«1913»–ի խմբագրումների տարբերություն
Արտաքին տեսք
Content deleted Content added
WikiAutoDates |
|||
(22 intermediate revisions by 11 users not shown) | |||
Տող 1. | Տող 1. | ||
{{ |
{{Տարվա նավարկում|1913}} |
||
{{Տարին այլ օրացույցներով|1913}} |
|||
{{Սկսվող տարի|{{PAGENAME}}}} |
{{Սկսվող տարի|{{PAGENAME}}}} |
||
Տող 6. | Տող 7. | ||
* [[Հունիս 29]] - Սկսվեց [[երկրորդ Բալկանյան պատերազմ]]ը |
* [[Հունիս 29]] - Սկսվեց [[երկրորդ Բալկանյան պատերազմ]]ը |
||
* [[Մայիս 4]] - [[Երևան]]ում բացվեց հեռախոսային ցանցը |
* [[Մայիս 4]] - [[Երևան]]ում բացվեց հեռախոսային ցանցը |
||
* Ռուսաստանում տոնվեց [[Ռոմանովներ]]ի տան 300–ամյակը։ |
* Ռուսաստանում տոնվեց [[Ռոմանովներ]]ի տան 300–ամյակը։ |
||
* [[Կազիմիր Մալևիչ]]ը ստեղծեց «Սև քառակուսին սպիտակ ֆոնի վրա» կտավը։ |
* [[Կազիմիր Մալևիչ]]ը ստեղծեց «Սև քառակուսին սպիտակ ֆոնի վրա» կտավը։ |
||
* [[Մարսել Պրուստ]]ը գրեց իր «Կորսված ժամանակի փնտրտուքներում» |
* [[Մարսել Պրուստ]]ը գրեց իր «Կորսված ժամանակի փնտրտուքներում» վեպի առաջին մասը։ |
||
* [[Ռուսաստան]]ում [[մարդահամար]] անցկացվեց։ |
* [[Ռուսաստան]]ում [[մարդահամար]] անցկացվեց։ |
||
* [[Փետրվարի 9]]–ին |
* [[Փետրվարի 9]]–ին [[ԱՄՆ]]–ն և [[Նիկարագուա]]ն պայմանագիր կնքեցին, որով Նիկարագուան 3 000 000 դոլարի փոխարեն առհավետ ստացավ Նիկարագուայի հողում [[Պանամայի ջրանցք|միջօվկիանոսյան ջրանցք]] կառուցելու և շահագործելու, 99 տարով օգտագործման իրավունք ստացավ [[Կարիբյան ծով]]ի Կորն կղզիների նկատմամբ<ref>Леонов Н. С. Очерки новой и новейшей истории стран Центральной Америки / М. 1975 — С. 160.</ref>։ |
||
* [[Մարտի 4]]–ին [[Վուդրո Վիլսոն]]ը փոխարինեց [[Ուիլյամ Տաֆթին]] [[ԱՄՆ]]–ի նախագահի պոստում։ |
* [[Մարտի 4]]–ին [[Վուդրո Վիլսոն]]ը փոխարինեց [[Ուիլյամ Տաֆթին]] [[ԱՄՆ]]–ի նախագահի պոստում։ |
||
* [[Մայիսի 30]] |
* [[Մայիսի 30]] - [[Լոնդոնի խաղաղության պայմանագիր (1913)|Լոնդոնի խաղաղության պայմանագիրը]], վերջ դրեց [[Առաջին Բալկանյան պատերազմ]]ին։ |
||
<!-- |
<!-- |
||
* [[24 июня]] |
* [[24 июня]] — отставка [[премьер-министр Австралии|премьер-министра Австралии]] [[Австралийская лейбористская партия|лейбориста]] [[Эндрю Фишер]]а. Новое правительство возглавил либерал [[Джозеф Кук]]<ref>[[Советская историческая энциклопедия|СИЭ]] т. 1 — С. 91.</ref>. |
||
* [[29 июня]]—[[29 июля]] |
* [[29 июня]]—[[29 июля]] — [[Вторая Балканская война]] за раздел [[Македония (область)|Македонии]] между [[Третье Болгарское царство|Болгарией]] с одной стороны, и [[Османская империя|Османской империей]], [[Королевство Румыния|Румынией]], [[Королевство Черногория|Черногорией]], [[Сербия|Сербией]] и [[Греция|Грецией]] с другой. |
||
* [[12 июля]] |
* [[12 июля]] — в [[Китай|Китае]] губернатор провинции [[Цзянси]] Ли Лецзюнь объявил войну президенту Китая [[Юань Шикай|Юань Шикаю]]. Началась ''«Вторая революция»''. Подавлена к концу августа<ref>[[Большая советская энциклопедия|БСЭ]] 3-е изд. т. 5 — С. 491.</ref>. |
||
* [[15 июля]] |
