Maja Komorowska: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja przejrzana] | [wersja przejrzana] |
m poprawiam wywołanie szablonu {{ludzie nauki}} |
ilustracja |
||
(Nie pokazano 45 wersji utworzonych przez 31 użytkowników) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
{{Aktor infobox |
{{Aktor infobox |
||
|imię i nazwisko = Maja Komorowska |
|imię i nazwisko = Maja Komorowska |
||
|grafika = Maja Komorowska 2015.jpg |
|imię i nazwisko org = |
||
|grafika = Maja Komorowska 2015.jpg |
|||
|opis grafiki = Maja Komorowska (2015) |
|opis grafiki = Maja Komorowska (2015) |
||
|prawdziwe imię i nazwisko = Maria Janina Komorowska-Tyszkiewicz |
|alt grafiki = |
||
|prawdziwe imię i nazwisko = Maria Janina Komorowska-Tyszkiewicz |
|||
|data urodzenia = 23 grudnia 1937 |
|data urodzenia = 23 grudnia 1937 |
||
|miejsce urodzenia = [[Warszawa]] |
|miejsce urodzenia = [[Warszawa]] |
||
|data śmierci = |
|data śmierci = |
||
|miejsce śmierci = |
|miejsce śmierci = |
||
|zawód = [[aktor]]ka |
|zawód = [[aktor]]ka |
||
|współmałż Hubert Tyszkiewicz ( |
|współmałżonek = Jerzy Hubert Tyszkiewicz (1936–2014) |
||
|lata aktywności = od 1960 |
|lata aktywności = od 1960 |
||
|zespół artystyczny = [[Teatr Groteska|Teatr Groteska w Krakowie]]<br /> |
|zespół artystyczny = [[Teatr Groteska|Teatr Groteska w Krakowie]]<br />(1960–1961)<br />[[Teatr Laboratorium]]<br />(1961–1968)<br />[[Wrocławski Teatr Współczesny|Teatr Współczesny we Wrocławiu]]<br />(1968–1970)<br />[[Teatr Polski we Wrocławiu]]<br />(1970–1972)<br />[[Teatr Współczesny w Warszawie]]<br />(od 1972) |
||
⚫ | |||
| |
|faksymile = |
||
{{aktor infobox/nagroda|FPFF| <center>'''Najlepsza pierwszoplanowa rola kobieca'''<br />[[2. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku|1975]]: ''[[Bilans kwartalny]]''</center> <center>[[21. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni|1996]]: ''[[Cwał (film)|Cwał]]''</center>}} |
|||
|opis faksymile = |
|||
⚫ | |||
|commons = Category:Maja Komorowska |
|commons = Category:Maja Tyszkiewicz (née Komorowska) |
||
|wikicytaty = Maja Komorowska |
|wikicytaty = Maja Komorowska |
||
|www = |
|www = |
||
}} |
}} |
||
'''Maria Janina Komorowska-Tyszkiewicz''', znana jako '''Maja Komorowska''' (ur. [[23 grudnia]] [[1937]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – polska [[aktor]]ka teatralna i filmowa, |
'''Maria Janina Komorowska-Tyszkiewicz''', znana jako '''Maja Komorowska''' (ur. [[23 grudnia]] [[1937]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – polska [[aktor]]ka teatralna i filmowa, profesor sztuk teatralnych (1991), w latach 1991–2016 profesor [[Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie|Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie]]<ref name="Kto" />. |
||
Dwukrotnie zdobyła główne nagrody aktorskie na [[Kaliskie Spotkania Teatralne|Kaliskich Spotkaniach Teatralnych]] (1972, 1990)<ref name="Kto">{{cytuj książkę |tytuł = Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny |inni = Lubomir Mackiewicz (red.), Anna Żołna (red.) |wydawca = [[Polska Agencja Interpress|Wydawnictwo Interpress]] |miejsce = Warszawa |rok = 1993 |strony = 311 |isbn = 83-223-2644-0}}</ref>, dwukrotnie otrzymała [[Nagroda za pierwszoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych|nagrodę za pierwszoplanową rolę kobiecą]] na [[Festiwal Polskich Filmów Fabularnych|Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych]] za role w filmach ''[[Bilans kwartalny]]'' (1975) i ''[[Cwał (film)|Cwał]]'' (1996); |
|||
== Życiorys == |
== Życiorys == |
||
Linia 25: | Linia 29: | ||
W 1960 roku ukończyła studia na Wydziale Lalkarskim [[Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie|Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie]]. Trzy lata później zdała eksternistyczny egzamin aktorski. |
W 1960 roku ukończyła studia na Wydziale Lalkarskim [[Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie|Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie]]. Trzy lata później zdała eksternistyczny egzamin aktorski. |
||
Zadebiutowała 30 września 1960 roku na deskach krakowskiego [[Teatr Groteska|Teatru Lalki, Maski i Aktora Groteska]]. Od roku 1961 związana była z zespołem [[Jerzy Grotowski|Jerzego Grotowskiego]], najpierw w [[Teatr 13 Rzędów w Opolu|Teatrze 13 Rzędów w Opolu]], a następnie w [[Teatr Laboratorium|Teatrze Laboratorium we Wrocławiu]]<ref>{{cytuj stronę | |
Zadebiutowała 30 września 1960 roku na deskach krakowskiego [[Teatr Groteska|Teatru Lalki, Maski i Aktora Groteska]]. Od roku 1961 związana była z zespołem [[Jerzy Grotowski|Jerzego Grotowskiego]], najpierw w [[Teatr 13 Rzędów w Opolu|Teatrze 13 Rzędów w Opolu]], a następnie w [[Teatr Laboratorium|Teatrze Laboratorium we Wrocławiu]]<ref>{{cytuj stronę |url = https://archive.ph/20160212070855/http://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/1,35771,9204207,Grala_u_Grotowskiego__Teraz_pokazuje__Szczesliwe_dni_.html |tytuł = Grała u Grotowskiego. Teraz pokazuje „Szczęśliwe dni” |autor = Magda Podsiadły |opublikowany = [[gazeta.pl]] |data = 2011-03-04 |data dostępu = 2011-03-29}}</ref>. Współpraca ta trwała do 1968 roku (z blisko roczną przerwą w 1964 roku). Wystąpiła m.in. w 2 dramatach [[Juliusz Słowacki|Słowackiego]] – ''[[Kordian (dramat)|Kordian]]'' i ''[[Książę Niezłomny. Z Calderona de la Barca. Tragedia we trzech aktach|Książę Niezłomny]]''<ref name="ET" />. |
||
Po odejściu z Teatru Laboratorium współpracowała z teatrami wrocławskimi: [[Wrocławski Teatr Współczesny|Współczesnym]] (1968-1970) i [[Teatr Polski we Wrocławiu|Polskim]] (1970–1972)<ref>{{cytuj stronę | |
Po odejściu z Teatru Laboratorium współpracowała z teatrami wrocławskimi: [[Wrocławski Teatr Współczesny|Współczesnym]] (1968-1970) i [[Teatr Polski we Wrocławiu|Polskim]] (1970–1972)<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.teatrpolski.wroc.pl/historia/scena-jerzego-grzegorzewskiego |tytuł = Scena im. Jerzego Grzegorzewskiego |autor = |opublikowany = teatrpolski.wroc.pl |data = |data dostępu = 2011-03-29 |archiwum = https://web.archive.org/web/20110226215847/http://www.teatrpolski.wroc.pl/historia/scena-jerzego-grzegorzewskiego |zarchiwizowano = 2011-02-26 }}</ref>. Za rolę Hamma w sztuce [[Samuel Beckett|Samuela Becketta]] ''Końcówka'' wystawioną na deskach Teatru Polskiego otrzymała nagrodę I stopnia na 12. [[Kaliskie Spotkania Teatralne|Kaliskich Spotkaniach Teatralnych]]. |
||
W 1972 roku przeszła do warszawskiego [[Teatr Współczesny w Warszawie|Teatru Współczesnego]] prowadzonego wówczas przez [[Erwin Axer|Erwina Axera]]. Zagrała m.in. w ''Lirze'' [[Edward Bond|Edwarda Bonda]], ''Święcie Borysa'' [[Thomas Bernhard|Thomasa Bernharda]], ''Rzeczy listopadowej'' [[Ernest Bryll|Ernesta Brylla]] i ''Kordianie'' Słowackiego. Z Teatrem Współczesnym związana jest do dziś. |
W 1972 roku przeszła do warszawskiego [[Teatr Współczesny w Warszawie|Teatru Współczesnego]] prowadzonego wówczas przez [[Erwin Axer|Erwina Axera]]. Zagrała m.in. w ''Lirze'' [[Edward Bond|Edwarda Bonda]], ''Święcie Borysa'' [[Thomas Bernhard|Thomasa Bernharda]], ''Rzeczy listopadowej'' [[Ernest Bryll|Ernesta Brylla]] i ''Kordianie'' Słowackiego. Z Teatrem Współczesnym związana jest do dziś. |
||
Linia 33: | Linia 37: | ||
W latach osiemdziesiątych aktorka wystąpiła w zaledwie pięciu spektaklach: w ''Tryptyku'' [[Max Frisch|Maxa Frischa]] przeniesionym na scenę przez Erwina Axera oraz ''Kurce wodnej'' [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisława Witkiewicza]], ''Trzech siostrach'' [[Anton Czechow|Antona Czechowa]] i ''Letycji i lubczyku'' [[Peter Shaffer|Petera Shaffera]] w reżyserii [[Maciej Englert|Macieja Englerta]]. Za rolę w ostatniej sztuce zdobyła nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza oraz nagrodę główną na 30. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych. |
W latach osiemdziesiątych aktorka wystąpiła w zaledwie pięciu spektaklach: w ''Tryptyku'' [[Max Frisch|Maxa Frischa]] przeniesionym na scenę przez Erwina Axera oraz ''Kurce wodnej'' [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisława Witkiewicza]], ''Trzech siostrach'' [[Anton Czechow|Antona Czechowa]] i ''Letycji i lubczyku'' [[Peter Shaffer|Petera Shaffera]] w reżyserii [[Maciej Englert|Macieja Englerta]]. Za rolę w ostatniej sztuce zdobyła nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza oraz nagrodę główną na 30. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych. |
||
