Bahasa Jepun
Bahasa Jepun (日本語 , Nihon-go) ialah bahasa rasmi negara Jepun dan dituturi 125 juta orang.
Bahasa Jepun | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
日本語 Nihongo | |||||||||
Asli kepada | (Majoriti):Jepun, Filipina, Kepulauan Ryuku dan Palau, (Bahasa minoriti yang dituturkan):Amerika Syarikat (Terutama di Kalifornia dan Hawaii), Guam, Kepulauan Marshall, Taiwan, Peru dan Brazil | ||||||||
Penutur bahasa | 127 juta [1] | ||||||||
Japonik
| |||||||||
Lolograf Jepun dan suku kata | |||||||||
Status rasmi | |||||||||
Bahasa rasmi di | Angaur (Palau) De facto di Jepun | ||||||||
Dikawal selia oleh | Tiada Kerajaan Jepun memainkan peranan penting | ||||||||
Kod bahasa | |||||||||
ISO 639-1 | ja | ||||||||
ISO 639-2 | jpn | ||||||||
ISO 639-3 | jpn | ||||||||
|
Bahasa Jepun juga digunakan oleh sebilangan rakyat dari negara yang pernah ditaklukinya seperti Korea dan Taiwan. Ia juga dituturi di Amerika Syarikat (California dan Hawaii) dan Brazil akibat penghijrahan orang Jepun ke sana. Namun keturunan mereka yang dipanggil nisei (二世 , generasi kedua), ramai yang tidak fasih dalam bahasa itu dan hanya dipertuturkan orang-orang tua di sana.
Bahasa Jepun terbahagi kepada dua bentuk iaitu Hyoujungo (標準語 ), pertuturan baku, dan Kyoutsugo (共通語 ), pertuturan umum. Hyoujungo ialah bentuk yang diajar di sekolah dan digunakan di televisyen dan segala perhubungan rasmi.
Tatabahasa Jepun memiliki bentuk bahasa Subjek-Objek-Kata kerja iaitu kata kerja selalunya berada di hujung suatu kalimat.
Taburan
suntingBahasa Jepun tidak memiliki sebarang status rasmi di Jepun,[2] tetapi disifatkan sebagai bahasa kebangsaan de facto Jepun.
Bahasa Jepun hampir khususnya ditutur di Jepun, tetapi juga ditutur di luar Jepun. Sebelum dan ketika Perang Dunia Kedua, penduduk tempatan di Kawasan Persemakmuran Bersama Asia Timur Raya seperti China, Korea dan kepulauan Pasifik belajar bahasa ini sebagai bahasa empayar Jepun.[3]
Fonologi
suntingKonsonan
suntingBibir | Gigi | Gusi | Belakang gusi | Lelangit | Velum | Glotis | Tidak bertempat | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Sengau | m | n | ||||||
Hentian | p b | t d | k g | Q | ||||
Kibasan | ɺ̠ | |||||||
Geseran | ɸ | s z | h | |||||
Afrikat | ts | tɕ | ||||||
Aproksiman | j | ɰ |
- Plosif tidak bersuara /p, t, k/ disedut sedikit: kurang berbanding plosif bahasa Inggeris, lebih berbanding plosif bahasa Melayu. Plosif bersuara /b, g/ tidak sentiasa mencapai oklusi penuh, kadang-kadang dihasilkan sebagai frikatif atau anggaran. /g/ dihasilkan sebagai [ŋ] dalam kebanyakan dialek (hanya antara vokal), terutamanya di Jepun timur.
- /t, d, n/ ialah konsonal apical dan denti-alveolar (maksudnya, hujung lidah menyentuh bahagian belakang gigi atas dan bahagian hadapan permatang alveolar). Sebelum /i/, bunyi-bunyi ini berupa alveolo-palatal; sebelum /u/ pula menjadi alveolar.
- /s, z/ ialah bunyi laminal alveolar. Sebelum /i/, bunyi-bunyi ini menjadi alveolo-palatal.
- /r/ (ditranskripsi sebagai ɺ̠) ialah kibasan postalveolar lateral apical postalveolar flap. Konsonan ini serupa dengan r bahasa Korea. Dalam telinga penutur bahasa Melayu, sebutannya seakan-akan antara r yang dikibas /ɾ/ , l, dan d; paling serupa dengan d sebelum /i/
listen (bantuan·maklumat); dan paling serupa dengan l sebelum /o/
listen (bantuan·maklumat).
- Konsonan velar mampat /ɰ/ pokoknya (asasnya) merupakan versi bukan moraik bagi bunyi vokal /ɯ/. Konsonan ini tidak bersamaan dengan IPA [w] kerana disebut dengan pemampatan dan bukan pembulatan lidah.
- N ialah bunyi nasal moraik, iaitu konsonan sebelum konsonan lain, yang mana konsonan ini menjadi homorganik dengan konsonan seterusnya, tetapi tidak mencapai oklusi sepenuhnya sebelum frikatif atau antara vokal, di mana timbulnya bunyi vokal sengau. Sebagai akhiran perkataan sebelum rehat, konsonan N menjadi konsonan sengau uvular atau bibir, atau vokal sengau.
- h menjadi [ç] sebelum /i/
listen (bantuan·maklumat), dan menjadi [ɸ] sebelum /u/
listen (bantuan·maklumat).