* [[15 июля]] — [[Хуан Син]] поднял восстание в [[Цзянсу]] в поддержку ''«Второй революции»''<ref>[[Советская историческая энциклопедия|СИЭ]] т. 3 — С. 882.</ref>. |
||
* [[29 июля]] |
* [[29 июля]] |
||
** Конференция послов Австро-Венгрии, Великобритании, Германии, Италии, России и Франции подтвердила положения [[Лондонский мирный договор (1913)|Лондонского мирного договора от 30 мая]] и признала независимость [[Албания|Албании]]<ref name="sie.1.341">[[Советская историческая энциклопедия|СИЭ]] т. 1 |
** Конференция послов Австро-Венгрии, Великобритании, Германии, Италии, России и Франции подтвердила положения [[Лондонский мирный договор (1913)|Лондонского мирного договора от 30 мая]] и признала независимость [[Албания|Албании]]<ref name="sie.1.341">[[Советская историческая энциклопедия|СИЭ]] т. 1 — С. 341.</ref>. |
||
** [[Великобритания]] и [[Османская империя]] заключили [[Англо-османская Конвенция (1913)]] о [[Персидский залив|Персидском заливе]]<ref name="Bse.3.13.551">[[Большая советская энциклопедия|БСЭ]] 3-е изд. т. 13 |
** [[Великобритания]] и [[Османская империя]] заключили [[Англо-османская Конвенция (1913)]] о [[Персидский залив|Персидском заливе]]<ref name="Bse.3.13.551">[[Большая советская энциклопедия|БСЭ]] 3-е изд. т. 13 — С. 551.</ref>. Шейхство [[Кувейт]] получило автономию от Турции<ref>http://www.worldstatesmen.org/Kuwait.htm.</ref>. |
||
* [[27 октября]] |
* [[27 октября]] — шейх [[Кувейт]]а [[Мубарак (шейх Кувейта)|Мубарак]] подписал обязательство о предоставлении Великобритании монопольных прав на разработку и добычу нефти в его стране<ref name="Bse.3.13.551"/>. |
||
* [[10 ноября]] |
* [[10 ноября]] — в [[Киев]]е [[дело Бейлиса|оправдан Бейлис]]. |
||
* [[23 декабря]] |
* [[23 декабря]] — [[Вудро Вильсон]] подписал Закон о создании [[Федеральная резервная система|Федеральной резервной системы]]. --> |
||
== Ծնունդներ == |
== Ծնունդներ == |
||
* [[Գևորգ Բաղջյան]], կանադահայ պատմաբան, իրավագետ, սոցիոլոգիայի և իրավունքի դոկտոր |
|||
* [[Ապրիլի 2]] - [[Արև Բաղդասարյան]], հայ պարուհի, երգչուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի |
|||
* [[Ապրիլի 28]] - [[Անդրեյ Սևեռնի]], խորհրդային աստղագետ։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1968) |
|||
* [[Հունիսի 11]] - [[Արմենակ Սարգսյանց]], հայ խորհրդային ճարտարագետ |
|||
* [[Օգոստոսի 10]] - [[Վոլֆգանգ Պաուլ]], գերմանացի ֆիզիկոս |
|||
* [[Հոկտեմբերի 24]] - [[Տիտո Գոբի]], իտալացի երգիչ ([[բարիտոն]]) |
|||
* [[Դեկտեմբերի 12]] - [[Բենիկ Սեյրանյան]], հայ խորհրդային գրող |
|||
* [[Հրաչյա Մելիքյան]], հայ կոմպոզիտոր |
|||
* [[Բենիամին Մարգարյան]], հայ խորհրդային աստղագետ |
* [[Բենիամին Մարգարյան]], հայ խորհրդային աստղագետ |
||
* [[Հունվարի 5]] - [[Սալոմե Արեշյան]], հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությությունների դոկտոր, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (վ. [[1966]]) |
