«1913»–ի խմբագրումների տարբերություն
Արտաքին տեսք
Content deleted Content added
չ r2.7.2) (Ռոբոտը ավելացնում է․: min:1913 |
|||
(33 intermediate revisions by 14 users not shown) | |||
Տող 1. | Տող 1. | ||
{{ |
{{Տարվա նավարկում|1913}} |
||
{{Տարին այլ օրացույցներով|1913}} |
|||
{{Սկսվող տարի|{{PAGENAME}}}} |
{{Սկսվող տարի|{{PAGENAME}}}} |
||
== Դեպքեր == |
== Դեպքեր == |
||
* [[Հունիս 29]] - Սկսվեց [[երկրորդ Բալկանյան պատերազմ |
* [[Հունիս 29]] - Սկսվեց [[երկրորդ Բալկանյան պատերազմ]]ը |
||
* [[Մայիս 4]] - [[Երևան |
* [[Մայիս 4]] - [[Երևան]]ում բացվեց հեռախոսային ցանցը |
||
* Ռուսաստանում տոնվեց [[Ռոմանովներ]]ի տան 300–ամյակը։ |
* Ռուսաստանում տոնվեց [[Ռոմանովներ]]ի տան 300–ամյակը։ |
||
* [[Կազիմիր Մալևիչ]]ը ստեղծեց «Սև քառակուսին սպիտակ ֆոնի վրա» կտավը։ |
* [[Կազիմիր Մալևիչ]]ը ստեղծեց «Սև քառակուսին սպիտակ ֆոնի վրա» կտավը։ |
||
* [[Մարսել Պրուստ]]ը գրեց իր «Կորսված ժամանակի փնտրտուքներում» |
* [[Մարսել Պրուստ]]ը գրեց իր «Կորսված ժամանակի փնտրտուքներում» վեպի առաջին մասը։ |
||
* [[Ռուսաստան]]ում [[մարդահամար]] անցկացվեց։ |
* [[Ռուսաստան]]ում [[մարդահամար]] անցկացվեց։ |
||
* [[Փետրվարի 9]]–ին |
* [[Փետրվարի 9]]–ին [[ԱՄՆ]]–ն և [[Նիկարագուա]]ն պայմանագիր կնքեցին, որով Նիկարագուան 3 000 000 դոլարի փոխարեն առհավետ ստացավ Նիկարագուայի հողում [[Պանամայի ջրանցք|միջօվկիանոսյան ջրանցք]] կառուցելու և շահագործելու, 99 տարով օգտագործման իրավունք ստացավ [[Կարիբյան ծով]]ի Կորն կղզիների նկատմամբ<ref>Леонов Н. С. Очерки новой и новейшей истории стран Центральной Америки / М. 1975 — С. 160.</ref>։ |
||
* [[Մարտի 4]]–ին [[Վուդրո Վիլսոն]]ը փոխարինեց [[Ուիլյամ Տաֆթին]] [[ԱՄՆ]]–ի նախագահի պոստում։ |
* [[Մարտի 4]]–ին [[Վուդրո Վիլսոն]]ը փոխարինեց [[Ուիլյամ Տաֆթին]] [[ԱՄՆ]]–ի նախագահի պոստում։ |
||
* [[Մայիսի 30]] |
* [[Մայիսի 30]] - [[Լոնդոնի խաղաղության պայմանագիր (1913)|Լոնդոնի խաղաղության պայմանագիրը]], վերջ դրեց [[Առաջին Բալկանյան պատերազմ]]ին։ |
||
<!-- |
<!-- |
||
* [[24 июня]] |
* [[24 июня]] — отставка [[премьер-министр Австралии|премьер-министра Австралии]] [[Австралийская лейбористская партия|лейбориста]] [[Эндрю Фишер]]а. Новое правительство возглавил либерал [[Джозеф Кук]]<ref>[[Советская историческая энциклопедия|СИЭ]] т. 1 — С. 91.</ref>. |
||
* [[29 июня]]—[[29 июля]] |
* [[29 июня]]—[[29 июля]] — [[Вторая Балканская война]] за раздел [[Македония (область)|Македонии]] между [[Третье Болгарское царство|Болгарией]] с одной стороны, и [[Османская империя|Османской империей]], [[Королевство Румыния|Румынией]], [[Королевство Черногория|Черногорией]], [[Сербия|Сербией]] и [[Греция|Грецией]] с другой. |