W kolejnej dekadzie Komorowska pojawiła się na scenie o wiele częściej. Stworzyła kilka dojrzałych ról, choćby w ''Wizycie starszej pani'' [[Friedrich Dürrenmatt|Friedricha Dürrenmatta]] w reżyserii [[Wojciech Adamczyk|Wojciecha Adamczyka]], ''Szczęśliwych dniach'' [[Samuel Beckett|Samuela Becketta]] w reżyserii [[Antoni Libera|Antoniego Libery]], ''U celu'' [[Thomas Bernhard|Thomasa Bernharda]] w inscenizacji Erwina Axera oraz ''Wymazywaniu'' [[Krystian Lupa|Krystiana Lupy]]. Za rolę Cecily Robson w przedstawieniu ''Kwartet'' [[Ronald Harwood|Ronalda Harwooda]] otrzymała [[Feliksy Warszawskie|Feliksa Warszawskiego]] oraz nagrody na krajowych festiwalach teatralnych<ref>{{cytuj stronę | |
W kolejnej dekadzie Komorowska pojawiła się na scenie o wiele częściej. Stworzyła kilka dojrzałych ról, choćby w ''Wizycie starszej pani'' [[Friedrich Dürrenmatt|Friedricha Dürrenmatta]] w reżyserii [[Wojciech Adamczyk|Wojciecha Adamczyka]], ''Szczęśliwych dniach'' [[Samuel Beckett|Samuela Becketta]] w reżyserii [[Antoni Libera|Antoniego Libery]], ''U celu'' [[Thomas Bernhard|Thomasa Bernharda]] w inscenizacji Erwina Axera oraz ''Wymazywaniu'' [[Krystian Lupa|Krystiana Lupy]]. Za rolę Cecily Robson w przedstawieniu ''Kwartet'' [[Ronald Harwood|Ronalda Harwooda]] otrzymała [[Feliksy Warszawskie|Feliksa Warszawskiego]] oraz nagrody na krajowych festiwalach teatralnych<ref>{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20120725075111/http://www.wspolczesny.pl:80/teatr/aktor/komorowska.html |tytuł = Maja Komorowska |autor = |opublikowany = wspolczesny.pl |data = |data dostępu = 2011-03-29}}</ref>. |
||
Po kreacji Marii w ''Wymazywaniu'' aktorka kontynuowała współpracę z Krystianem Lupą. W 2004 roku zagrała Irinę Arkadinę w ''Niedokończonym utworze na aktora'' według ''Mewy'' Czechowa i ekspresyjną Pilar w ''Sztuce hiszpańskiej'' [[Yasmina Reza|Yasminy Rezy]]. W 2006 roku pojawiła się jako Anna Meister w sztuce ''Na szczytach panuje cisza'' Thomasa Bernharda. Za tę rolę w 2008 roku aktorka otrzymała tytuł Najlepszej Aktorki na 14. Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi. W tym samym roku została uhonorowana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego [[Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”|Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]]<ref name="Gloria Artis" />. |
Po kreacji Marii w ''Wymazywaniu'' aktorka kontynuowała współpracę z Krystianem Lupą. W 2004 roku zagrała Irinę Arkadinę w ''Niedokończonym utworze na aktora'' według ''Mewy'' Czechowa i ekspresyjną Pilar w ''Sztuce hiszpańskiej'' [[Yasmina Reza|Yasminy Rezy]]. W 2006 roku pojawiła się jako Anna Meister w sztuce ''Na szczytach panuje cisza'' Thomasa Bernharda. Za tę rolę w 2008 roku aktorka otrzymała tytuł Najlepszej Aktorki na 14. Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi. W tym samym roku została uhonorowana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego [[Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”|Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]]<ref name="Gloria Artis" />. |
||
Linia 39: | Linia 43: | ||
Duże uznanie przyniosła jej rola [[Sarah Bernhardt|Sary Bernhardt]] w sztuce ''Mimo wszystko'' Johna Murrella w reżyserii [[Waldemar Śmigasiewicz|Waldemara Śmigasiewicza]]. Zagrała wielką gwiazdę przyzwyczajoną do składanych jej hołdów i jednocześnie kobietę inteligentną, ironiczną i świadomą starości i nadchodzącej śmierci. |
Duże uznanie przyniosła jej rola [[Sarah Bernhardt|Sary Bernhardt]] w sztuce ''Mimo wszystko'' Johna Murrella w reżyserii [[Waldemar Śmigasiewicz|Waldemara Śmigasiewicza]]. Zagrała wielką gwiazdę przyzwyczajoną do składanych jej hołdów i jednocześnie kobietę inteligentną, ironiczną i świadomą starości i nadchodzącej śmierci. |
||
W Warszawie występowała gościnnie m.in. w [[Stara Prochownia w Warszawie|Starej Prochowni]], [[Teatr Scena Prezentacje w Warszawie|Scenie Prezentacje]] czy w [[Teatr Dramatyczny m.st. Warszawy|Teatrze Dramatycznym]]. Ponad 30 razy wystąpiła w [[Teatr Telewizji|Teatrze Telewizji]] oraz wyreżyserowała przedstawienie ''Przy stole'' Antona Czechowa<ref>{{ |
W Warszawie występowała gościnnie m.in. w [[Stara Prochownia w Warszawie|Starej Prochowni]], [[Teatr Scena Prezentacje w Warszawie|Scenie Prezentacje]] czy w [[Teatr Dramatyczny m.st. Warszawy|Teatrze Dramatycznym]]. Ponad 30 razy wystąpiła w [[Teatr Telewizji|Teatrze Telewizji]] oraz wyreżyserowała przedstawienie ''Przy stole'' Antona Czechowa<ref name=ET>{{EncyklopediaTeatru |a |id = 6392 |nazwa = Maja Komorowska |data dostępu = 2011-03-29}}</ref>. |
||
Od 1982 roku wykłada w [[Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie|Akademii Teatralnej w Warszawie]]<ref>{{cytuj stronę |
Od 1982 roku wykłada w [[Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie|Akademii Teatralnej w Warszawie]]<ref>{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20131216070611/http://www.at.edu.pl/page.php?name=historia |tytuł = Akademia Teatralna |autor = |opublikowany = at.edu.pl |data = |data dostępu = 2011-02-01}}</ref>. Za osiągnięcia artystyczne i dydaktyczne otrzymała nagrodę indywidualną Ministerstwa Kultury i Sztuki w 1991 i 1994 roku. W 2011 roku wyreżyserowała przedstawienie ''[[Panny z Wilka]]'' na podstawie opowiadania [[Jarosław Iwaszkiewicz|Jarosława Iwaszkiewicza]], które w lipcu tego samego roku otrzymało nagrodę Grand Prix podczas VI Międzynarodowego Festiwalu Szkół Teatralnych w Warszawie. |
||
=== Film === |
=== Film === |
||
Maja Komorowska zadebiutowała w filmie w 1960 roku użyczając głosu w baśni ''[[Marysia i krasnoludki]]'', jednak za początek jej kariery filmowej uważa się rolę z 1970 roku w ''[[Życie rodzinne (film polski)|Życiu rodzinnym]]'' [[Krzysztof Zanussi|Krzysztofa Zanussiego]]. Rok później aktorka ponownie wystąpiła u Zanussiego w filmie telewizyjnym ''[[Za ścianą]]'', w którym zagrała zakompleksioną niedoszłą panią naukowiec. Te dwie debiutanckie role zostały nagrodzone na krajowych i międzynarodowych festiwalach filmowych. Wkrótce stała się Komorowska ulubioną aktorką tego reżysera. Zanussi napisał kilka scenariuszy filmowych z myślą o aktorce<ref>{{cytuj stronę |
Maja Komorowska zadebiutowała w filmie w 1960 roku użyczając głosu w baśni filmowej ''[[Marysia i krasnoludki]]'', jednak za początek jej kariery filmowej uważa się rolę z 1970 roku w ''[[Życie rodzinne (film polski)|Życiu rodzinnym]]'' [[Krzysztof Zanussi|Krzysztofa Zanussiego]]. Rok później aktorka ponownie wystąpiła u Zanussiego w filmie telewizyjnym ''[[Za ścianą]]'', w którym zagrała zakompleksioną niedoszłą panią naukowiec. Te dwie debiutanckie role zostały nagrodzone na krajowych i międzynarodowych festiwalach filmowych. Wkrótce stała się Komorowska ulubioną aktorką tego reżysera. Zanussi napisał kilka scenariuszy filmowych z myślą o aktorce<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.dziennik.com/przeglad-polski/artykul/jest-w-nas-tesknota |tytuł = Jest w nas tęsknota |autor = Julita Karkowska |opublikowany = dziennik.com |data = 2010-05-07 |data dostępu = 2012-06-10}}</ref>. W 1971 roku zagrała też w dramacie psychologicznym ''[[Jak daleko stąd, jak blisko]]'' [[Tadeusz Konwicki|Tadeusza Konwickiego]]. |
||
Po obejrzeniu filmu ''Za ścianą'' [[Andrzej Wajda]] zaproponował aktorce zagranie Racheli w ''[[Wesele (film 1972)|Weselu]]'', choć sama Komorowska uważała, że lepiej w tej roli wypadłaby [[Ewa Demarczyk]]<ref name="Rachela">{{cytuj stronę | |
Po obejrzeniu filmu ''Za ścianą'' [[Andrzej Wajda]] zaproponował aktorce zagranie Racheli w ''[[Wesele (film 1972)|Weselu]]'', choć sama Komorowska uważała, że lepiej w tej roli wypadłaby [[Ewa Demarczyk]]<ref name="Rachela">{{cytuj stronę |url = http://www.teatry.art.pl/portrety/komorowska_m/ddsw.htm |tytuł = Maja Komorowska. Droga do światła |nazwisko = Sobolewski |imię = Tadeusz |data = 2007-12-24 |opublikowany = Gazeta Wyborcza |archiwum = https://web.archive.org/web/20120229081450/http://www.teatry.art.pl/portrety/komorowska_m/ddsw.htm |zarchiwizowano = 2012-02-29 |data dostępu = 2013-02-01}}</ref>. Ta drugoplanowa rola została nagrodzona Złotym Gronem w 1974 roku podczas Lubuskiego Lata Filmowego. |
||
W 1976 roku zagrała u [[István Szabó|Istvána Szabó]] w obrazie ''Budapeszteńskie opowieści'' opisującym powojenną historię Węgier. W 1979 roku ponownie wystąpiła u Wajdy w ekranizacji opowiadania [[Jarosław Iwaszkiewicz|Jarosława Iwaszkiewicza]] ''[[Panny z Wilka (film)|Panny z Wilka]]''. W drugiej połowie |
