Սեքեզ
Քաղաք | ||
---|---|---|
Սեքեզ | ||
պարս.՝ سقز | ||
Երկիր | ||
Օսթան | Քուրդիստան | |
Շահրեստան | Սեքեզ | |
Համայնք | Central District? | |
ԲԾՄ | 1520 մետր | |
Բնակչություն | 165 258 մարդ (2016)[1][2] | |
Հեռախոսային կոդ | 0874 | |
Պաշտոնական կայք | saqqez.ir(պարս.) | |
| ||
Սեքեզ[3](պարս.՝ سقز, քրդ.՝ Seqiz, սորանի՝ سەقز), քաղաք Իրանի արևմուտքում՝ Քուրդիստան օսթանում (նահանգում), Սեքեզ շեհրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է 165 258 մարդ (2016)[1][2]։
Աշխարհագրություն և կլիմա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Քաղաքը գտնվում է Քուրդիստանի հյուսիսարևմտյան մասում, լեռնային տեղանքում, ծովի մակարդակից 1479 մետր բարձրության վրա[4]։
Սեկեզը գտնվում է Սանանդաջից՝ նահանգի վարչական կենտրոնից մոտ 120 կմ հյուսիս-արևմուտք և Թեհրանից՝ երկրի մայրաքաղաքից, 450 կմ արևմուտք։ Քաղաքի կլիման պայմանավորված է լեռնային տեղանքով և բնորոշվում է ցուրտ ձյունառատ ձմռան և չոր շոգ ամռան հերթագայությամբ։ Տարեկան միջին տեղումների քանակը 500 մմ է։ Այստեղ գրանցվել է Իրանի համար ամենացածր օդի ջերմաստիճանի ցուցանիշը՝ −36 °C[5]։
Սեքեզի կլիմայական տվյալները | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | Տարի |
Ռեկորդային բարձր °C (°F) | 18.2 (64.8) |
20 (68) |
24 (75) |
29 (84) |
34.4 (93.9) |
39 (102) |
43 (109) |
42 (108) |
39 (102) |
32 (90) |
26 (79) |
22.2 (72) |
43 (109) |
Միջին բարձր °C (°F) | 2.4 (36.3) |
4.7 (40.5) |
11.0 (51.8) |
17.3 (63.1) |
23.1 (73.6) |
29.8 (85.6) |
34.3 (93.7) |
34.2 (93.6) |
29.8 (85.6) |
22.2 (72) |
13.4 (56.1) |
6.1 (43) |
19.03 (66.25) |
Միջին ցածր °C (°F) | −8.1 (17.4) |
−6.7 (19.9) |
−1.2 (29.8) |
3.6 (38.5) |
6.6 (43.9) |
9.5 (49.1) |
14.0 (57.2) |
13.4 (56.1) |
8.3 (46.9) |
4.4 (39.9) |
−0.3 (31.5) |
−4.6 (23.7) |
3.24 (37.83) |
Ռեկորդային ցածր °C (°F) | −32 (−26) |
−33 (−27) |
−27.6 (−17.7) |
−9 (16) |
−5 (23) |
−0.6 (30.9) |
3.8 (38.8) |
4.8 (40.6) |
−0.4 (31.3) |
−7 (19) |
−24 (−11) |
−32 (−26) |
−36 (−33) |
Տեղումներ մմ (դյույմ) | 66.6 (2.622) |
58.7 (2.311) |
79.5 (3.13) |
83.6 (3.291) |
52.0 (2.047) |
5.8 (0.228) |
2.9 (0.114) |
2.5 (0.098) |
1.4 (0.055) |
27.8 (1.094) |
56.9 (2.24) |
61.7 (2.429) |
499.4 (19.659) |
Միջ. տեղումների օրեր (≥ 1.0 mm) | 8.5 | 8.3 | 10.0 | 9.8 | 7.0 | 1.2 | 0.7 | 0.6 | 0.5 | 4.3 | 6.2 | 8.1 | 65.2 |
% խոնավություն | 73 | 70 | 64 | 58 | 52 | 40 | 35 | 33 | 33 | 47 | 63 | 71 | 53.3 |
Միջին ամսական արևային ժամ | 121.5 | 142.2 | 177.4 | 213.1 | 287.1 | 345.1 | 357.4 | 344.3 | 311.1 | 254.3 | 174.1 | 123.4 | 2851 |
աղբյուր: Synoptic Stations Statistics |
Բնակչություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Քաղաքի բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 165 258 մարդ, որոնք կազմում էին 48 488 տնտեսություն[6]։ Սեքեզը Քուրդիստան օսթանի բնակչությամբ երկրորդ ամենախոշոր քաղաքն է օսթանի վարչական կենտրոն Սանանդաջից հետո[7]։ Բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում տրված է աղյուսակում ստորև.
