Սամցխե-Ջավախքի մարզ
Սամցխե-Ջավախքի մարզ (վրաց.՝ სამცხე-ჯავახეთის მხარე՝ Սամցխե-Ջավախեթիս մխարե), վարչական միավոր Վրաստանի հարավարևմուտքում։ Սահմանակից է հարավից Հայաստանի Շիրակի մարզին, արևմուտքից՝ Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետությանը, հյուսիս-արևմուտքից՝ Գուրիայի, հյուսիսից՝ Իմերեթի, հյուսիս-արևելքից՝ Շիդա Քարթլիի, արևելքից՝ Քվեմո Քարթլիի մարզերին։ Վարչական կենտրոնը Ախալցխա քաղաքն է։
Երկիր | |
---|---|
Կարգավիճակ | Մխարե |
Մտնում է | Վրաստան |
Վարչկենտրոն | Ախալցխա |
Խոշորագույն քաղաք | Ախալցխա (17 903), Բորժոմ (10 546), Ախալքալաք (8 295), Նինոծմինդա (5 144), Վալե (3 646) |
Նահանգապետ | Գեորգի Խաչիձե |
Հիմնական լեզու | հայերեն, վրացերեն, ռուսերեն |
Պաշտոնական լեզուներ | վրացերեն |
Բնակչություն (2014) | 160 504 |
Ազգային կազմ | հայեր (50,5%), վրացիներ (48,3%), ռուսներ (0,4%), օսեր և հույներ (0,3%)[1] |
Կրոնական կազմ | Վրաց Ուղղափառ եկեղեցի (45,24%), Հայ Առաքելական եկեղեցի (39,95%), Կաթոլիկ եկեղեցի (9,36%), մուսուլմաններ (3,78%)[2] |
Տարածք | 6413 |
Հիմնադրված է | 1995 թ. |
Ժամային գոտի | UTC+4 |
ISO 3166-2 կոդ | GE-SJ |
samtskhe-javakheti.gov.ge(վրաց.) | |
Պատմություն
խմբագրելԺամանակակից Սամցխե-Ջավախքի մարզի մի մասը հայկական պատմական Ջավախքն է։ Վերջինս դարեր առաջ բնակեցված է եղել հայերով, սակայն 387 թվականի Հայաստանի առաջին բաժանումից հետո հայկական որևէ պետության մաս չի կազմել։ Հայերի՝ այստեղ վկայելու մասին վկայում են տեղի պատմական հուշարձանները։ Ժամանակակից ջավախահայերի բացարձակ մեծամասնությունը, սակայն, ոչ թե այդ հայերի, այլ 1828-29 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո Էրզրումից ու Կարսից գաղթածների հետնորդնեն են։ Մինչև 1921 թվականին Ախալքալաքի գավառը, լինելով Ռուսական կայսրության Թիֆլիսի նահանգի մաս, վիճելի է համարվել և խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո մնացել է Վրաստանի տարածքում։ Համաձայն ջավախահայության՝ Վրաստանի ազգայնամոլական քաղաքականությունը հետապնդում է հայությանը այս երկրամասում հայրենազրկելու նպատակներ։ Վրաստանի իշխանություններն, իրենց հերթին, մարզի հայ բնակչությանը մեղադրում են անջատողական ձգտումներ ունենալու մեջ։
Վարչական բաժանում
խմբագրելՍամցխե-Ջավախքի մարզը կազմված է 6 շրջաններից՝ Ախալքալաք, Նինոծմինդա, Ասպինձա, Ախալցխա, Բորժոմ և Ադիգեն։
Բնակչություն
խմբագրելՍամցխե-Ջավախքի մարզի տարածքը 6413 կմ² է։ Ըստ 2002 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալների՝ նահանգի բնակչության (207 598) 54,6% կազմում են հայերը[3], իսկ 2014 թվականին այստեղ ապրում էր 160 504 մարդ (50,5%)։
Տես նաև
խմբագրելԾանոթագրություններ
խմբագրել- ↑ Վրաստանի էթնիկ կազմը ըստ 2014 թվականի մարդահամարի (անգլ.)
- ↑ Վրաստանի կրոնական կազմը ըստ 2014 թվականի մարդահամարի (անգլ.)
- ↑ The Integration of National Minorities in the Samtskhe-Javakheti and Kvemo Kartli provinces of Georgia, Five Years into the Presidency of Mikheil Saakashvili, September 2009, p 5 Արխիվացված 2010-06-02 Wayback Machine.
Արտաքին հղումներ
խմբագրել- Ջավախքին աջակցություն հիմնադրամ
- Վրաստանի Հայ Համայնք
- Ջավախքի տեղեկատվական շեմ Արխիվացված 2014-05-17 Wayback Machine
- Պատմություն, լուսանկարներ, տեսահոլովակներ
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սամցխե-Ջավախքի մարզ» հոդվածին։ |