* [[Հունվարի 5]] - [[Սալոմե Արեշյան]], հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությությունների դոկտոր, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (վ. [[1966]]) |
||
Տող 32. | Տող 41. | ||
* [[Մարտ 16]] - [[Էդուարդ Աղայան]], բանասեր |
* [[Մարտ 16]] - [[Էդուարդ Աղայան]], բանասեր |
||
* [[Մարտ 19]] - [[Մառի Աթմաճյան]], բանաստեղծուհի |
* [[Մարտ 19]] - [[Մառի Աթմաճյան]], բանաստեղծուհի |
||
* [[Մարտ 22]] - [[Սերգեյ Ադավելյան]], ավիաշինարար-ճարտարագետ |
* [[Մարտ 22]] - [[Սերգեյ Ադավելյան]], ավիաշինարար-ճարտարագետ |
||
* [[Ապրիլ 12]] - [[Նար Հովհաննիսյան]], երգիչ |
* [[Ապրիլ 12]] - [[Նար Հովհաննիսյան]], երգիչ |
||
* [[Մայիսի 13]] - [[Մանվել Մանվելյան]], |
* [[Մայիսի 13]] - [[Մանվել Մանվելյան]], հայ խորհրդային [[քիմիկոս]] |
||
* [[Սեպտեմբերի 5]] - [[Ղազար Այվազյան]], հայ գրականագետ (վ. [[1998]]) |
* [[Սեպտեմբերի 5]] - [[Ղազար Այվազյան]], հայ գրականագետ (վ. [[1998]]) |
||
* [[Սեպտեմբերի 5]] - [[Ղազար Վարդանի Այվազյան]], |
* [[Սեպտեմբերի 5]] - [[Ղազար Վարդանի Այվազյան]], հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1965-ից |
||
* [[Նոյեմբերի 7]] - [[Ալբեր Կամյու]], ֆրանսիացի նշանավոր արձակագիր, թատերագիր, էսսեիստ, փիլիսոփա, էկզիստենցիալիզմի ներկայացուցիչ (վ. [[1960]]) |
* [[Նոյեմբերի 7]] - [[Ալբեր Կամյու]], ֆրանսիացի նշանավոր արձակագիր, թատերագիր, էսսեիստ, փիլիսոփա, էկզիստենցիալիզմի ներկայացուցիչ (վ. [[1960]]) |
||
* [[Անդրանիկ Ծառուկեան]] - |
* [[Անդրանիկ Ծառուկեան]] - բանաստեղծ, արձակագիր, լրագրող (վ. [[1989]]) |
||
== Մահեր == |
== Մահեր == |
||
* [[Հուլիսի 13]] - [[Կամիլ Լըմոնյե]], բելգիացի արձակագիր, արվեստագետ, քննադատ |
|||
* [[Ամիրան Մանդինյան]], |
* [[Ամիրան Մանդինյան]], հայ մանկավարժ, դերասան, թարգմանիչ |
||
* [[Մարտի 18]]–ին |
* [[Մարտի 18]]–ին [[Սալոնիկ]]ում մահացավ [[Հունաստան]]ի թագավոր [[Գեորգ I (Հունաստանի թագավոր)|Գեորգիոս I]]–ը<ref>[[Большая советская энциклопедия|БСЭ]] 3-е изд. т. 6 — С. 317.</ref>։ |
||
* [[Սեպտեմբերի 13]] - [[Առանձար]] ( Գոյումճյան Միսաք ), հայ երգիծաբան-նովելիստ (ծ. [[1877]]) |
* [[Սեպտեմբերի 13]] - [[Առանձար]] ( Գոյումճյան Միսաք ), հայ երգիծաբան-նովելիստ (ծ. [[1877]]) |
||
Տող 50. | Տող 60. | ||
[[Կատեգորիա:1913]] |
[[Կատեգորիա:1913]] |
||
[[Կատեգորիա:Տարեթվեր]] |
[[Կատեգորիա:Տարեթվեր]] |
||
[[nv:1901 – 1950]] |
Ընթացիկ տարբերակը 00:27, 30 հունվարի 2022-ի դրությամբ
Տարիներ |
---|
1909 · 1910 · 1911 · 1912 — 1913 — 1914 · 1915 · 1916 · 1917 |
Տասնամյակներ |
1890‑ականներ · 1900‑ականներ — 1910‑ականներ — 1920‑ականներ · 1930‑ականներ |
Դարեր |
19-րդ դար — 20-րդ դար — 21-րդ դար |
Գրիգորյան օրացույց | 1913 MCMXIII |
Հուլյան օրացույց | 1912—1913 (հունվարի 14 -ից) |
Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան |
7421—7422 (սեպտեմբերի 14-ից) |
Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2665—2666 (մայիսի 4-ից) |
Հայկյան տոմար | 4405—4406 (օգոստոսի 11-ից) ՏՆԵ—ՏՆԶ |
Հրեական օրացույց |
5673—5674 ה'תרע"ג — ה'תרע"ד |
Իսլամական օրացույց | 1331—1332 |
Չինական օրացույց | 4609—4610 壬子 — 癸丑 սև առնետ — սև ցուլ |
