Alejo Carpentier: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja przejrzana] | [wersja przejrzana] |
drobne redakcyjne |
drobne merytoryczne |
||
Linia 4: | Linia 4: | ||
== Życiorys == |
== Życiorys == |
||
Urodził się 26 grudnia 1904. Jego matka była Rosjanką – profesorem lingwistyki, a ojciec francuskim architektem. |
Urodził się 26 grudnia 1904 w [[Lozanna|Lozannie]] w [[Szwajcaria|Szwajcarii]]. Jego matka była Rosjanką – profesorem lingwistyki, a ojciec francuskim architektem. Rodzina krótko po urodzinach Alejo wyemigrowała na [[Kuba|Kubę]]. Pomimo europejskiego pochodzenia przez całe życie mocno identyfikował się jako Kubańczyk. rozpoczął studia muzykologiczne, a także zetknął się z przedstawicielami [[surrealizm]]u: [[André Breton]]em, [[Paul Éluard|Paulem Éluardem]], [[Louis Aragon|Louisem Aragonem]], [[Jacques Prévert|Jakiem Prévertem]] i [[Antonin Artaud|Antoninem Artaudem]]. W 1920 powrócił na [[Kuba|Kubę]] i zaczął pracę jako dziennikarz. Zafascynowany kulturą iberoamerykańską oraz kultami [[voodoo]] zaczął pisać powieści i opowiadania o takiej tematyce. |
||
W 1927 za krytykę polityki prezydenta [[Kuba|Kuby]] [[Gerardo Machado]] (rządzącego na Kubie w latach 1925–1933) został uwięziony. W tym samym roku uciekł z Kuby do [[Paryż]]a, gdzie pozostał do 1939. W [[Paryż]]u zbliżył się do środowiska francuskich [[surrealizm|surrealistów]]: [[André Breton]]a, [[Paul Éluard|Paula Éluarda]], [[Louis Aragon|Louisa Aragona]], [[Antonin Artaud|Antonina Artauda]]. Pisywał w dzienniku André Bretona ''Révolution Surréaliste''. Pracował również w paryskim radiu. W 1933 w [[Madryt|Madrycie]] ukazała się jego powieść ''Ecue-Yamba-O'', będąca opisem życia czarnych mieszkańców Kuby. |
W 1927 za krytykę polityki prezydenta [[Kuba|Kuby]] [[Gerardo Machado]] (rządzącego na Kubie w latach 1925–1933) został uwięziony. W tym samym roku uciekł z Kuby do [[Paryż]]a, gdzie pozostał do 1939. W [[Paryż]]u zbliżył się do środowiska francuskich [[surrealizm|surrealistów]]: [[André Breton]]a, [[Paul Éluard|Paula Éluarda]], [[Louis Aragon|Louisa Aragona]], [[Antonin Artaud|Antonina Artauda]]. Pisywał w dzienniku André Bretona ''Révolution Surréaliste''. Pracował również w paryskim radiu. W 1933 w [[Madryt|Madrycie]] ukazała się jego powieść ''Ecue-Yamba-O'', będąca opisem życia czarnych mieszkańców Kuby. |
Aktualna wersja na dzień 15:07, 21 kwi 2023
Ten artykuł od 2019-12 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
Alejo Carpentier y Valmont (ur. 26 grudnia 1904 w Lozannie, zm. 24 kwietnia 1980 w Paryżu) – kubański pisarz, muzykolog i dziennikarz. Jeden z najsłynniejszych przedstawicieli realizmu magicznego – miał wielki wpływ na rozwój literatury iberoamerykańskiej.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 26 grudnia 1904 w Lozannie w Szwajcarii. Jego matka była Rosjanką – profesorem lingwistyki, a ojciec francuskim architektem. Rodzina krótko po urodzinach Alejo wyemigrowała na Kubę. Pomimo europejskiego pochodzenia przez całe życie mocno identyfikował się jako Kubańczyk. rozpoczął studia muzykologiczne, a także zetknął się z przedstawicielami surrealizmu: André Bretonem, Paulem Éluardem, Louisem Aragonem, Jakiem Prévertem i Antoninem Artaudem. W 1920 powrócił na Kubę i zaczął pracę jako dziennikarz. Zafascynowany kulturą iberoamerykańską oraz kultami voodoo zaczął pisać powieści i opowiadania o takiej tematyce.
