արգելոցի սահմաններում, այդ պատճառով էլ քաղաքն անվանում են նաև «Շվաբյան Ալբի դարպաս»։
Համալսարանական քաղաք է. նրա համալսարանը հիմնադրվել է 1855 թվականին, սկզբնապես եղել է ջուլհակների դպրոց։ Մեր օրերում Ռոյթլինգենը տեքստիլ արդյունաբերության կենտրոն է։ Այստեղ գործում են նաև մեքենաշինական, կաշվեղենի, թուջի ու պողպատի մշակման ձեռնարկություններ։ Քաղաքը համբավվել է նաև նրանով, որ այստեղ է գտնվում աշխարհի ամենանեղ փողոցը[8]՝ Շպրոյերհոֆշտրասեն (Spreuerhofstraße, ամենանեղ հատվածում լայնությունը 31 սմ է)[9]։ Այդ փողոցը ձևավորվել է 1726 թվականին՝ գրեթե ամբողջությամբ հրդեհված Ռոյթլինգենի վերակառուցման ժամանակ[10] և սկզբնապես եղել է տների արանքում ընկած անցում։ Շպրոյերհոֆշտրասեն գրանցված է Գինեսի ռեկորդների գրքում։
Ժողովրդագրություն
Տարին
Բնակչ.
1300
4.500
1347
5.000
1542
5.420
1600
5.043
1659
4.376
1733
6.663
7. դեկտեմբերի 1803 թ. ¹
7.798
1. նոյեմբերի 1822 թ. ¹
9.475
3. դեկտեմբերի 1846 թ. ¹
12.660
3. դեկտեմբերի 1849թ. ¹
12.659
3. դեկտեմբերի 1852 թ. ¹
12.410
3. դեկտեմբերի 1855 թ.¹
12.367
3. դեկտեմբերի 1858 թ.¹
12.729
3. դեկտեմբերի 1861 թ.¹
13.449
3. դեկտեմբերի 1864 թ.¹
13.420
3. դեկտեմբերի 1867 թ.¹
13.781
1. դեկտեմբերի 1871 թ.¹
14.237
Տարին
Բնակչ.
1. դեկտեմբերի 1875 թ. ¹
15.246
1. դեկտեմբերի 1880 թ. ¹
16.609
1. դեկտեմբերի 1885 թ. ¹
17.319
1. դեկտեմբերի 1890 թ. ¹
18.542
2. դեկտեմբերի 1895 թ.¹
19.822
1. դեկտեմբերի 1900 թ. ¹
21.494
1. դեկտեմբերի 1905 թ. ¹
23.848
1. դեկտեմբերի 1910 թ. ¹
29.763
1. դեկտեմբերի 1916 թ. ¹
25.691
5. դեկտեմբերի 1917 թ.¹
25.355
8. հոկտեմբերի 1919 թ.¹
28.891
16. հունիսի 1925 թ.¹
30.501
16. հունիսի 1933 ¹
33.204
17. մայիսի 1939 թ.¹
38.885
31. դեկտեմբերի 1945 թ.
36.562
29. հոկտեմբերի 1946 թ. ¹
36.785
13. սեպտեմբերի 1950 թ. ¹
45.735
Տարին
Բնակչ.
25. սեպտեմբերի 1956 թ. ¹
60.481
6. հունիսի 1961 թ. ¹
67.407
31. դեկտեմբերի 1965 թ.
73.375
27. մայիսի 1970 թ.¹
79.534
31. դեկտեմբերի 1975 թ.
95.289
31. դեկտեմբերի 1980 թ.
95.456
31. դեկտեմբերի 1985 թ.
97.030
25. մայիսի 1987 թ. ¹
98.853
31. դեկտեմբերի 1990 թ.
103.687
31. դեկտեմբերի 1995 թ.
108.565
31. դեկտեմբերի 2000 թ.
110.650
31. դեկտեմբերի 2005 թ.
112.252
31. դեկտեմբերի 2010 թ.
112.484
9. մայիսի 2011 թ. ¹
109.799
31. դեկտեմբերի 2015 թ.
114.310
31. դեկտեմբերի 2018 թ.
115.966
31. դեկտեմբերի 2019 թ.