Եթովպական օրացույց | 1905—1906 |
Հին հնդկական օրացույց | |
- Վիկրամ սամվատ | 1969—1970 |
- Շակա սամվատ | 1835—1836 |
- Կալի յուգա | 5014—5015 |
Իրանական օրացույց | 1291—1292 |
Բուդդայական օրացույց | 2456 |
1913 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1913 թվականն է, XX դարի 13-րդ տարին։
Դեպքեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հունիս 29 - Սկսվեց երկրորդ Բալկանյան պատերազմը
- Մայիս 4 - Երևանում բացվեց հեռախոսային ցանցը
- Ռուսաստանում տոնվեց Ռոմանովների տան 300–ամյակը։
- Կազիմիր Մալևիչը ստեղծեց «Սև քառակուսին սպիտակ ֆոնի վրա» կտավը։
- Մարսել Պրուստը գրեց իր «Կորսված ժամանակի փնտրտուքներում» վեպի առաջին մասը։
- Ռուսաստանում մարդահամար անցկացվեց։
- Փետրվարի 9–ին ԱՄՆ–ն և Նիկարագուան պայմանագիր կնքեցին, որով Նիկարագուան 3 000 000 դոլարի փոխարեն առհավետ ստացավ Նիկարագուայի հողում միջօվկիանոսյան ջրանցք կառուցելու և շահագործելու, 99 տարով օգտագործման իրավունք ստացավ Կարիբյան ծովի Կորն կղզիների նկատմամբ[1]։
- Մարտի 4–ին Վուդրո Վիլսոնը փոխարինեց Ուիլյամ Տաֆթին ԱՄՆ–ի նախագահի պոստում։
- Մայիսի 30 - Լոնդոնի խաղաղության պայմանագիրը, վերջ դրեց Առաջին Բալկանյան պատերազմին։
Ծնունդներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Գևորգ Բաղջյան, կանադահայ պատմաբան, իրավագետ, սոցիոլոգիայի և իրավունքի դոկտոր
- Ապրիլի 2 - Արև Բաղդասարյան, հայ պարուհի, երգչուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի
- Ապրիլի 28 - Անդրեյ Սևեռնի, խորհրդային աստղագետ։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1968)
- Հունիսի 11 - Արմենակ Սարգսյանց, հայ խորհրդային ճարտարագետ
- Օգոստոսի 10 - Վոլֆգանգ Պաուլ, գերմանացի ֆիզիկոս
- Հոկտեմբերի 24 - Տիտո Գոբի, իտալացի երգիչ (բարիտոն)
- Դեկտեմբերի 12 - Բենիկ Սեյրանյան, հայ խորհրդային գրող
- Հրաչյա Մելիքյան, հայ կոմպոզիտոր
- Բենիամին Մարգարյան, հայ խորհրդային աստղագետ
- Հունվարի 5 - Սալոմե Արեշյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությությունների դոկտոր, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (վ. 1966)
- Հունվար 13 - Գրիգոր Գրիգորյան, բանագետ
- Մարտ 16 - Էդուարդ Աղայան, բանասեր
- Մարտ 19 - Մառի Աթմաճյան, բանաստեղծուհի
- Մարտ 22 - Սերգեյ Ադավելյան, ավիաշինարար-ճարտարագետ
- Ապրիլ 12 - Նար Հովհաննիսյան, երգիչ
- Մայիսի 13 - Մանվել Մանվելյան, հայ խորհրդային քիմիկոս
- Սեպտեմբերի 5 - Ղազար Այվազյան, հայ գրականագետ (վ. 1998)
- Սեպտեմբերի 5 - Ղազար Վարդանի Այվազյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1965-ից
- Նոյեմբերի 7 - Ալբեր Կամյու, ֆրանսիացի նշանավոր արձակագիր, թատերագիր, էսսեիստ, փիլիսոփա, էկզիստենցիալիզմի ներկայացուցիչ (վ. 1960)
- Անդրանիկ Ծառուկեան - բանաստեղծ, արձակագիր, լրագրող (վ. 1989)
Մահեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հուլիսի 13 - Կամիլ Լըմոնյե, բելգիացի արձակագիր, արվեստագետ, քննադատ
- Ամիրան Մանդինյան, հայ մանկավարժ, դերասան, թարգմանիչ
- Մարտի 18–ին Սալոնիկում մահացավ Հունաստանի թագավոր Գեորգիոս I–ը[2]։
- Սեպտեմբերի 13 - Առանձար ( Գոյումճյան Միսաք ), հայ երգիծաբան-նովելիստ (ծ. 1877)