||
* [[12 июля]] |
* [[12 июля]] — в [[Китай|Китае]] губернатор провинции [[Цзянси]] Ли Лецзюнь объявил войну президенту Китая [[Юань Шикай|Юань Шикаю]]. Началась ''«Вторая революция»''. Подавлена к концу августа<ref>[[Большая советская энциклопедия|БСЭ]] 3-е изд. т. 5 — С. 491.</ref>. |
||
* [[15 июля]] |
* [[15 июля]] — [[Хуан Син]] поднял восстание в [[Цзянсу]] в поддержку ''«Второй революции»''<ref>[[Советская историческая энциклопедия|СИЭ]] т. 3 — С. 882.</ref>. |
||
* [[29 июля]] |
* [[29 июля]] |
||
** Конференция послов Австро-Венгрии, Великобритании, Германии, Италии, России и Франции подтвердила положения [[Лондонский мирный договор (1913)|Лондонского мирного договора от 30 мая]] и признала независимость [[Албания|Албании]]<ref name="sie.1.341">[[Советская историческая энциклопедия|СИЭ]] т. 1 |
** Конференция послов Австро-Венгрии, Великобритании, Германии, Италии, России и Франции подтвердила положения [[Лондонский мирный договор (1913)|Лондонского мирного договора от 30 мая]] и признала независимость [[Албания|Албании]]<ref name="sie.1.341">[[Советская историческая энциклопедия|СИЭ]] т. 1 — С. 341.</ref>. |
||
** [[Великобритания]] и [[Османская империя]] заключили [[Англо-османская Конвенция (1913)]] о [[Персидский залив|Персидском заливе]]<ref name="Bse.3.13.551">[[Большая советская энциклопедия|БСЭ]] 3-е изд. т. 13 |
** [[Великобритания]] и [[Османская империя]] заключили [[Англо-османская Конвенция (1913)]] о [[Персидский залив|Персидском заливе]]<ref name="Bse.3.13.551">[[Большая советская энциклопедия|БСЭ]] 3-е изд. т. 13 — С. 551.</ref>. Шейхство [[Кувейт]] получило автономию от Турции<ref>http://www.worldstatesmen.org/Kuwait.htm.</ref>. |
||
* [[27 октября]] |
* [[27 октября]] — шейх [[Кувейт]]а [[Мубарак (шейх Кувейта)|Мубарак]] подписал обязательство о предоставлении Великобритании монопольных прав на разработку и добычу нефти в его стране<ref name="Bse.3.13.551"/>. |
||
* [[10 ноября]] |
* [[10 ноября]] — в [[Киев]]е [[дело Бейлиса|оправдан Бейлис]]. |
||
* [[23 декабря]] |
* [[23 декабря]] — [[Вудро Вильсон]] подписал Закон о создании [[Федеральная резервная система|Федеральной резервной системы]]. --> |
||
== Ծնունդներ == |
== Ծնունդներ == |
||
* [[Գևորգ Բաղջյան]], կանադահայ պատմաբան, իրավագետ, սոցիոլոգիայի և իրավունքի դոկտոր |