W 1976 roku zagrała u [[István Szabó|Istvána Szabó]] w obrazie ''Budapeszteńskie opowieści'' opisującym powojenną historię Węgier. W 1979 roku ponownie wystąpiła u Wajdy w ekranizacji opowiadania [[Jarosław Iwaszkiewicz|Jarosława Iwaszkiewicza]] ''[[Panny z Wilka (film)|Panny z Wilka]]''. W drugiej połowie lat 70. i w latach 80. aktorka kontynuowała współpracę z Zanussim. Rola Marty Siemińskiej w ''[[Bilans kwartalny|Bilansie kwartalnym]]'' przyniosła jej [[Nagroda za pierwszoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych|nagrodę dla najlepszej aktorki]] na [[Festiwal Polskich Filmów Fabularnych|FPFF w Gdyni]]. Kolejne filmy z tym reżyserem to m.in. ''[[Spirala (film 1978)|Spirala]]'', ''[[Kontrakt (film)|Kontrakt]]'', ''[[Pokuszenie (film 1981)|Pokuszenie]]'', czy ''[[Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest...]]'' |
||
W 1988 roku Komorowska pojawiła się w filmie ''[[Dekalog I]]'' – pierwszej części cyklu telewizyjnego w reżyserii [[Krzysztof Kieślowski|Krzysztofa Kieślowskiego]]. Rok później wystąpiła w ''[[Lawa (film)|Lawie]]'' [[Tadeusz Konwicki|Tadeusza Konwickiego]] i ponownie u Zanussiego w obrazie ''[[Stan posiadania]]'', za który została nominowana do nagrody za pierwszoplanową rolę kobiecą na FPFF w Gdyni. W 1991 roku aktorka zagrała w serialu [[Janusz Zaorski|Janusza Zaorskiego]] ''[[Panny i wdowy (serial telewizyjny)|Panny i Wdowy]]''. |
W 1988 roku Komorowska pojawiła się w filmie ''[[Dekalog I]]'' – pierwszej części cyklu telewizyjnego w reżyserii [[Krzysztof Kieślowski|Krzysztofa Kieślowskiego]]. Rok później wystąpiła w ''[[Lawa (film)|Lawie]]'' [[Tadeusz Konwicki|Tadeusza Konwickiego]] i ponownie u Zanussiego w obrazie ''[[Stan posiadania]]'', za który została nominowana do nagrody za pierwszoplanową rolę kobiecą na FPFF w Gdyni. W 1991 roku aktorka zagrała w serialu [[Janusz Zaorski|Janusza Zaorskiego]] ''[[Panny i wdowy (serial telewizyjny)|Panny i Wdowy]]''. |
||
Linia 54: | Linia 58: | ||
W 1995 roku Komorowska zagrała w dramacie ''[[Cwał (film)|Cwał]]'', w którym wcieliła się w postać Idalii Dobrowolskiej. Aktorka otrzymała [[Złota Kaczka|Złotą Kaczkę]] – nagrodę czytelników magazynu „[[Film (czasopismo)|Film]]”, po raz drugi zdobyła nagrodę dla najlepszej aktorki na festiwalu w Gdyni oraz nagrody na [[Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Toronto|Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto]] i Festiwalu Filmowym Narodów Słowiańskich i Prawosławnych. |
W 1995 roku Komorowska zagrała w dramacie ''[[Cwał (film)|Cwał]]'', w którym wcieliła się w postać Idalii Dobrowolskiej. Aktorka otrzymała [[Złota Kaczka|Złotą Kaczkę]] – nagrodę czytelników magazynu „[[Film (czasopismo)|Film]]”, po raz drugi zdobyła nagrodę dla najlepszej aktorki na festiwalu w Gdyni oraz nagrody na [[Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Toronto|Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto]] i Festiwalu Filmowym Narodów Słowiańskich i Prawosławnych. |
||
W 2000 roku pojawiła się w filmie ''[[Wyrok na Franciszka Kłosa (film)|Wyrok na Franciszka Kłosa]]'' Wajdy, w którym wcieliła się w postać matki głównego bohatera. Jej następny film to dramat telewizyjny ''Skarby ukryte'' Zanussiego z cyklu ''Opowieści weekendowe''. W 2002 roku wystąpiła gościnnie w serialu ''[[Na dobre i na złe]]''. Kolejnym filmem u Wajdy był obraz ''[[Katyń (film)|Katyń]]'' (2007). W tym samym roku zagrała w węgierskim filmie ''[[Ósmy dzień tygodnia]]''. Rola Hanny Szandroy została doceniona przez jury podczas [[Lubuskie Lato Filmowe|Lubuskiego Lata Filmowego]], gdzie aktorka zdobyła nagrodę specjalną za wybitną kreację aktorską. |
W 2000 roku pojawiła się w filmie ''[[Wyrok na Franciszka Kłosa (film)|Wyrok na Franciszka Kłosa]]'' Wajdy, w którym wcieliła się w postać matki głównego bohatera. Jej następny film to dramat telewizyjny ''Skarby ukryte'' Zanussiego z cyklu ''Opowieści weekendowe''. W 2002 roku wystąpiła gościnnie w serialu ''[[Na dobre i na złe]]''. Kolejnym filmem u Wajdy był obraz ''[[Katyń (film)|Katyń]]'' (2007). W tym samym roku zagrała w węgierskim filmie ''[[Ósmy dzień tygodnia (film 2007)|Ósmy dzień tygodnia]]''. Rola Hanny Szandroy została doceniona przez jury podczas [[Lubuskie Lato Filmowe|Lubuskiego Lata Filmowego]], gdzie aktorka zdobyła nagrodę specjalną za wybitną kreację aktorską. |
||
W 2009 roku wystąpiła w obrazie ''[[Rewizyta (film)|Rewizyta]]'' przedstawiającym dalsze losy bohaterów filmów Zanussiego z lat siedemdziesiątych oraz w dramacie biograficznym ''[[Popiełuszko. Wolność jest w nas]]'' [[Rafał Wieczyński|Rafała Wieczyńskiego]]. |
W 2009 roku wystąpiła w obrazie ''[[Rewizyta (film)|Rewizyta]]'' przedstawiającym dalsze losy bohaterów filmów Zanussiego z lat siedemdziesiątych oraz w dramacie biograficznym ''[[Popiełuszko. Wolność jest w nas]]'' [[Rafał Wieczyński|Rafała Wieczyńskiego]]. |
||
== Życie prywatne == |
== Życie prywatne == |
||
Jest córką Leona |
Jest córką Leona [[Komorowscy herbu Korczak|Komorowskiego]] i Ireny z Leitgeberów. Miała brata bliźniaka [[Piotr Komorowski (1937–2017)|Piotra]], który także był aktorem<ref>{{cytuj stronę |url = https://archive.ph/20120710015917/http://film.onet.pl/wiadomosci/wielkanoc-u-mai-komorowskiej,1,4028135,wiadomosc.html |tytuł = Wielkanoc u Mai Komorowskiej |autor = |opublikowany = [[onet.pl]] |data = 2003-04-19 |data dostępu = 2011-02-02}}</ref> oraz młodszą siostrę Magdalenę. Ojciec pracował, matka prowadziła dom. 19 grudnia 1959 roku wyszła za mąż za [[Jerzy Hubert Tyszkiewicz|Jerzego Huberta Tyszkiewicza]] (ur. 1936, zm. 2014)<ref>Tygodnik ''Na żywo'' nr 33, 14 sierpnia 2014, s. 42–43.</ref><ref>{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20161002043359/http://genealogiapolska.pl/getperson.php?personID=I51&tree=Zamojski |tytuł = Jerzy Hubert Tyszkiewicz |autor = |opublikowany = genealogiapolska.pl |data = |data dostępu = 2011-02-02}}</ref>. Ma syna Pawła (urodzonego w 1963 roku), dwie wnuczki i dwóch wnuków<ref>{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20161002043401/http://genealogiapolska.pl/getperson.php?personID=I559&tree=Zamojski |tytuł = Paweł Tyszkiewicz |autor = |opublikowany = genealogiapolska.pl |data = |data dostępu = 2011-02-02}}</ref>. |
||
Aktorka od lat bierze czynny udział w życiu społecznym i kulturalnym, np. wspierając budowę warszawskiego [[hospicjum]] [[Onkologia|onkologicznego]]<ref>{{cytuj stronę |
Aktorka od lat bierze czynny udział w życiu społecznym i kulturalnym, np. wspierając budowę warszawskiego [[hospicjum]] [[Onkologia|onkologicznego]]<ref>{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20141016010501/http://www.whs.pl/pl/site/pola_nadziei/pola_nadziei2 |tytuł = Pola nadziei – październik 2004 |autor = |opublikowany = whs.pl |data = |data dostępu = 2011-02-04}}</ref>, biorąc udział w [[Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej|Tygodniach Kultury Chrześcijańskiej]]. |
||
Oddzielną kartą w jej biografii była pomoc [[Internowanie|internowanym]] w czasie [[Stan wojenny w Polsce (1981–1983)|stanu wojennego]] (była członkiem [[ |
Oddzielną kartą w jej biografii była pomoc [[Internowanie|internowanym]] w czasie [[Stan wojenny w Polsce (1981–1983)|stanu wojennego]] (była członkiem [[Prymasowski Komitet Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom|Prymasowskiej Rady Pomocy Internowanym i Ich Rodzinom]])<ref>{{cytuj stronę |url = http://archiwum.rp.pl/artykul/150199_Wazne_bylo_aby_sie_nie_poddac.html |tytuł = Ważne było, aby się nie poddać |autor = |opublikowany = rp.pl |data = 1997-12-13 |data dostępu = 2011-02-03}}</ref>. Jest częstym gościem [[Polonia|ośrodków polonijnych]] na całym świecie, w których występuje z wieczorami poetyckimi. Z tymi spektaklami jeździ także po całej Polsce. |
||
W 1993 roku Wydawnictwo Tenten wydało książkę autorstwa Komorowskiej zatytułowaną ''31 dni maja''<ref>{{cytuj stronę |
W 1993 roku Wydawnictwo Tenten wydało książkę autorstwa Komorowskiej zatytułowaną ''31 dni maja''<ref>{{cytuj stronę |url = http://ksiazki.wp.pl/bid,5460,eid,5575,tytul,31-dni-maja,ksiazka.html?ticaid=1bb4e&_ticrsn=3 |tytuł = 31 dni maja |autor = |opublikowany = wp.pl |data = |data dostępu = 2011-02-01}}</ref>. Jest bohaterką książki [[Barbara Osterloff|Barbary Osterloff]] ''Pejzaż. Rozmowy z Mają Komorowską''<ref>{{cytuj stronę |url = http://wyborcza.pl/1,75517,2600899.html |tytuł = Pejzaż. Rozmowy z Mają Komorowską, Osterloff, Barbara |autor = Tadeusz Sobolewski |opublikowany = wyborcza.pl |data = 2005-03-14 |data dostępu = 2011-02-01}}</ref>. Mieszkanka [[Stawki (Warszawa)|osiedla Stawki]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Wyborcza.pl |data dostępu = 2021-09-10 |opublikowany = warszawa.wyborcza.pl |url = https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,23917286,warszawskie-rewiry-kieslowskiego-rezyser-mial-do-niektorych.html?disableRedirects=true}}</ref>. |