- Q direalisasikan sebagai separuh awal obstruen geminat. Analisis lain yang kurang abstrak lebih gemar menganggap Q sebagai gugusan konsonan geminat yang asas, contoh: /pp/, /tt/, /ss/, dll.
Vokal
sunting
Bahasa Jepun mempunyai 5 bunyi hidup iaitu /a/, /i/, /u/, /e/, dan /o/.
Sebutan vokal bahasa Jepun seakan-akan bahasa Melayu.
Contohnya:
- /a/ seperti "anak"
- /i/ seperti "ibu"
- /ɯ/ seperti "urut"
(tetapi bibir tidak dibulatkan) - /e/ seperti "esok"
- /o/ seperti "obor"
Tulisan bahasa Jepun
suntingTulisan bahasa Jepun berasal daripada tulisan Cina (漢字 ) yang diperkenalkan pada kurun keempat Masihi. Sebelum itu, orang Jepun tiada sistem tulisan sendiri.
Tulisan Jepun terbahagi kepada tiga:
- Kanji (漢字 ) Tulisan Cina yang digunakan pada kebanyakan perkataan Jepun yang diambil aksaranya daripada tulisan Cina. Kira-kira 3000 aksara kanji perlu dipelajari oleh penutur Jepun.
- Hiragana (ひらがな ) tulisan suku kata yang diolah dan dipermudah daripada tulisan kanji oleh golongan wanita bangsawan. Tulisan hiragana digunakan pada perkataan asli Jepun yang tidak terdapat sebarang aksara kanji baginya.
- Katakana (カタカナ ) yang diolah daripada tulisan kanji pada kurun kelapan Masihi oleh sami Buddha. Tulisan katakana digunakan bagi semua perkataan yang dipinjam daripada bahasa asing kecuali Bahasa Cina.
Tatabahasa
suntingSusunan perkataan dalam ayat bahasa Jepun ialah subjek-objek-kerja, SVO. Namun begitu, peraturan syarat susunan ayat yang khusus hanyalah kata kerja perlu diletakkan di akhir ayat, memandangkan bahasa Jepun menggunakan sistem partikel yang menentukan sifat tatabahasa pada suatu perkataan dalam ayat.
Berbeza dari bahasa Melayu, bahasa Jepun mempunyai perbendaharaan kata yang menunjukkan tingkatan kesopanan sebagai contoh ada beberapa kata bagi mendedahkan kata 'awak'. Kimi 君 (きみ), Anata 貴方 (あなた), Omae (お前), Temee 手前 (てめぇ), Kisama 貴様, semua kata-kata ini bermakna kamu tetapi mempunyai kepantasan yang berbeza. Tidak mungkin kita menyebut orang tua sendiri mahupun teman semisal キサマがお弁当作ってくれるよ (kisama ga o bento tsukutte kureru yo/awak 'kasar' buatkan ya bekal bagi merarau nanti), ketika hendak pergi bersekolah. Mesti kita mengguna pakai bahasa yang lebin sopan ke orang yang lebih tua.
Konsep tatabahasa ini disebut dengan Keigo (敬語). Lazimnya honorifik bahasa Jepun dikongsi menjadi tiga jenis: sonkeigo (尊敬語, bahasa penghormatan) yang meninggikan subjek, kenjōgo (謙譲語, bahasa merendahkan diri) yang merendahkan subjek, dan teineigo (丁寧語, bahasa lemah), kalau di Nusantara pembahagian ini mirip dengan bahasa Jawa yang bahkan membahagi honorifik menjadi 2 bahasa terpisah, ngoko dan kromo.
Dalam tatabahasa Jepun masih ada dua jenis percakapan penghormatan lain, yaitu: teichōgo (丁重語, bahasa kesopanan) dan bikago (美化語, bahasa penghalusan) sehingga seluruhnya terdapat 5 jenis honorifik
Berdasarkan sifatnya, percakapan honorifik dapat dibagi menjadi dua kumpulan besar: sozaikeigo dan taishakeigo.
Bahasa Jepun juga tidak menunjukkan sifat majmuk, jantina dan artikel. Misalnya, perkataan hito (人, orang) boleh merujuk kepada satu orang atau banyak orang. Untuk menunjukkan bilangan objek secara jelas, cara-cara di bawah boleh dilakukan:
- menyebut nilai kuantiti objek;
- menambah akhiran yang menunjukkan sifat majmuk;
- penggandaan kata (sama seperti bahasa Melayu).
Lihat juga
suntingRujukan
sunting- ^ Stastistik penutur bahasa Jepun
- ^ "法制執務コラム集「法律と国語・日本語」" (dalam bahasa Jepun). Legislative Bureau of the House of Councillors. Dicapai pada 9 November 2012.
- ^ Bahasa Jepun ditetapkan sebagai salah satu bahasa-bahasa rasmi di Angaur, Palau (Ethnologe, CIA World Factbook Diarkibkan 2020-05-01 di Wayback Machine). Namun begitu, bancian 2005 menunjukkan bahawa penutur bahasa Jepun adalah tidak banyak.
Pautan luar
sunting Kategori berkenaan Bahasa Jepun di Wikimedia Commons
- (Inggeris) Atrinia.Com - Kamus on the Fly (Jepun-Inggeris-Indonesia) Diarkibkan 2019-12-20 di Wayback Machine
- Buku latihan abjad bahasa Jepun (PDF)
- AKSER Brazil - Bahasa Jepun - Video
Wikipedia Bahasa Jepun, ensiklopedia bebas |