|||
* [[Ապրիլի 2]] - [[Արև Բաղդասարյան]], հայ պարուհի, երգչուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի |
|||
* [[Ապրիլի 28]] - [[Անդրեյ Սևեռնի]], խորհրդային աստղագետ։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1968) |
|||
* [[Հունիսի 11]] - [[Արմենակ Սարգսյանց]], հայ խորհրդային ճարտարագետ |
|||
* [[Օգոստոսի 10]] - [[Վոլֆգանգ Պաուլ]], գերմանացի ֆիզիկոս |
|||
* [[Հոկտեմբերի 24]] - [[Տիտո Գոբի]], իտալացի երգիչ ([[բարիտոն]]) |
|||
* [[Դեկտեմբերի 12]] - [[Բենիկ Սեյրանյան]], հայ խորհրդային գրող |
|||
* [[Հրաչյա Մելիքյան]], հայ կոմպոզիտոր |
|||
* [[Բենիամին Մարգարյան]], հայ խորհրդային աստղագետ |
|||
* [[Հունվարի 5]] - [[Սալոմե Արեշյան]], հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությությունների դոկտոր, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (վ. [[1966]]) |
* [[Հունվարի 5]] - [[Սալոմե Արեշյան]], հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությությունների դոկտոր, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (վ. [[1966]]) |
||
* [[Հունվար 13]] - [[Գրիգոր Գրիգորյան]], բանագետ |
* [[Հունվար 13]] - [[Գրիգոր Գրիգորյան]], բանագետ |
||
* [[Մարտ 16]] - [[Էդուարդ Աղայան]], բանասեր |
* [[Մարտ 16]] - [[Էդուարդ Աղայան]], բանասեր |
||
* [[Մարտ 19]] - [[Մառի Աթմաճյան]], բանաստեղծուհի |
* [[Մարտ 19]] - [[Մառի Աթմաճյան]], բանաստեղծուհի |
||
* [[Մարտ 22]] - [[Սերգեյ Ադավելյան]], ավիաշինարար-ճարտարագետ |
* [[Մարտ 22]] - [[Սերգեյ Ադավելյան]], ավիաշինարար-ճարտարագետ |
||
* [[Ապրիլ 12]] - [[Նար Հովհաննիսյան]], երգիչ |
* [[Ապրիլ 12]] - [[Նար Հովհաննիսյան]], երգիչ |
||
* [[Մայիսի 13]] - [[Մանվել Մանվելյան]], հայ խորհրդային [[քիմիկոս]] |
|||
* [[Սեպտեմբերի 5]] - [[Ղազար Այվազյան]], հայ գրականագետ (վ. [[1998]]) |
* [[Սեպտեմբերի 5]] - [[Ղազար Այվազյան]], հայ գրականագետ (վ. [[1998]]) |
||
* [[Սեպտեմբերի 5]] - [[Ղազար Վարդանի Այվազյան]], հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1965-ից |
|||
* [[Անդրանիկ Ծառուկեան]] - բանաստեղ, արձակագիր, լրագրող (վ. [[1989]]) |
|||
* [[Նոյեմբերի 7]] - [[Ալբեր Կամյու]], ֆրանսիացի նշանավոր արձակագիր, թատերագիր, էսսեիստ, փիլիսոփա, էկզիստենցիալիզմի ներկայացուցիչ (վ. [[1960]]) |
|||
* [[Անդրանիկ Ծառուկեան]] - բանաստեղծ, արձակագիր, լրագրող (վ. [[1989]]) |
|||
== Մահեր == |
== Մահեր == |
||
* [[Հուլիսի 13]] - [[Կամիլ Լըմոնյե]], բելգիացի արձակագիր, արվեստագետ, քննադատ |
|||
* [[Մարտի 18]]–ին [[Սալոնիկ]]ում մահացավ [[Հունաստան]]ի թագավոր [[Գեորգ I (Հունաստանի թագավոր)|Գեորգիոս I]]–ը։<ref>[[Большая советская энциклопедия|БСЭ]] 3-е изд. т. 6 — С. 317.</ref> |