||
== Odznaczenia i nagrody == |
== Odznaczenia i nagrody == |
||
=== Nagrody filmowe i teatralne === |
=== Nagrody filmowe i teatralne === |
||
[[Plik:Maria Komorowska Odcisk.JPG|mały|Odcisk dłoni w [[Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach|Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach]]]] |
|||
* Wyróżnienie za rolę Krasawicy w przedstawieniu ''Bolesław Śmiały'' [[Stanisław Wyspiański|Stanisława Wyspiańskiego]] w Teatrze Współczesnym im. Edmunda Wiercińskiego we Wrocławiu podczas IX KST (1969) |
* Wyróżnienie za rolę Krasawicy w przedstawieniu ''Bolesław Śmiały'' [[Stanisław Wyspiański|Stanisława Wyspiańskiego]] w Teatrze Współczesnym im. Edmunda Wiercińskiego we Wrocławiu podczas IX KST (1969) |
||
* Nagroda dla najlepszej aktorki na MFF w [[San Remo]] za rolę w filmie ''[[Za ścianą]]'' (1971) |
* Nagroda dla najlepszej aktorki na MFF w [[San Remo]] za rolę w filmie ''[[Za ścianą]]'' (1971) |
||
Linia 80: | Linia 85: | ||
* Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Letycji Douffet w przedstawieniu ''Letycja i lubczyk'' [[Peter Shaffer|Petera Shaffera]] w [[Teatr Współczesny w Warszawie|Teatrze Współczesnym]] (1990) |
* Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Letycji Douffet w przedstawieniu ''Letycja i lubczyk'' [[Peter Shaffer|Petera Shaffera]] w [[Teatr Współczesny w Warszawie|Teatrze Współczesnym]] (1990) |
||
* Nagroda główna za rolę Latycji Douffet w przedstawieniu ''Letycja i lubczyk'' Petera Shaffera w Teatrze Współczesnym w Warszawie podczas XXX KST (1990) |
* Nagroda główna za rolę Latycji Douffet w przedstawieniu ''Letycja i lubczyk'' Petera Shaffera w Teatrze Współczesnym w Warszawie podczas XXX KST (1990) |
||
* Odcisk dłoni na Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach (1996)<ref>{{cytuj stronę |
* Odcisk dłoni na Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach (1996)<ref>{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20080619053440/http://www.instytutsztuki.pl:80/pages-276.html |tytuł = 1. Festiwal Gwiazd, 1–6 lipca 1996 |autor = |opublikowany = instytutsztuki.pl |data = |data dostępu = 2011-01-30}}</ref> |
||
* Nagroda dla najlepszej aktorki na [[Festiwal Polskich Filmów Fabularnych|FPFF w Gdyni]] za rolę w filmie ''[[Cwał (film)|Cwał]]'' (1996) |
* Nagroda dla najlepszej aktorki na [[Festiwal Polskich Filmów Fabularnych|FPFF w Gdyni]] za rolę w filmie ''[[Cwał (film)|Cwał]]'' (1996) |
||
* Nagroda dla najlepszej aktorki na [[Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Toronto|MFF w Toronto]] za rolę filmie ''Cwał'' (1996) |
* Nagroda dla najlepszej aktorki na [[Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Toronto|MFF w Toronto]] za rolę filmie ''Cwał'' (1996) |
||
Linia 86: | Linia 91: | ||
* Nagroda za główną rolę kobiecą na VI FF Narodów Słowiańskich i Prawosławnych za rolę w filmie ''Cwał'' (1997) |
* Nagroda za główną rolę kobiecą na VI FF Narodów Słowiańskich i Prawosławnych za rolę w filmie ''Cwał'' (1997) |
||
* [[Feliksy Warszawskie|Feliks Warszawski]] za rolę w spektaklu ''Kwartet'' [[Ronald Harwood|Ronalda Harwooda]] w [[Teatr Współczesny w Warszawie|Teatrze Współczesnym]] (2000) |
* [[Feliksy Warszawskie|Feliks Warszawski]] za rolę w spektaklu ''Kwartet'' [[Ronald Harwood|Ronalda Harwooda]] w [[Teatr Współczesny w Warszawie|Teatrze Współczesnym]] (2000) |
||
* [[Nagroda im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego]] za całokształt twórczości (2005)<ref>{{cytuj stronę |
* [[Nagroda im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego]] za całokształt twórczości (2005)<ref>{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20160813085549/http://www.aict.art.pl/nagrody-mainmenu-59/96-nagrody-im-boya/76-nagrody-im-boya |tytuł = Nagrody im. Boya |autor = |opublikowany = Sekcja Polska Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych |data = |data dostępu = 2011-01-30}}</ref> |
||
* Nagroda specjalna jury podczas Lubuskiego Lata Filmowego za wybitną kreację aktorską w filmie ''[[Ósmy dzień tygodnia (film 2007)|Ósmy dzień tygodnia]]'' (2007) |
* Nagroda specjalna jury podczas Lubuskiego Lata Filmowego za wybitną kreację aktorską w filmie ''[[Ósmy dzień tygodnia (film 2007)|Ósmy dzień tygodnia]]'' (2007) |
||
* Nagroda Honorowa „Jancio Wodnik” XV Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Filmowej „[[Prowincjonalia]]” we Wrześni (2008)<ref>{{cytuj stronę |
* Nagroda Honorowa „Jancio Wodnik” XV Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Filmowej „[[Prowincjonalia]]” we Wrześni (2008)<ref>{{cytuj stronę |url = http://film.wp.pl/id,82937,title,Maja-Komorowska-laureatka-Prowincjonaliow-2008,wiadomosc.html?ticaid=1bb4d |tytuł = Maja Komorowska laureatką Prowincjonaliów 2008 |autor = |opublikowany = wp.pl |data = 2007-12-10 |data dostępu = 2011-02-01}}</ref> |
||
* Grand Prix dla przedstawienia „Panny z Wilka” na VI Międzynarodowym Festiwalu Szkół Teatralnych w Warszawie (2011)<ref>{{cytuj stronę | |
* Grand Prix dla przedstawienia „Panny z Wilka” na VI Międzynarodowym Festiwalu Szkół Teatralnych w Warszawie (2011)<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.e-teatr.pl/en/artykuly/120485.html |tytuł = Warszawa. Grand Prix dla Akademii Teatralnej |autor = Agnieszka Rataj |opublikowany = Życie Warszawy |data = 2011-07-05 |data dostępu = 2011-09-11}}</ref> |
||
* Kamień Optymizmu oraz tytuł Aktorki NieZwykłej na [[Festiwal Filmów-Spotkań NieZwykłych|Festiwalu Filmów-Spotkań NieZwykłych]] w [[Sandomierz]]u (2015)<ref>{{Cytuj |tytuł = Maja Komorowska i Krzysztof Zanussi wyróżnieni w Sandomierzu |data dostępu = 2021-05-29 |opublikowany = Radio Kielce |url = http://post-32236/ |język = pl}}</ref> |
|||
=== Odznaczenia państwowe === |
=== Odznaczenia państwowe === |
||
* Złoty [[Krzyż Zasługi]] (1975)<ref>{{Cytuj |tytuł = Święto polskiej kinematografii |data dostępu = 2023-05-08 |opublikowany = Filmopedia |url = https://www.filmopedia.org/archiwum/1975/2634/7759/Swieto-polskiej-kinematografii.html |język = pl}}</ref> |
|||
* [[Krzyż Zasługi|Złoty Krzyż Zasługi]] (1975) |
|||
* Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2000)<ref>{{cytuj stronę | |
* Krzyż Kawalerski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] (2000)<ref>{{cytuj stronę |url = https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20000110209 |tytuł = M.P. 2000 nr 11, poz. 209 |autor = |opublikowany = isap.sejm.gov.pl |data = 1999-12-23 |data dostępu = 2011-04-08}}</ref> |
||
* [[Order Odrodzenia Polski| |
* Krzyż Komandorski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] (2004)<ref>{{cytuj stronę |url = https://culture.pl/pl/tworca/maja-komorowska |tytuł = Odznaczenia dla aktorów |autor = |opublikowany = culture.pl |data = 2004-11-19 |data dostępu = 2011-04-08}}</ref> |
||
* Komandor |
* Komandor [[Order Sztuki i Literatury|Orderu Sztuki i Literatury]] (Francja, 2010)<ref>{{cytuj stronę |url = http://archive.is/20120715160010/http://film.onet.pl/wiadomosci/janda-i-komorowska-uhonorowane-francuskim-orderem,1,4078990,wiadomosc.html |tytuł = Janda i Komorowska uhonorowane francuskim orderem |autor = |opublikowany = [[onet.pl]] |data = 2010-11-22 |data dostępu = 2011-02-21}}</ref> |
||
* Krzyż Wielki [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] – postanowieniem prezydenta [[Bronisław Komorowski|Bronisława Komorowskiego]] z 13 stycznia 2011 r. „za wybitne zasługi dla kultury narodowej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej oraz działalności dydaktycznej”<ref>{{Monitor Polski|2011|32|384}}</ref>, udekorowana została nim 17 stycznia tego samego roku na Wawelu podczas spotkania prezydenta z ludźmi kultury<ref>{{cytuj stronę | |
* Krzyż Wielki [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] – postanowieniem prezydenta [[Bronisław Komorowski|Bronisława Komorowskiego]] z 13 stycznia 2011 r. „za wybitne zasługi dla kultury narodowej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej oraz działalności dydaktycznej”<ref>{{Monitor Polski|2011|32|384}}.</ref>, udekorowana została nim 17 stycznia tego samego roku na Wawelu podczas spotkania prezydenta z ludźmi kultury<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.prezydent.pl/archiwum-bronislawa-komorowskiego/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/art,889,prezydent-odznaczyl-ludzi-kultury.html |tytuł = Prezydent odznaczył ludzi kultury |data = 17 stycznia 2011 |opublikowany = prezydent.pl |data dostępu = 2012-05-12}}</ref><ref>{{cytuj stronę |url = http://www.mkidn.gov.pl/pages/posts/ludzie-kultury-uhonorowani-przez-prezydenta-rp-1502.php |tytuł = Ludzie kultury uhonorowani przez Prezydenta RP |autor = |opublikowany = Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, mkidn.gov.pl |data = 2011-01-17 |data dostępu = 2012-05-12}}</ref>. |