Տարի | 1956 | 1966 | 1986 | 1991 | 1996 | 2006 | 2011 | 2016 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Բնակիչ | 12 729[8] | 17 834[9] | 81 351[10] | 98 933[11] | 115 394[11] | 133 331[12] | 139 738[13] | 165 258[6] |
Բնակիչների 99% քրդեր են, ովքեր խոսում են քրդերենի սորանի բարբառով[14]։
Տեսարժան վայրեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Սեքեզի մերձակայքը իրենից ներկայացնում է գեղատեսիլ բնական լանշաֆտներ՝ անտառներ և լեռնային մարգագետիններ[15]։ Անտառազանգվածները[16], որոնք զբաղեցնում են մոտ 7000 հա մակերես Սեքեզի և Բուկանի միջև, հանգստի գոտի են և անտառավերականգնման բազա։ Նաև քաղաքից մի քիչ հեռու կան մի քանի պատմամշակութային հուշարձաններ։ Մայրուղուց, որը Սեքեզն ու Դիվանդարեն կապում է իրար, 20 կմ հյուսիս գտնվում է Կարաֆտու քարանձավը, որտեղ Պարթևստանի դարաշրջանում գտնվել է Հերակլեսի տաճարը[17]։ 42 կմ դեպի հյուսիս-արևելք գտնվում են Զևիյե ամրության փլատակները[18], որոնք պատահաբար բացահայտվել են 1947 թվականին։ Ամրության շինարարությունը վերաբերում է մթ․ա․ 900 թվականին, այսինքն այստեղ Մարաստանի տիրապետության ժամանակաշրջանին։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 https://www.amar.org.ir/english
- ↑ 2,0 2,1 جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری (перс.)
- ↑ Иран. Справочная карта (масштаб 1:1 250 000). Четвёртое издание — ГУГК СССР, 1986.
- ↑ Физико-географические данные(անգլ.)
- ↑ Embassy of the Islamic Republic of Iran in South Africa Արխիվացված 2012-03-05 Wayback Machine(անգլ.)
- ↑ 6,0 6,1 «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1395 (2016)» (պարսկերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (Excel) 2022 թ. մայիսի 8-ին. Վերցված է 2022 թ. դեկտեմբերի 19-ին.
- ↑ «IRAN: Kurdistan» (անգլերեն). City Populations.
- ↑ «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1956 թ.» (PDF) (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2024 թ. փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2024 թ. մարտի 1-ին.
- ↑ «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1966 թ.» (PDF) (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2024 թ. փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2024 թ. մարտի 1-ին.
- ↑ World Gazetteer(անգլ.)
- ↑ 11,0 11,1 «Islamic Republic of Iran» (անգլերեն).
- ↑ «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1385 (2006)» (պարսկերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (Excel) 2011 թ. սեպտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2022 թ. սեպտեմբերի 25-ին.
- ↑ «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1390 (2011)» (Excel) (պարսկերեն). Վերցված է 2022 թ. դեկտեմբերի 22-ին.
- ↑ Mohammadirad, Masoud; Anonby, Erik; և այլք:. «Language distribution in Kordestan Province, Iran». Atlas of the languages of Iran (ALI). Geomatics and Cartographic Research Centre, Carleton University.
- ↑ Saqez Plains(անգլ.)
- ↑ Saqez Region Forests(անգլ.)
- ↑ Karaftoo Historical Cave(անգլ.)
- ↑ Zevieh Castle(անգլ.)
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սեքեզ» հոդվածին։ |
|