|||
* [[Ամիրան Մանդինյան]], հայ մանկավարժ, դերասան, թարգմանիչ |
|||
* [[Մարտի 18]]–ին [[Սալոնիկ]]ում մահացավ [[Հունաստան]]ի թագավոր [[Գեորգ I (Հունաստանի թագավոր)|Գեորգիոս I]]–ը<ref>[[Большая советская энциклопедия|БСЭ]] 3-е изд. т. 6 — С. 317.</ref>։ |
|||
* [[Սեպտեմբերի 13]] - [[Առանձար]] ( Գոյումճյան Միսաք ), հայ երգիծաբան-նովելիստ (ծ. [[1877]]) |
* [[Սեպտեմբերի 13]] - [[Առանձար]] ( Գոյումճյան Միսաք ), հայ երգիծաբան-նովելիստ (ծ. [[1877]]) |
||
== Ծանոթագրություններ == |
== Ծանոթագրություններ == |
||
{{ծանցանկ}} |
{{ծանցանկ}} |
||
[[Կատեգորիա:1913]] |
|||
[[ |
[[Կատեգորիա:1913]] |
||
[[Կատեգորիա:Տարեթվեր]] |
|||
[[am:1913 እ.ኤ.አ.]] |
|||
[[an:1913]] |
|||
[[ar:ملحق:1913]] |
|||
[[arz:1913]] |
|||
[[ast:1913]] |
|||
[[av:1913]] |
|||
[[az:1913]] |
|||
[[bat-smg:1913]] |
|||
[[bcl:1913]] |
|||
[[be:1913]] |
|||
[[be-x-old:1913]] |
|||
[[bg:1913]] |
|||
[[bh:१९१३]] |
|||
[[bn:১৯১৩]] |
|||
[[bpy:মারি ১৯১৩]] |
|||
[[br:1913]] |
|||
[[bs:1913]] |
|||
[[ca:1913]] |
|||
[[ckb:١٩١٣]] |
|||
[[co:1913]] |
|||
[[cs:1913]] |
|||
[[csb:1913]] |
|||
[[cv:1913]] |
|||
[[cy:1913]] |
|||
[[da:1913]] |
|||
[[de:1913]] |
|||
[[diq:1913]] |
|||
[[el:1913]] |
|||
[[en:1913]] |
|||
[[eo:1913]] |
|||
[[es:1913]] |
|||
[[et:1913]] |
|||
[[eu:1913]] |
|||
[[fa:۱۹۱۳ (میلادی)]] |
|||
[[fi:1913]] |
|||
[[fiu-vro:1913]] |
|||
[[fo:1913]] |
|||
[[fr:1913]] |
|||
[[frp:1913]] |
|||
[[frr:1913]] |
|||
[[fy:1913]] |
|||
[[ga:1913]] |
|||
[[gag:1913]] |
|||
[[gan:1913年]] |
|||
[[gd:1913]] |
|||
[[gl:1913]] |
|||
[[gn:1913]] |
|||
[[gv:1913]] |
|||
[[he:1913]] |
|||
[[hi:१९१३]] |
|||
[[hif:1913]] |
|||
[[hr:1913.]] |
|||
[[hsb:1913]] |
|||
[[ht:1913 (almanak gregoryen)]] |
|||
[[hu:1913]] |
|||
[[ia:1913]] |
|||
[[id:1913]] |
|||
[[ilo:1913]] |
|||
[[io:1913]] |
|||
[[is:1913]] |
|||
[[it:1913]] |
|||
[[ja:1913年]] |
|||
[[jbo:1913moi]] |
|||
[[jv:1913]] |
|||
[[ka:1913]] |
|||
[[kk:1913 жыл]] |
|||
[[kn:೧೯೧೩]] |
|||
[[ko:1913년]] |
|||
[[krc:1913 джыл]] |
|||
[[ksh:Joohr 1913]] |
|||
[[ku:1913]] |
|||
[[kv:1913 во]] |
|||
[[kw:1913]] |
|||
[[la:1913]] |
|||
[[lb:1913]] |
|||
[[li:1913]] |
|||
[[lij:1913]] |
|||
[[lmo:1913]] |
|||
[[lt:1913 m.]] |
|||
[[lv:1913. gads]] |
|||
[[map-bms:1913]] |
|||
[[mhr:1913]] |
|||
[[mi:1913]] |
|||
[[min:1913]] |
|||
[[mk:1913]] |
|||
[[ml:1913]] |
|||
[[mn:1913]] |
|||
[[mr:इ.स. १९१३]] |
|||
[[ms:1913]] |
|||
[[myv:1913 ие]] |