||
=== Inne nagrody i odznaczenia === |
=== Inne nagrody i odznaczenia === |
||
* Odznaka „Za zasługi dla Warszawy” (1989) |
* [[Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy”|Odznaka honorowa „Za zasługi dla Warszawy”]] (1989) |
||
* Nagroda MSZ za wybitne zasługi dla kultury polskiej za granicą w 1990 roku (1991) |
* Nagroda MSZ za wybitne zasługi dla kultury polskiej za granicą w 1990 roku (1991) |
||
* Medal im. Anny Kamieńskiej za wybitne dokonania artystyczne oraz ofiarną pracę dla chrześcijańskiej wspólnoty (1991)<ref>{{cytuj stronę | |
* Medal im. Anny Kamieńskiej za wybitne dokonania artystyczne oraz ofiarną pracę dla chrześcijańskiej wspólnoty (1991)<ref>{{cytuj stronę |url = http://pbl.ibl.poznan.pl/dostep/index.php?s=d_biezacy&f=zapisy_szczeg&p_zapis=140466 |tytuł = Materiał dostępny za lata 1988–1998 |autor = |opublikowany = [[Polska Bibliografia Literacka]] |data = |data dostępu = 2011-04-09}}</ref> |
||
* Nagroda Totus w kategorii „osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej (2001)<ref>{{cytuj stronę |
* Nagroda Totus w kategorii „osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej (2001)<ref>{{cytuj stronę |url = http://wiadomosci.ngo.pl/wiadomosci/37561.html |tytuł = Nagrody Totus rozdane |autor = |opublikowany = ngo.pl |data = 2001-10-18 |data dostępu = 2011-01-30 |archiwum = https://web.archive.org/web/20120111083911/http://wiadomosci.ngo.pl/wiadomosci/37561.html |zarchiwizowano = 2012-01-11 }}</ref> |
||
* [[Medal „Milito Pro Christo”]] (2002)<ref>{{cytuj stronę |
* [[Medal „Milito Pro Christo”]] (2002)<ref>{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20131231001134/http://caritas.pl/aktualnosci/wiadomosci-z-diecezji/48-caritas-archidiecezji-warszawskiej/5085-wreczenie-dyplomow-%5C%22benemerenti%5C%22-ordynariatu-polowego-wp |tytuł = Wręczenie dyplomów „Benemerenti” Ordynariatu Polowego WP |autor = |opublikowany = caritas.pl |data = |język = pl |data dostępu = 2012-06-10}}</ref> |
||
* [[ |
* Złoty [[Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej]] (2007)<ref>{{cytuj stronę |url = http://wiadomosci.onet.pl/rozrywka/medale-dla-wajdy-i-komorowskiej,1,3465380,wiadomosc.html |tytuł = Medale dla Wajdy i Komorowskiej |autor = |opublikowany = [[onet.pl]] |data = 2007-12-20 |data dostępu = 2011-04-09}}</ref> |
||
* Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie teatru (2008)<ref>{{cytuj stronę |
* Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie teatru (2008)<ref>{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20161025070756/http://www.mkidn.gov.pl:80/pages/strona-glowna/kultura-i-dziedzictwo/nagrody-i-wyroznienia/laureaci-dorocznej-nagrody-w-roku-2008.php |tytuł = Laureaci Dorocznej Nagrody w roku 2008 |autor = |opublikowany = Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego |data = |data dostępu = 2011-01-30}}</ref> |
||
* [[ |
* Złoty [[Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]] (2008)<ref name="Gloria Artis">{{cytuj stronę |url = https://archive.is/20160402154101/http://www.rp.pl/artykul/86814-Maja-Komorowska-otrzyma-zloty-medal--Zasluzony-Kulturze---Gloria-Artis-.html |tytuł = Maja Komorowska otrzyma złoty medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” |data = 2008-01-24 |opublikowany = rp.pl |data dostępu = 2013-02-01}}</ref> |
||
* Neptun – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska (2010)<ref>{{cytuj stronę |
* Neptun – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska (2010)<ref>{{cytuj stronę |url = http://archive.is/20120731130945/http://www.gdansk.pl/kultura,1268,16330.html |tytuł = Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny” |autor = |opublikowany = gdansk.pl |data = 2010-09-08 |data dostępu = 2011-01-30}}</ref> |
||
* [[Medal „Za zasługi dla obronności kraju”| |
* Srebrny [[Medal „Za zasługi dla obronności kraju”|Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju”]] (2002) |
||
*Człowiek Słowa (2018)<ref>{{Cytuj |tytuł = Wyborcza.pl |data dostępu = 2018-08-12 |opublikowany = wyborcza.pl |url = http://wyborcza.pl/7,75517,23778543,maja-komorowska-z-nagroda-czlowiek-slowa-2018-festiwal-literacki.html}}</ref> |
* Człowiek Słowa (2018)<ref>{{Cytuj |tytuł = Wyborcza.pl |data dostępu = 2018-08-12 |opublikowany = wyborcza.pl |url = http://wyborcza.pl/7,75517,23778543,maja-komorowska-z-nagroda-czlowiek-slowa-2018-festiwal-literacki.html}}</ref> |
||
== Filmografia == |
== Filmografia == |
||
=== Filmy fabularne === |
=== Filmy fabularne === |
||
Źródło: [[FilmPolski.pl]]<ref>{{cytuj stronę | |
Źródło: [[FilmPolski.pl]]<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/111520 |tytuł = Maja Komorowska |autor = |opublikowany = filmpolski.pl |data = |data dostępu = 2011-03-30}}</ref> |
||
⚫ | |||
* [[1970 w filmie|1970]]: ''[[Życie rodzinne (film polski)|Życie rodzinne]]'' jako Bella |
* [[1970 w filmie|1970]]: ''[[Życie rodzinne (film polski)|Życie rodzinne]]'' jako Bella |
||
* [[1970 w filmie|1970]]: ''[[Góry o zmierzchu]]'' jako Agnieszka |
* [[1970 w filmie|1970]]: ''[[Góry o zmierzchu]]'' jako Agnieszka |
||
Linia 120: | Linia 127: | ||
* [[1971 w filmie|1971]]: ''[[Nos (film)|Nos]]'' jako Plaskowja, żona fryzjera |
* [[1971 w filmie|1971]]: ''[[Nos (film)|Nos]]'' jako Plaskowja, żona fryzjera |
||
* [[1971 w filmie|1971]]: ''[[System (film 1971)|System]]'' jako Lisa |
* [[1971 w filmie|1971]]: ''[[System (film 1971)|System]]'' jako Lisa |
||
* [[1972 w filmie|1972]]: ''[[Ocalenie]]'' jako Marta Małecka |
* [[1972 w filmie|1972]]: ''[[Ocalenie (film)|Ocalenie]]'' jako Marta Małecka |
||
* [[1972 w filmie|1972]]: ''[[Ostatni liść]]'' jako Maja |
* [[1972 w filmie|1972]]: ''[[Ostatni liść]]'' jako Maja |
||
* [[1972 w filmie|1972]]: ''[[Wesele (film 1972)|Wesele]]'' jako Rachel |
* [[1972 w filmie|1972]]: ''[[Wesele (film 1972)|Wesele]]'' jako Rachel |
||
Linia 133: | Linia 140: | ||
* [[1980 w filmie|1980]]: ''[[Kontrakt (film)|Kontrakt]]'' jako Dorota |
* [[1980 w filmie|1980]]: ''[[Kontrakt (film)|Kontrakt]]'' jako Dorota |
||
* [[1981 w filmie|1981]]: ''[[Człowiek z żelaza]]'' jako aktorka recytująca wiersz Miłosza |
* [[1981 w filmie|1981]]: ''[[Człowiek z żelaza]]'' jako aktorka recytująca wiersz Miłosza |
||
* [[1981 w filmie|1981]]: ''[[Z dalekiego kraju]]'' jako |
* [[1981 w filmie|1981]]: ''[[Z dalekiego kraju]]'' jako zakonnica w pałacu arcybiskupa krakowskiego |
||
* [[1981 w filmie|1981]]: ''[[Pokuszenie (film 1981)|Pokuszenie]]'' jako Marta |
* [[1981 w filmie|1981]]: ''[[Pokuszenie (film 1981)|Pokuszenie]]'' jako Marta |
||
* [[1981 w filmie|1981]]: ''[[Limuzyna Daimler-Benz]]'' jako matka |
* [[1981 w filmie|1981]]: ''[[Limuzyna Daimler-Benz]]'' jako matka |
||
* [[1983 w filmie|1983]]: ''[[Kartka z podróży]]'' jako pani Grossmanowa |
* [[1983 w filmie|1983]]: ''[[Kartka z podróży]]'' jako pani Grossmanowa |
||
* [[1983 w filmie|1983]]: ''[[Sinobrody (film 1984)|Sinobrody]]'' jako Katarzyna |
* [[1983 w filmie|1983]]: ''[[Sinobrody (film 1984)|Sinobrody]]'' jako Katarzyna |
||
* [[1984 w filmie|1984]]: ''[[Rok spokojnego słońca]]'' jako Emilia |
* [[1984 w filmie|1984]]: ''[[Rok spokojnego słońca]]'' jako Emilia |
||
* [[1987 w filmie|1987]]: ''[[Wygasłe czasy]]'' jako księżna Radziwiłł |
* [[1987 w filmie|1987]]: ''[[Wygasłe czasy]]'' jako księżna Radziwiłł |
||
* [[1988 w filmie|1988]]: ''[[Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest...]]'' jako siostra Klementyna |
* [[1988 w filmie|1988]]: ''[[Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest...]]'' jako siostra Klementyna |
||
* [[1988 w filmie|1988]]: ''[[Dekalog I]]'' jako Irena |
* [[1988 w filmie|1988]]: ''[[Dekalog I]]'' jako Irena |
||
* [[1988 w filmie|1988]]: ''[[Nokturn (film)|Nokturn]]'' jako Anna Schubert |
* [[1988 w filmie|1988]]: ''[[Nokturn (film)|Nokturn]]'' jako Anna Schubert |
||
* [[1989 w filmie|1989]]: ''[[Lawa (film)|Lawa. Opowieść o „Dziadach” Adama Mickiewicza]]'' jako Guślarz |
* [[1989 w filmie|1989]]: ''[[Lawa (film)|Lawa. Opowieść o „Dziadach” Adama Mickiewicza]]'' jako Guślarz |
||
Linia 150: | Linia 157: | ||
* [[2000 w filmie|2000]]: ''[[Skarby ukryte]]'' jako Róża |