W 1927 za krytykę polityki prezydenta Kuby Gerardo Machado (rządzącego na Kubie w latach 1925–1933) został uwięziony. W tym samym roku uciekł z Kuby do Paryża, gdzie pozostał do 1939. W Paryżu zbliżył się do środowiska francuskich surrealistów: André Bretona, Paula Éluarda, Louisa Aragona, Antonina Artauda. Pisywał w dzienniku André Bretona Révolution Surréaliste. Pracował również w paryskim radiu. W 1933 w Madrycie ukazała się jego powieść Ecue-Yamba-O, będąca opisem życia czarnych mieszkańców Kuby.
W 1939 powrócił na Kubę. Pracował tu jako dziennikarz (wydawał pismo Tiempo Nuevo), był profesorem muzykologii w konserwatorium w Hawanie oraz dyrektorem hawańskiej rozgłośni radiowej.
W 1943 odwiedził Haiti, co miało duży wpływ na jego zainteresowania. Pod wpływem tej podróży napisał powieść Królestwo z tego świata (El reino de este mundo; pierwsze wydanie: 1949), opisującą okres panowania czarnoskórego cesarza Haiti Henri Christophe’a. W 1946 wydał Muzykę na Kubie (La musica en Cuba) – historię muzyki kubańskiej.
W latach 1945–1959 przebywał w Wenezueli. Doświadczenia tego pobytu były inspiracją dla najsłynniejszej powieści Carpentiera Podróż do źródeł czasu (Los pasos perdidos, wyd. 1953), która przyniosła mu światową sławę. Następne w kolejności powieści Carpentiera to: Pościg (El acoso) oraz Eksplozja w katedrze (El siglo de las luces) wydana w 1962 – opowiadająca o rewolucji francuskiej na Antylach.
W 1959, pod koniec rewolucji kubańskiej, powrócił na Kubę. Pisarz odgrywał dużą rolę w życiu kulturalnym komunistycznej Kuby, wykładał historię kultury na uniwersytecie w Hawanie oraz prowadził audycję radiową poświęconą kulturze. W 1970 został attaché kulturalnym Kuby w Paryżu oraz przedstawicielem Kuby w UNESCO.
W 1977 otrzymał Nagrodę Cervantesa, przyznawaną najlepszym pisarzom tworzącym w języku hiszpańskim.
Zmarł w Paryżu w 1980.
Alejo Carpentier jest uważany za prekursora realizmu magicznego – nurtu w literaturze latynoamerykańskiej, który zyskał wielką popularność. We wstępie do powieści Królestwo z tego świata sformułował teorię tzw. amerykańskiej rzeczywistości cudownej (lo real maravilloso), która jest utożsamiana z realizmem magicznym i późniejszą twórczością Garcii Márqueza, Asturiasa, Lezamy Limy i innych przedstawicieli tego nurtu.
Najważniejsze dzieła
[edytuj | edytuj kod]- Ecue-yamba-o!, pierwsze wydanie: 1933
- Królestwo z tego świata, 1949, wyd. pol. 1968
- Podróż do źródeł czasu, 1953, wyd. pol. 1963
- Wojna czasu (Guerra del tiempo), 1958, wyd. pol. 1974 – zbiór opowiadań o sytuacji politycznej na Kubie w latach 50. XX w., czasów dyktatury Batisty;
- Eksplozja w katedrze (El siglo de las luces), 1962, wyd. pol. 1966 – powieść o czasach rewolucji francuskiej i jej wpływie na sytuację na Karaibach
- Szaleństwo i metoda (El recurso de metodo), 1974, wyd. pol. 1980 – powieść o dyktaturze Machado na Kubie
- Koncert barokowy (Concierto barroco), 1974, wyd. pol. 1977
- Święto wiosny (La consagración de la primavera), 1978
- Harfa i cień (El arpa y la sombra), 1979
- ISNI: 0000000121463029
- VIAF: 105310694
- ULAN: 500246392
- LCCN: n79070121
- GND: 118667238
- NDL: 00435347
- LIBRIS: khwz1t532mrb87q
- BnF: 11895271t
- SUDOC: 027377970
- SBN: CFIV102958
- NLA: 35026068
- NKC: jn19990001337
- DBNL: carp028
- BNE: XX830623
- NTA: 069301425
- BIBSYS: 90056045
- CiNii: DA02147054
- Open Library: OL42387A
- PLWABN: 9810578075505606
- NUKAT: n95200352
- J9U: 987007300444305171
- PTBNP: 30926
- CANTIC: a11387531
- CONOR: 49021795
- ΕΒΕ: 60560
- KRNLK: KAC200408609