|||
[[nah:1913]] |
|||
[[nap:1913]] |
|||
[[nds:1913]] |
|||
[[ne:सन् १९१३]] |
|||
[[new:ई सं १९१३]] |
|||
[[nl:1913]] |
|||
[[nn:1913]] |
|||
[[no:1913]] |
|||
[[nov:1913]] |
|||
[[nrm:1913]] |
|||
[[oc:1913]] |
|||
[[os:1913-æм аз]] |
|||
[[pa:੧੯੧੩]] |
|||
[[pam:1913]] |
|||
[[pi:१९१३]] |
|||
[[pl:1913]] |
|||
[[pnb:1913]] |
|||
[[pt:1913]] |
|||
[[qu:1913]] |
|||
[[ro:1913]] |
|||
[[ru:1913 год]] |
|||
[[rue:1913]] |
|||
[[sah:1913]] |
|||
[[scn:1913]] |
|||
[[se:1913]] |
|||
[[sh:1913]] |
|||
[[simple:1913]] |
|||
[[sk:1913]] |
|||
[[sl:1913]] |
|||
[[so:1913]] |
|||
[[sq:1913]] |
|||
[[sr:1913]] |
|||
[[srn:1913]] |
|||
[[stq:1913]] |
|||
[[su:1913]] |
|||
[[sv:1913]] |
|||
[[sw:1913]] |
|||
[[ta:1913]] |
|||
[[te:1913]] |
|||
[[tet:1913]] |
|||
[[th:พ.ศ. 2456]] |
|||
[[tk:1913]] |
|||
[[tl:1913]] |
|||
[[tpi:1913]] |
|||
[[tr:1913]] |
|||
[[tt:1913 ел]] |
|||
[[ty:1913]] |
|||
[[udm:1913 ар]] |
|||
[[uk:1913]] |
|||
[[ur:1913ء]] |
|||
[[uz:1913]] |
|||
[[vec:1913]] |
|||
[[vi:1913]] |
|||
[[vls:1913]] |
|||
[[vo:1913]] |
|||
[[wa:1913]] |
|||
[[war:1913]] |
|||
[[wuu:1913年]] |
|||
[[xal:1913 җил]] |
|||
[[yi:1913]] |
|||
[[yo:1913]] |
|||
[[zea:1913]] |
|||
[[zh:1913年]] |
|||
[[zh-min-nan:1913 nî]] |
|||
[[zh-yue:1913年]] |
Ընթացիկ տարբերակը 00:27, 30 հունվարի 2022-ի դրությամբ
Տարիներ |
---|
1909 · 1910 · 1911 · 1912 — 1913 — 1914 · 1915 · 1916 · 1917 |
Տասնամյակներ |
1890‑ականներ · 1900‑ականներ — 1910‑ականներ — 1920‑ականներ · 1930‑ականներ |
Դարեր |
19-րդ դար — 20-րդ դար — 21-րդ դար |
Գրիգորյան օրացույց | 1913 MCMXIII |
Հուլյան օրացույց | 1912—1913 (հունվարի 14 -ից) |
Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան |
7421—7422 (սեպտեմբերի 14-ից) |
Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2665—2666 (մայիսի 4-ից) |
Հայկյան տոմար | 4405—4406 (օգոստոսի 11-ից) ՏՆԵ—ՏՆԶ |
Հրեական օրացույց |
5673—5674 ה'תרע"ג — ה'תרע"ד |
Իսլամական օրացույց | 1331—1332 |
Չինական օրացույց | 4609—4610 壬子 — 癸丑 սև առնետ — սև ցուլ |
Եթովպական օրացույց | 1905—1906 |
Հին հնդկական օրացույց | |
- Վիկրամ սամվատ | 1969—1970 |
- Շակա սամվատ | 1835—1836 |
- Կալի յուգա | 5014—5015 |
Իրանական օրացույց | 1291—1292 |
Բուդդայական օրացույց | 2456 |
1913 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1913 թվականն է, XX դարի 13-րդ տարին։
Դեպքեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հունիս 29 - Սկսվեց երկրորդ Բալկանյան պատերազմը
- Մայիս 4 - Երևանում բացվեց հեռախոսային ցանցը