* [[2000 w filmie|2000]]: ''[[Skarby ukryte]]'' jako Róża |
||
* [[2006 w filmie|2006]]: ''[[Ósmy dzień tygodnia (film 2007)|Ósmy dzień tygodnia]]'' jako Hanna Szandroy |
* [[2006 w filmie|2006]]: ''[[Ósmy dzień tygodnia (film 2007)|Ósmy dzień tygodnia]]'' jako Hanna Szandroy |
||
* [[2007 w filmie|2007]]: ''[[Katyń (film)|Katyń]]'' jako profesorowa |
* [[2007 w filmie|2007]]: ''[[Katyń (film)|Katyń]]'' jako profesorowa Maria |
||
* [[2009 w filmie|2009]]: ''[[Rewizyta (film)|Rewizyta]]'' jako Bella |
* [[2009 w filmie|2009]]: ''[[Rewizyta (film)|Rewizyta]]'' jako Bella |
||
* [[2009 w filmie|2009]]: ''[[Popiełuszko. Wolność jest w nas]]'' jako Maja |
* [[2009 w filmie|2009]]: ''[[Popiełuszko. Wolność jest w nas]]'' jako Maja |
||
* [[2014 w filmie|2014]]: ''Serce serduszko'' jako madame Lisiecka |
* [[2014 w filmie|2014]]: ''Serce serduszko'' jako madame Lisiecka |
||
* [[2015 w filmie|2015]]: ''[[Sprawiedliwy]]'' jako matka Pajtka, Dziuni i Zosi |
* [[2015 w filmie|2015]]: ''[[Sprawiedliwy]]'' jako matka Pajtka, Dziuni i Zosi |
||
* [[2019 w filmie|2019]]: ''[[Ikar. Legenda Mietka Kosza]]'' jako profesor Aniela |
* [[2019 w filmie|2019]]: ''[[Ikar. Legenda Mietka Kosza]]'' jako profesor Aniela |
||
* [[2023 w filmie|2023]]: ''Kajtek czarodziej'' jako babcia Antka |
|||
=== Seriale telewizyjne === |
=== Seriale telewizyjne === |
||
* [[1974 w filmie|1974]]: ''[[S.O.S. (serial telewizyjny)|S.O.S.]]'' jako Barbara |
* [[1974 w filmie|1974]]: ''[[S.O.S. (serial telewizyjny)|S.O.S.]]'' jako Barbara Kostroń |
||
* [[1986 w filmie|1986]]: ''[[Mit meinen heißen Tränen]]'' jako Anna Schubert |
* [[1986 w filmie|1986]]: ''[[Mit meinen heißen Tränen]]'' jako Anna Schubert |
||
* [[1991 w filmie|1991]]: ''[[Panny i wdowy (serial telewizyjny)|Panny i Wdowy]]'' jako Ewelina Lechicka |
* [[1991 w filmie|1991]]: ''[[Panny i wdowy (serial telewizyjny)|Panny i Wdowy]]'' jako Ewelina Lechicka |
||
* [[2002 w filmie|2002]]: ''[[Na dobre i na złe]]'' jako bibliotekarka Wiktoria (odc. 92) |
* [[2002 w filmie|2002]]: ''[[Na dobre i na złe]]'' jako bibliotekarka Wiktoria (odc. 92) |
||
* [[2008 w filmie|2008]]: ''[[Doręczyciel (serial telewizyjny)|Doręczyciel]]'' jako Łucja Kaniewska |
* [[2008 w filmie|2008]]: ''[[Doręczyciel (serial telewizyjny)|Doręczyciel]]'' jako Łucja Kaniewska (głos) |
||
== Dubbing == |
|||
⚫ | |||
== Przypisy == |
== Przypisy == |
||
Linia 173: | Linia 178: | ||
* Kazimierz Żórawski, ''Maja Komorowska'', Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1977, Seria: Aktorzy Filmowi Świata. |
* Kazimierz Żórawski, ''Maja Komorowska'', Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1977, Seria: Aktorzy Filmowi Świata. |
||
* Maja Komorowska, ''31 dni maja'', Warszawa: Wydawnictwo Tenten, 1993, {{ISBN|83-85477-62-4}}. |
* Maja Komorowska, ''31 dni maja'', Warszawa: Wydawnictwo Tenten, 1993, {{ISBN|83-85477-62-4}}. |
||
* {{Cytuj|autor = Maja Komorowska |tytuł = Pejzaż. Rozmowy z Mają Komorowską |data = 2004 |isbn = 83-920617-2-1 |inni = Barbara Osterloff |miejsce = Warszawa |wydawca = Errata |oclc = 62153244}} |
* {{Cytuj |autor = Maja Komorowska |tytuł = Pejzaż. Rozmowy z Mają Komorowską |data = 2004 |isbn = 83-920617-2-1 |inni = Barbara Osterloff |miejsce = Warszawa |wydawca = Errata |oclc = 62153244}} |
||
== Linki zewnętrzne == |
== Linki zewnętrzne == |
||
* [http://www.sejm-wielki.pl/b.php?o=cz.I004919 Genealogia Mai Komorowskiej] |
* [http://www.sejm-wielki.pl/b.php?o=cz.I004919 Genealogia Mai Komorowskiej] |
||
* {{ludzie nauki|66488|osoba=prof. Maria Tyszkiewicz}} |
* {{ludzie nauki|66488|osoba=prof. Maria Tyszkiewicz|data dostępu=2009-12-30}} |
||
* [http://akademiapolskiegofilmu.pl/pl/historia-polskiego-filmu/aktorzy/maja-komorowska/21 Maja Komorowska w bazie Akademii Polskiego Filmu] |
* [http://akademiapolskiegofilmu.pl/pl/historia-polskiego-filmu/aktorzy/maja-komorowska/21 Maja Komorowska w bazie Akademii Polskiego Filmu] |
||
{{ |
{{Nagroda im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego}} |
||
{{Nagroda FPFF za pierwszoplanową rolę kobiecą}} |
{{Nagroda FPFF za pierwszoplanową rolę kobiecą}} |
||
{{Laureaci Nagrody Totus Tuus}} |
|||
{{Kontrola autorytatywna}} |
{{Kontrola autorytatywna}} |
||
Linia 197: | Linia 204: | ||
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”]] |
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”]] |
||
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”]] |
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”]] |
||
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi ( |
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]] |
||
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]] |
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]] |
||
[[Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy”]] |
[[Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy”]] |
||
Linia 207: | Linia 214: | ||
[[Kategoria:Polacy – Komandorzy Orderu Sztuki i Literatury]] |
[[Kategoria:Polacy – Komandorzy Orderu Sztuki i Literatury]] |
||
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie]] |
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie]] |
||
[[Kategoria:Laureaci |
[[Kategoria:Laureaci Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego]] |
||
[[Kategoria:Laureaci Polskiej Nagrody Filmowej Za Osiągnięcia Życia]] |
[[Kategoria:Laureaci Polskiej Nagrody Filmowej Za Osiągnięcia Życia]] |
||
[[Kategoria:Członkowie Prymasowskiej Rady Społecznej]] |
[[Kategoria:Członkowie Prymasowskiej Rady Społecznej]] |
||
[[Kategoria:Byłe Dobre Artykuły|Maja Komorowska]] |
|||
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Fundacji Władysława i Nelli Turzańskich]] |
|||
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Totus Tuus]] |
|||
[[Kategoria:Laureaci Nagrody im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego]] |
Aktualna wersja na dzień 16:10, 9 sie 2024
Maja Komorowska (2015) | |
Imię i nazwisko |
Maria Janina Komorowska-Tyszkiewicz |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
23 grudnia 1937 |
Zawód | |
Współmałżonek |
Jerzy Hubert Tyszkiewicz (1936–2014) |
Lata aktywności |
od 1960 |
Zespół artystyczny | |
Teatr Groteska w Krakowie (1960–1961) Teatr Laboratorium (1961–1968) Teatr Współczesny we Wrocławiu (1968–1970) Teatr Polski we Wrocławiu (1970–1972) Teatr Współczesny w Warszawie (od 1972) | |
Odznaczenia | |
Maria Janina Komorowska-Tyszkiewicz, znana jako Maja Komorowska (ur. 23 grudnia 1937 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa, profesor sztuk teatralnych (1991), w latach 1991–2016 profesor Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie[1].
Dwukrotnie zdobyła główne nagrody aktorskie na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (1972, 1990)[1], dwukrotnie otrzymała nagrodę za pierwszoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych za role w filmach Bilans kwartalny (1975) i Cwał (1996);
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Teatr
[edytuj | edytuj kod]W 1960 roku ukończyła studia na Wydziale Lalkarskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Trzy lata później zdała eksternistyczny egzamin aktorski.
Zadebiutowała 30 września 1960 roku na deskach krakowskiego Teatru Lalki, Maski i Aktora Groteska. Od roku 1961 związana była z zespołem Jerzego Grotowskiego, najpierw w Teatrze 13 Rzędów w Opolu, a następnie w Teatrze Laboratorium we Wrocławiu[2]. Współpraca ta trwała do 1968 roku (z blisko roczną przerwą w 1964 roku). Wystąpiła m.in. w 2 dramatach Słowackiego – Kordian i Książę Niezłomny[3].
Po odejściu z Teatru Laboratorium współpracowała z teatrami wrocławskimi: Współczesnym (1968-1970) i Polskim (1970–1972)[4]. Za rolę Hamma w sztuce Samuela Becketta Końcówka wystawioną na deskach Teatru Polskiego otrzymała nagrodę I stopnia na 12. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych.
W 1972 roku przeszła do warszawskiego Teatru Współczesnego prowadzonego wówczas przez Erwina Axera. Zagrała m.in. w Lirze Edwarda Bonda, Święcie Borysa Thomasa Bernharda, Rzeczy listopadowej Ernesta Brylla i Kordianie Słowackiego. Z Teatrem Współczesnym związana jest do dziś.
W latach osiemdziesiątych aktorka wystąpiła w zaledwie pięciu spektaklach: w Tryptyku Maxa Frischa przeniesionym na scenę przez Erwina Axera oraz Kurce wodnej Stanisława Witkiewicza, Trzech siostrach Antona Czechowa i Letycji i lubczyku Petera Shaffera w reżyserii Macieja Englerta. Za rolę w ostatniej sztuce zdobyła nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza oraz nagrodę główną na 30. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych.
