Sverre By
Sverre By | |
Statsborgarskap | Noreg |
Fødd | 4. februar 1897 Vik på Helgeland |
Død | |
Yrke | skribent |
Sverre By (4. februar 1897–5. mars 1975) var ein norsk lærar og barnebokforfattar. Han var morfar til fotballtrenaren og litteraturkritikaren Ola By Rise.
Liv og virke
Sverre By var fødd i Sømna og vaks opp i Skaun. Han gjekk ut frå Levanger lærarskule i 1920. Deretter var han lærar fleire stader, både i Fusa, Børsa og Skaun før han kom til Strinda. Der slo han seg ned - først i 19 år som lærar ved Ranheim skule, deretter som styrar ved Åsvang skule til han vart pensjonist i 1965. Han var formann i Strinda lærarlag i 12 år.
Frå 1929 til 1931 redigerte han avisa Gaula, men det var ikkje før etter krigen at han vart forfattar. Han debuterte i 1946 med På livet laust, og skreiv i alt 21 bøker. Best kjent er kanskje Raudmerra (1948) og oppfølgjarane Raudmerra er di (1956) og Samstadprinsen (1961). Eit hovudtema i forfattarskapen er ei realistisk skildring av brotet mellom det gamle bondesamfunnet og det moderne industrisamfunnet.
Prisar og utmerkingar
For Raudmerra og Turid og dei andre (1951) fekk han Kyrkje- og undervisningsdepartementet sin barnebokpris. Då han fekk prisen i 1948, var han den første som fekk denne prisen.
I 1967 blei By tildelt Kongens fortenestemedalje i gull.
Bibliografi (i utval)
- Nidarosdomen : den herlegaste kyrkja i norderlanda (1946)
- På livet laust (1946)
- Raudmerra (1948)
- Fart i tingen (1950)
- Turid og dei andre (1951)
- Leiv møter eventyret (1953)
- Reidar Rask (1955)
- Raudmerra er di (1956)
- Gullklokka (1958)
- Åge (1959)
- Kjetil på marknad (1960)
- Samstadprinsen (1961)
- På krigsfot : forteljing frå 1905 (1964)
- Jenta med dei brune flettene (1964)
- Fagerbekken (1966)
- Flaumen går (1967)
- Heggdalsgruva (1968)
- Glimådalen (1969)
- Sæmund Bonde og Rønnaug (1971)
- Styrk Audunsson (1972)
- Bølgjer i bygda (1973)
Kjelder
- Gunvor Risa: «Sverre By som barnebokforfattar» I: Årbok for Trøndelag, 1975
- Birkeland, Risa, Vold: Norsk barnelitteraturhistorie. 2. utg. Samlaget, 2005 ISBN 82-521-5933-8
- Artikkel om Sverre By i Alkunne nettleksikon