- Ռուսաստանում տոնվեց Ռոմանովների տան 300–ամյակը։
- Կազիմիր Մալևիչը ստեղծեց «Սև քառակուսին սպիտակ ֆոնի վրա» կտավը։
- Մարսել Պրուստը գրեց իր «Կորսված ժամանակի փնտրտուքներում» վեպի առաջին մասը։
- Ռուսաստանում մարդահամար անցկացվեց։
- Փետրվարի 9–ին ԱՄՆ–ն և Նիկարագուան պայմանագիր կնքեցին, որով Նիկարագուան 3 000 000 դոլարի փոխարեն առհավետ ստացավ Նիկարագուայի հողում միջօվկիանոսյան ջրանցք կառուցելու և շահագործելու, 99 տարով օգտագործման իրավունք ստացավ Կարիբյան ծովի Կորն կղզիների նկատմամբ[1]։
- Մարտի 4–ին Վուդրո Վիլսոնը փոխարինեց Ուիլյամ Տաֆթին ԱՄՆ–ի նախագահի պոստում։
- Մայիսի 30 - Լոնդոնի խաղաղության պայմանագիրը, վերջ դրեց Առաջին Բալկանյան պատերազմին։
Ծնունդներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Գևորգ Բաղջյան, կանադահայ պատմաբան, իրավագետ, սոցիոլոգիայի և իրավունքի դոկտոր
- Ապրիլի 2 - Արև Բաղդասարյան, հայ պարուհի, երգչուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի
- Ապրիլի 28 - Անդրեյ Սևեռնի, խորհրդային աստղագետ։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1968)
- Հունիսի 11 - Արմենակ Սարգսյանց, հայ խորհրդային ճարտարագետ
- Օգոստոսի 10 - Վոլֆգանգ Պաուլ, գերմանացի ֆիզիկոս
- Հոկտեմբերի 24 - Տիտո Գոբի, իտալացի երգիչ (բարիտոն)
- Դեկտեմբերի 12 - Բենիկ Սեյրանյան, հայ խորհրդային գրող
- Հրաչյա Մելիքյան, հայ կոմպոզիտոր
- Բենիամին Մարգարյան, հայ խորհրդային աստղագետ
- Հունվարի 5 - Սալոմե Արեշյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությությունների դոկտոր, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (վ. 1966)
- Հունվար 13 - Գրիգոր Գրիգորյան, բանագետ
- Մարտ 16 - Էդուարդ Աղայան, բանասեր
- Մարտ 19 - Մառի Աթմաճյան, բանաստեղծուհի
- Մարտ 22 - Սերգեյ Ադավելյան, ավիաշինարար-ճարտարագետ
- Ապրիլ 12 - Նար Հովհաննիսյան, երգիչ
- Մայիսի 13 - Մանվել Մանվելյան, հայ խորհրդային քիմիկոս
- Սեպտեմբերի 5 - Ղազար Այվազյան, հայ գրականագետ (վ. 1998)
- Սեպտեմբերի 5 - Ղազար Վարդանի Այվազյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1965-ից
- Նոյեմբերի 7 - Ալբեր Կամյու, ֆրանսիացի նշանավոր արձակագիր, թատերագիր, էսսեիստ, փիլիսոփա, էկզիստենցիալիզմի ներկայացուցիչ (վ. 1960)
- Անդրանիկ Ծառուկեան - բանաստեղծ, արձակագիր, լրագրող (վ. 1989)
Մահեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հուլիսի 13 - Կամիլ Լըմոնյե, բելգիացի արձակագիր, արվեստագետ, քննադատ
- Ամիրան Մանդինյան, հայ մանկավարժ, դերասան, թարգմանիչ
- Մարտի 18–ին Սալոնիկում մահացավ Հունաստանի թագավոր Գեորգիոս I–ը[2]։
- Սեպտեմբերի 13 - Առանձար ( Գոյումճյան Միսաք ), հայ երգիծաբան-նովելիստ (ծ. 1877)