W kolejnej dekadzie Komorowska pojawiła się na scenie o wiele częściej. Stworzyła kilka dojrzałych ról, choćby w Wizycie starszej pani Friedricha Dürrenmatta w reżyserii Wojciecha Adamczyka, Szczęśliwych dniach Samuela Becketta w reżyserii Antoniego Libery, U celu Thomasa Bernharda w inscenizacji Erwina Axera oraz Wymazywaniu Krystiana Lupy. Za rolę Cecily Robson w przedstawieniu Kwartet Ronalda Harwooda otrzymała Feliksa Warszawskiego oraz nagrody na krajowych festiwalach teatralnych[5].
Po kreacji Marii w Wymazywaniu aktorka kontynuowała współpracę z Krystianem Lupą. W 2004 roku zagrała Irinę Arkadinę w Niedokończonym utworze na aktora według Mewy Czechowa i ekspresyjną Pilar w Sztuce hiszpańskiej Yasminy Rezy. W 2006 roku pojawiła się jako Anna Meister w sztuce Na szczytach panuje cisza Thomasa Bernharda. Za tę rolę w 2008 roku aktorka otrzymała tytuł Najlepszej Aktorki na 14. Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi. W tym samym roku została uhonorowana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[6].
Duże uznanie przyniosła jej rola Sary Bernhardt w sztuce Mimo wszystko Johna Murrella w reżyserii Waldemara Śmigasiewicza. Zagrała wielką gwiazdę przyzwyczajoną do składanych jej hołdów i jednocześnie kobietę inteligentną, ironiczną i świadomą starości i nadchodzącej śmierci.
W Warszawie występowała gościnnie m.in. w Starej Prochowni, Scenie Prezentacje czy w Teatrze Dramatycznym. Ponad 30 razy wystąpiła w Teatrze Telewizji oraz wyreżyserowała przedstawienie Przy stole Antona Czechowa[3].
Od 1982 roku wykłada w Akademii Teatralnej w Warszawie[7]. Za osiągnięcia artystyczne i dydaktyczne otrzymała nagrodę indywidualną Ministerstwa Kultury i Sztuki w 1991 i 1994 roku. W 2011 roku wyreżyserowała przedstawienie Panny z Wilka na podstawie opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza, które w lipcu tego samego roku otrzymało nagrodę Grand Prix podczas VI Międzynarodowego Festiwalu Szkół Teatralnych w Warszawie.
Film
[edytuj | edytuj kod]Maja Komorowska zadebiutowała w filmie w 1960 roku użyczając głosu w baśni filmowej Marysia i krasnoludki, jednak za początek jej kariery filmowej uważa się rolę z 1970 roku w Życiu rodzinnym Krzysztofa Zanussiego. Rok później aktorka ponownie wystąpiła u Zanussiego w filmie telewizyjnym Za ścianą, w którym zagrała zakompleksioną niedoszłą panią naukowiec. Te dwie debiutanckie role zostały nagrodzone na krajowych i międzynarodowych festiwalach filmowych. Wkrótce stała się Komorowska ulubioną aktorką tego reżysera. Zanussi napisał kilka scenariuszy filmowych z myślą o aktorce[8]. W 1971 roku zagrała też w dramacie psychologicznym Jak daleko stąd, jak blisko Tadeusza Konwickiego.
Po obejrzeniu filmu Za ścianą Andrzej Wajda zaproponował aktorce zagranie Racheli w Weselu, choć sama Komorowska uważała, że lepiej w tej roli wypadłaby Ewa Demarczyk[9]. Ta drugoplanowa rola została nagrodzona Złotym Gronem w 1974 roku podczas Lubuskiego Lata Filmowego.
W 1976 roku zagrała u Istvána Szabó w obrazie Budapeszteńskie opowieści opisującym powojenną historię Węgier. W 1979 roku ponownie wystąpiła u Wajdy w ekranizacji opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza Panny z Wilka. W drugiej połowie lat 70. i w latach 80. aktorka kontynuowała współpracę z Zanussim. Rola Marty Siemińskiej w Bilansie kwartalnym przyniosła jej nagrodę dla najlepszej aktorki na FPFF w Gdyni. Kolejne filmy z tym reżyserem to m.in. Spirala, Kontrakt, Pokuszenie, czy Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest...
W 1988 roku Komorowska pojawiła się w filmie Dekalog I – pierwszej części cyklu telewizyjnego w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego. Rok później wystąpiła w Lawie Tadeusza Konwickiego i ponownie u Zanussiego w obrazie Stan posiadania, za który została nominowana do nagrody za pierwszoplanową rolę kobiecą na FPFF w Gdyni. W 1991 roku aktorka zagrała w serialu Janusza Zaorskiego Panny i Wdowy.
W 1995 roku Komorowska zagrała w dramacie Cwał, w którym wcieliła się w postać Idalii Dobrowolskiej. Aktorka otrzymała Złotą Kaczkę – nagrodę czytelników magazynu „Film”, po raz drugi zdobyła nagrodę dla najlepszej aktorki na festiwalu w Gdyni oraz nagrody na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto i Festiwalu Filmowym Narodów Słowiańskich i Prawosławnych.
W 2000 roku pojawiła się w filmie Wyrok na Franciszka Kłosa Wajdy, w którym wcieliła się w postać matki głównego bohatera. Jej następny film to dramat telewizyjny Skarby ukryte Zanussiego z cyklu Opowieści weekendowe. W 2002 roku wystąpiła gościnnie w serialu Na dobre i na złe. Kolejnym filmem u Wajdy był obraz Katyń (2007). W tym samym roku zagrała w węgierskim filmie Ósmy dzień tygodnia. Rola Hanny Szandroy została doceniona przez jury podczas Lubuskiego Lata Filmowego, gdzie aktorka zdobyła nagrodę specjalną za wybitną kreację aktorską.
W 2009 roku wystąpiła w obrazie Rewizyta przedstawiającym dalsze losy bohaterów filmów Zanussiego z lat siedemdziesiątych oraz w dramacie biograficznym Popiełuszko. Wolność jest w nas Rafała Wieczyńskiego.
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Jest córką Leona Komorowskiego i Ireny z Leitgeberów. Miała brata bliźniaka Piotra, który także był aktorem[10] oraz młodszą siostrę Magdalenę. Ojciec pracował, matka prowadziła dom. 19 grudnia 1959 roku wyszła za mąż za Jerzego Huberta Tyszkiewicza (ur. 1936, zm. 2014)[11][12]. Ma syna Pawła (urodzonego w 1963 roku), dwie wnuczki i dwóch wnuków[13].
Aktorka od lat bierze czynny udział w życiu społecznym i kulturalnym, np. wspierając budowę warszawskiego hospicjum onkologicznego[14], biorąc udział w Tygodniach Kultury Chrześcijańskiej.
Oddzielną kartą w jej biografii była pomoc internowanym w czasie stanu wojennego (była członkiem Prymasowskiej Rady Pomocy Internowanym i Ich Rodzinom)[15]. Jest częstym gościem ośrodków polonijnych na całym świecie, w których występuje z wieczorami poetyckimi. Z tymi spektaklami jeździ także po całej Polsce.
W 1993 roku Wydawnictwo Tenten wydało książkę autorstwa Komorowskiej zatytułowaną 31 dni maja[16]. Jest bohaterką książki Barbary Osterloff Pejzaż. Rozmowy z Mają Komorowską[17]. Mieszkanka osiedla Stawki[18].
Odznaczenia i nagrody
[edytuj | edytuj kod]Nagrody filmowe i teatralne
[edytuj | edytuj kod]- Wyróżnienie za rolę Krasawicy w przedstawieniu Bolesław Śmiały Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Współczesnym im. Edmunda Wiercińskiego we Wrocławiu podczas IX KST (1969)
- Nagroda dla najlepszej aktorki na MFF w San Remo za rolę w filmie Za ścianą (1971)
- Nagroda im. Zbyszka Cybulskiego (1972)
- Złote Grono za pierwszoplanową rolę kobiecą podczas Lubuskiego Lata Filmowego za rolę w filmie Jak daleko stąd, jak blisko i Życie rodzinne (1972)
- Nagroda Publiczności podczas Lubuskiego Lata Filmowego za rolę w filmie Życie rodzinne i Za ścianą (1972)
- Nagroda dla najlepszej aktorki na FPFF w Gdyni za rolę w filmie Bilans kwartalny (1972)
- Nagroda I stopnia za rolę Hamma w Końcówce Samuela Becketta w Teatrze Polskim we Wrocławiu podczas XII KST (1972)
- Złota Iglica (1972)
- Złote Grono za drugoplanową rolę kobiecą podczas Lubuskiego Lata Filmowego za rolę w filmie Wesele (1974)
- Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Letycji Douffet w przedstawieniu Letycja i lubczyk Petera Shaffera w Teatrze Współczesnym (1990)
- Nagroda główna za rolę Latycji Douffet w przedstawieniu Letycja i lubczyk Petera Shaffera w Teatrze Współczesnym w Warszawie podczas XXX KST (1990)
- Odcisk dłoni na Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach (1996)[19]
- Nagroda dla najlepszej aktorki na FPFF w Gdyni za rolę w filmie Cwał (1996)
- Nagroda dla najlepszej aktorki na MFF w Toronto za rolę filmie Cwał (1996)
- Złota Kaczka dla najlepszej aktorki roku za rolę w filmie Cwał (1997)
- Nagroda za główną rolę kobiecą na VI FF Narodów Słowiańskich i Prawosławnych za rolę w filmie Cwał (1997)
- Feliks Warszawski za rolę w spektaklu Kwartet Ronalda Harwooda w Teatrze Współczesnym (2000)
- Nagroda im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego za całokształt twórczości (2005)[20]
- Nagroda specjalna jury podczas Lubuskiego Lata Filmowego za wybitną kreację aktorską w filmie Ósmy dzień tygodnia (2007)
- Nagroda Honorowa „Jancio Wodnik” XV Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Filmowej „Prowincjonalia” we Wrześni (2008)[21]
- Grand Prix dla przedstawienia „Panny z Wilka” na VI Międzynarodowym Festiwalu Szkół Teatralnych w Warszawie (2011)[22]
- Kamień Optymizmu oraz tytuł Aktorki NieZwykłej na Festiwalu Filmów-Spotkań NieZwykłych w Sandomierzu (2015)[23]
Odznaczenia państwowe
[edytuj | edytuj kod]- Złoty Krzyż Zasługi (1975)[24]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2000)[25]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2004)[26]
- Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja, 2010)[27]
- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski – postanowieniem prezydenta Bronisława Komorowskiego z 13 stycznia 2011 r. „za wybitne zasługi dla kultury narodowej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej oraz działalności dydaktycznej”[28], udekorowana została nim 17 stycznia tego samego roku na Wawelu podczas spotkania prezydenta z ludźmi kultury[29][30].