115.043
¹ Volkszählungsergebnis
Պատմություն
Քաղաքի ներկայիս տարածքում ու նրա շրջակայհքում առաջին բնակավայրերը հիմնվել են 4-5-րդ դարերում։ 1240-ից մինչև 1802 թվականը Ռոյթլինգենն ունեցել է կայսերական ազատ քաղաքի կարգավիճակ։
Johann Daniel Georg Memminger: Beschreibung des Oberamts Reutlingen. J. G. Cotta'sche Buchhandlung, Stuttgart 1824.
Erich Keyser (Hrsg.): Württembergisches Städtebuch. (= Deutsches Städtebuch. Band 4.2). Stuttgart 1962.
Werner Hülle, Hellmut Hell: Reutlingen: Tor zur Schwäbischen Alb. Verlag Oertel und Spörer, Reutlingen 1972, ISBN 3-921017-14-9.
Carl Bames: Chronica von Reutlingen und Pfullingen – In Freud und Leid im Festtags- und Werkstattskleid von 1803 bis 1874. Knödler-Verlag, Reutlingen 1985, ISBN 3-87421-095-2.
Paul Landmesser, Peter Pächler, IG Metall Reutlingen (Hrsg.): Wir lernen im Vorwärtsgehen! – Dokumente zur Geschichte der Arbeiterbewegung in Reutlingen 1844–1949. Distel-Verlag, Heilbronn 1990, ISBN 3-923208-25-1.
Stadtverwaltung Reutlingen/Schul-, Kultur- und Sportamt/Heimatmuseum und Stadtarchiv (Hrsg.): Reutlingen 1930–1950. Nationalsozialismus und Nachkriegszeit. Katalog und Buch mit Hintergrundbeschreibungen zur gleichnamigen Ausstellung. Reutlingen 1995, ISBN 3-927228-61-3.
Johann Jacob Fetzer: Brand von Reutlingen. Rückblick auf das große Brandunglück, durch welches die Stadt Reutlingen im September des Jahres 1726 in Schutt und Asche gelegt worden ist. Reutlingen 1826. (Nachdruck: Knödler Verlag, Reutlingen 1998, ISBN 3-87421-200-9)
Karl Rommel: Reutlinger Heimatbuch. Bilder, Sagen und Geschichten aus Stadt und Land. 6., erweiterte Auflage. Knödler-Verlag, Reutlingen 1999, ISBN 3-87421-201-7.
Landesanstalt für Umweltschutz Baden-Württemberg (Hrsg.): Naturschutzgebiet Listhof. Verlag Regionalkultur, Ubstadt-weiher 2004, ISBN 3-89735-272-9.
Artur C. Ferdinand: Reutlingen – Der Stadtführer. 2., überarb. Auflage. Oertel+Spörer, Reutlingen 2007, ISBN 978-3-88627-410-9.
106 Abgegangene Synagoge, später Zunfhaus der Schuhmacher (I), Marktplatz, Bereich zwischen Nr. 20 und 22 (ehemals Kanzleistraße 2). In: Alois Schneider, Dorothee Ade-Rademacher: Archäologischer Stadtkataster Baden-Württemberg. Band 23: Reutlingen. Landesdenkmalamt Baden-Württemberg, Stuttgart 2003, ISBN 3-927714-70-4, S. 178–179.
Karin-Anne Böttcher: Ausgrenzung und Verfolgung – Auswirkungen der nationalsozialistischen Rassenpolitik in Reutlingen. In: Heinz Alfred Gemeinhardt: Reutlingen 1930–1950: Nationalsozialismus und Nachkriegszeit. Reutlingen 1995, ISBN 3-927228-61-3, S. 130–173.
Wilhelm Borth, Bernd Breyvogel, Wolfgang Jung (Hrsg.): Reutlingen. Vergangenheit trifft Zukunft. Von der Reichsstadtherrlichkeit zur selbstbewussten Großstadt. Reutlingen 2013, ISBN 978-3-88627-339-3.
Eugen Wendler: Reutlingen. Geschichte und Gegenwart einer lebendigen Stadt. 5. Auflage. Wendler, Reutlingen 2017.
Bernhard Kreutz: Reutlinger Urkundenbuch. Teil 1: Die Urkunden bis 1399. Stadtarchiv, Reutlingen 2019, ISBN 978-3-939775-74-4
BildeRTanz – Das Tagebuch in Bildern und Geschichten rund um Reutlingen
Reutlinger Bilderbogen, Teil einer privaten Seite mit Links zu spezifischen Informationen zur Reutlinger Stadtgeschichte und reichlich historischem Bildmaterial