Inne nagrody i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Odznaka honorowa „Za zasługi dla Warszawy” (1989)
- Nagroda MSZ za wybitne zasługi dla kultury polskiej za granicą w 1990 roku (1991)
- Medal im. Anny Kamieńskiej za wybitne dokonania artystyczne oraz ofiarną pracę dla chrześcijańskiej wspólnoty (1991)[31]
- Nagroda Totus w kategorii „osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej (2001)[32]
- Medal „Milito Pro Christo” (2002)[33]
- Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej (2007)[34]
- Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie teatru (2008)[35]
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2008)[6]
- Neptun – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska (2010)[36]
- Srebrny Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (2002)
- Człowiek Słowa (2018)[37]
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]Filmy fabularne
[edytuj | edytuj kod]Źródło: FilmPolski.pl[38]
- 1960: Marysia i krasnoludki jako Żagiewka (głos)
- 1970: Życie rodzinne jako Bella
- 1970: Góry o zmierzchu jako Agnieszka
- 1971: Za ścianą jako Anna Romanek
- 1971: Jak daleko stąd, jak blisko jako Musia
- 1971: Nos jako Plaskowja, żona fryzjera
- 1971: System jako Lisa
- 1972: Ocalenie jako Marta Małecka
- 1972: Ostatni liść jako Maja
- 1972: Wesele jako Rachel
- 1972: Diabelskie eliksiry jako Eufenia
- 1973: Chłopcy jako siostra Maria
- 1974: Oczekujące jako pielęgniarka
- 1974: Bilans kwartalny jako Marta Siemińska
- 1976: Budapeszteńskie opowieści
- 1978: Spirala jako Teresa
- 1979: Panny z Wilka jako Jola
- 1979: Drogi pośród nocy jako Elżbieta
- 1980: Kontrakt jako Dorota
- 1981: Człowiek z żelaza jako aktorka recytująca wiersz Miłosza
- 1981: Z dalekiego kraju jako zakonnica w pałacu arcybiskupa krakowskiego
- 1981: Pokuszenie jako Marta
- 1981: Limuzyna Daimler-Benz jako matka
- 1983: Kartka z podróży jako pani Grossmanowa
- 1983: Sinobrody jako Katarzyna
- 1984: Rok spokojnego słońca jako Emilia
- 1987: Wygasłe czasy jako księżna Radziwiłł
- 1988: Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest... jako siostra Klementyna
- 1988: Dekalog I jako Irena
- 1988: Nokturn jako Anna Schubert
- 1989: Lawa. Opowieść o „Dziadach” Adama Mickiewicza jako Guślarz
- 1989: Stan posiadania jako Zofia
- 1991: Panny i wdowy jako Ewelina Lechicka
- 1995: Cwał jako Idalia Dobrowolska
- 2000: Wyrok na Franciszka Kłosa jako matka Kłosa
- 2000: Skarby ukryte jako Róża
- 2006: Ósmy dzień tygodnia jako Hanna Szandroy
- 2007: Katyń jako profesorowa Maria
- 2009: Rewizyta jako Bella
- 2009: Popiełuszko. Wolność jest w nas jako Maja
- 2014: Serce serduszko jako madame Lisiecka
- 2015: Sprawiedliwy jako matka Pajtka, Dziuni i Zosi
- 2019: Ikar. Legenda Mietka Kosza jako profesor Aniela
- 2023: Kajtek czarodziej jako babcia Antka
Seriale telewizyjne
[edytuj | edytuj kod]- 1974: S.O.S. jako Barbara Kostroń
- 1986: Mit meinen heißen Tränen jako Anna Schubert
- 1991: Panny i Wdowy jako Ewelina Lechicka
- 2002: Na dobre i na złe jako bibliotekarka Wiktoria (odc. 92)
- 2008: Doręczyciel jako Łucja Kaniewska (głos)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Lubomir Mackiewicz (red.), Anna Żołna (red.). Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1993, s. 311. ISBN 83-223-2644-0.
- ↑ Magda Podsiadły: Grała u Grotowskiego. Teraz pokazuje „Szczęśliwe dni”. gazeta.pl, 2011-03-04. [dostęp 2011-03-29].
- ↑ a b Maja Komorowska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (autorzy). [dostęp 2011-03-29] .
- ↑ Scena im. Jerzego Grzegorzewskiego. teatrpolski.wroc.pl. [dostęp 2011-03-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-02-26)].
- ↑ Maja Komorowska. wspolczesny.pl. [dostęp 2011-03-29].
- ↑ a b Maja Komorowska otrzyma złoty medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”. rp.pl, 2008-01-24. [dostęp 2013-02-01].
- ↑ Akademia Teatralna. at.edu.pl. [dostęp 2011-02-01].
- ↑ Julita Karkowska: Jest w nas tęsknota. dziennik.com, 2010-05-07. [dostęp 2012-06-10].
- ↑ Tadeusz Sobolewski: Maja Komorowska. Droga do światła. Gazeta Wyborcza, 2007-12-24. [dostęp 2013-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-29)].
- ↑ Wielkanoc u Mai Komorowskiej. onet.pl, 2003-04-19. [dostęp 2011-02-02].
- ↑ Tygodnik Na żywo nr 33, 14 sierpnia 2014, s. 42–43.
- ↑ Jerzy Hubert Tyszkiewicz. genealogiapolska.pl. [dostęp 2011-02-02].
- ↑ Paweł Tyszkiewicz. genealogiapolska.pl. [dostęp 2011-02-02].
- ↑ Pola nadziei – październik 2004. whs.pl. [dostęp 2011-02-04].
- ↑ Ważne było, aby się nie poddać. rp.pl, 1997-12-13. [dostęp 2011-02-03].
- ↑ 31 dni maja. wp.pl. [dostęp 2011-02-01].
- ↑ Tadeusz Sobolewski: Pejzaż. Rozmowy z Mają Komorowską, Osterloff, Barbara. wyborcza.pl, 2005-03-14. [dostęp 2011-02-01].
- ↑ Wyborcza.pl [online], warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2021-09-10] .
- ↑ 1. Festiwal Gwiazd, 1–6 lipca 1996. instytutsztuki.pl. [dostęp 2011-01-30].
- ↑ Nagrody im. Boya. Sekcja Polska Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych. [dostęp 2011-01-30].
- ↑ Maja Komorowska laureatką Prowincjonaliów 2008. wp.pl, 2007-12-10. [dostęp 2011-02-01].
- ↑ Agnieszka Rataj: Warszawa. Grand Prix dla Akademii Teatralnej. Życie Warszawy, 2011-07-05. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ Maja Komorowska i Krzysztof Zanussi wyróżnieni w Sandomierzu [online], Radio Kielce [dostęp 2021-05-29] (pol.).
- ↑ Święto polskiej kinematografii [online], Filmopedia [dostęp 2023-05-08] (pol.).
- ↑ M.P. 2000 nr 11, poz. 209. isap.sejm.gov.pl, 1999-12-23. [dostęp 2011-04-08].
- ↑ Odznaczenia dla aktorów. culture.pl, 2004-11-19. [dostęp 2011-04-08].
- ↑ Janda i Komorowska uhonorowane francuskim orderem. onet.pl, 2010-11-22. [dostęp 2011-02-21].
- ↑ M.P. z 2011 r. nr 32, poz. 384.
- ↑ Prezydent odznaczył ludzi kultury. prezydent.pl, 17 stycznia 2011. [dostęp 2012-05-12].
- ↑ Ludzie kultury uhonorowani przez Prezydenta RP. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, mkidn.gov.pl, 2011-01-17. [dostęp 2012-05-12].
- ↑ Materiał dostępny za lata 1988–1998. Polska Bibliografia Literacka. [dostęp 2011-04-09].
- ↑ Nagrody Totus rozdane. ngo.pl, 2001-10-18. [dostęp 2011-01-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-11)].
- ↑ Wręczenie dyplomów „Benemerenti” Ordynariatu Polowego WP. caritas.pl. [dostęp 2012-06-10]. (pol.).
- ↑ Medale dla Wajdy i Komorowskiej. onet.pl, 2007-12-20. [dostęp 2011-04-09].
- ↑ Laureaci Dorocznej Nagrody w roku 2008. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. [dostęp 2011-01-30].
- ↑ Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny”. gdansk.pl, 2010-09-08. [dostęp 2011-01-30].
- ↑ Wyborcza.pl [online], wyborcza.pl [dostęp 2018-08-12] .
- ↑ Maja Komorowska. filmpolski.pl. [dostęp 2011-03-30].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Kazimierz Żórawski, Maja Komorowska, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1977, Seria: Aktorzy Filmowi Świata.
- Maja Komorowska, 31 dni maja, Warszawa: Wydawnictwo Tenten, 1993, ISBN 83-85477-62-4.
- Maja Komorowska , Pejzaż. Rozmowy z Mają Komorowską, Barbara Osterloff, Warszawa: Errata, 2004, ISBN 83-920617-2-1, OCLC 62153244 .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Genealogia Mai Komorowskiej
- Prof. Maria Tyszkiewicz, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2009-12-30] .
- Maja Komorowska w bazie Akademii Polskiego Filmu
- Absolwenci Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie
- Aktorki związane z Wrocławiem
- Bliźnięta
- Członkowie Prymasowskiego Komitetu Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom
- Najlepsze aktorki pierwszoplanowe na FPFF
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Medalem Milito Pro Christo
- Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”
- Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
- Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy”
- Polskie aktorki filmowe
- Polskie aktorki teatralne
- Urodzeni w 1937
- Wykładowcy Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza
- Laureaci Dorocznej Nagrody MKiDN
- Polacy – Komandorzy Orderu Sztuki i Literatury
- Ludzie urodzeni w Warszawie
- Laureaci Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego
- Laureaci Polskiej Nagrody Filmowej Za Osiągnięcia Życia
- Członkowie Prymasowskiej Rady Społecznej
- Laureaci Nagrody Fundacji Władysława i Nelli Turzańskich
- Laureaci Nagrody Totus Tuus
- Laureaci Nagrody im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego