Alejo Carpentier: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja przejrzana] | [wersja przejrzana] |
szablon |
|||
Linia 1: | Linia 1: | ||
[[Plik:Alejocarpentier.jpg|mały|Alejo Carpentier]] |
[[Plik:Alejocarpentier.jpg|mały|Alejo Carpentier]] |
||
'''Alejo Carpentier y Valmont''' (ur. [[26 grudnia]] [[1904]] w [[Lozanna|Lozannie]], zm. [[24 kwietnia]] [[1980]] w [[Paryż]]u) |
'''Alejo Carpentier y Valmont''' (ur. [[26 grudnia]] [[1904]] w [[Lozanna|Lozannie]], zm. [[24 kwietnia]] [[1980]] w [[Paryż]]u) – [[kuba]]ński pisarz, muzykolog i dziennikarz. Jeden z najsłynniejszych przedstawicieli [[realizm magiczny|realizmu magicznego]] - miał wielki wpływ na rozwój [[literatura iberoamerykańska|literatury iberoamerykańskiej]]. |
||
Urodził się [[26 grudnia]] [[1904]]. Jego matka była Rosjanką - profesorem lingwistyki, a ojciec francuskim architektem. Podczas wieloletniego pobytu we Francji rozpoczął studia muzykologiczne, a także zetknął się z przedstawicielami [[surrealizm]]u: [[André Breton]]em, [[Paul Éluard|Paulem Éluardem]], [[Louis Aragon|Louisem Aragonem]], [[Jacques Prévert|Jakiem Prévertem]] i [[Antonin Artaud|Antoninem Artaudem]]. W [[1920]] powrócił na [[Kuba|Kubę]] i zaczął pracę jako dziennikarz. Zafascynowany kulturą iberoamerykańską oraz kultami [[voodoo]] zaczął pisać powieści i opowiadania o takiej tematyce. |
Urodził się [[26 grudnia]] [[1904]]. Jego matka była Rosjanką - profesorem lingwistyki, a ojciec francuskim architektem. Podczas wieloletniego pobytu we Francji rozpoczął studia muzykologiczne, a także zetknął się z przedstawicielami [[surrealizm]]u: [[André Breton]]em, [[Paul Éluard|Paulem Éluardem]], [[Louis Aragon|Louisem Aragonem]], [[Jacques Prévert|Jakiem Prévertem]] i [[Antonin Artaud|Antoninem Artaudem]]. W [[1920]] powrócił na [[Kuba|Kubę]] i zaczął pracę jako dziennikarz. Zafascynowany kulturą iberoamerykańską oraz kultami [[voodoo]] zaczął pisać powieści i opowiadania o takiej tematyce. |
||
Linia 30: | Linia 30: | ||
* ''[[Koncert barokowy]]'' (''Concierto barroco''), [[1974]], wyd. pol. [[1977]] |
* ''[[Koncert barokowy]]'' (''Concierto barroco''), [[1974]], wyd. pol. [[1977]] |
||
* ''[[Święto wiosny (powieść)|Święto wiosny]]'' (''La consagración de la primavera''), [[1978]] |
* ''[[Święto wiosny (powieść)|Święto wiosny]]'' (''La consagración de la primavera''), [[1978]] |
||
{{Nagroda Cervantesa}} |
|||
[[Kategoria:Kubańscy pisarze|Carpentier, Alejo]] |
[[Kategoria:Kubańscy pisarze|Carpentier, Alejo]] |
Wersja z 12:36, 14 mar 2013
Alejo Carpentier y Valmont (ur. 26 grudnia 1904 w Lozannie, zm. 24 kwietnia 1980 w Paryżu) – kubański pisarz, muzykolog i dziennikarz. Jeden z najsłynniejszych przedstawicieli realizmu magicznego - miał wielki wpływ na rozwój literatury iberoamerykańskiej.
Urodził się 26 grudnia 1904. Jego matka była Rosjanką - profesorem lingwistyki, a ojciec francuskim architektem. Podczas wieloletniego pobytu we Francji rozpoczął studia muzykologiczne, a także zetknął się z przedstawicielami surrealizmu: André Bretonem, Paulem Éluardem, Louisem Aragonem, Jakiem Prévertem i Antoninem Artaudem. W 1920 powrócił na Kubę i zaczął pracę jako dziennikarz. Zafascynowany kulturą iberoamerykańską oraz kultami voodoo zaczął pisać powieści i opowiadania o takiej tematyce.
W 1927 r. za krytykę polityki prezydenta Kuby Gerardo Machado (rządzącego na Kubie w latach 1925-1933) został uwięziony. W tym samym roku uciekł z Kuby do Paryża, gdzie pozostał do 1939 r. W Paryżu zbliżył się do środowiska francuskich surrealistów: André Bretona, Paula Éluarda, Louisa Aragona, Antonina Artauda. Pisywał w dzienniku André Bretona Révolution Surréaliste. Pracował również w paryskim radiu. W 1933 r. w Madrycie ukazała się jego powieść Ecue-Yamba-O, będąca opisem życia czarnych mieszkańców Kuby.
W 1939 r. Carpentier powrócił na Kubę. Pracował tu jako dziennikarz (wydawał pismo Tiempo Nuevo), był profesorem muzykologii w konserwatorium w Hawanie oraz dyrektorem hawańskiej rozgłośni radiowej.
W 1943 r. odwiedził Haiti, co miało duży wpływ na jego zainteresowania. Pod wpływem tej podróży napisał powieść Królestwo z tego świata (El reino de este mundo; pierwsze wydanie: 1949), opisującą okres panowania czarnoskórego cesarza Haiti Henri Christophe’a. W 1946 r. Carpentier wydał Muzykę na Kubie (La musica en Cuba) – historię muzyki kubańskiej.
W latach 1945-1959 pisarz przebywał w Wenezueli. Doświadczenia tego pobytu były inspiracją dla najsłynniejszej powieści Carpentiera Podróż do źródeł czasu (Los pasos perdidos, wyd. 1953), która przyniosła mu światową sławę. Następne w kolejności powieści Carpentiera to: Pościg (El acoso) oraz Eksplozja w katedrze (El siglo de las luces) wydana w 1962 r. - opowiadająca o rewolucji francuskiej na Antylach.
W 1959, pod koniec rewolucji kubańskiej, Carpentier powrócił na Kubę. Pisarz odgrywał dużą rolę w życiu kulturalnym komunistycznej Kuby, wykładał historię kultury na uniwersytecie w Hawanie oraz prowadził audycję radiową poświęconą kulturze. W 1970 został attaché kulturalnym Kuby w Paryżu oraz przedstawicielem Kuby w UNESCO.
W 1977 otrzymał Nagrodę Cervantesa, przyznawaną najlepszym pisarzom tworzącym w języku hiszpańskim.
Zmarł w Paryżu w 1980.
Alejo Carpentier jest uważany za prekursora realizmu magicznego – nurtu w literaturze latynoamerykańskiej, który zyskał wielką popularność. We wstępie do powieści Królestwo z tego świata sformułował teorię tzw. amerykańskiej rzeczywistości cudownej (lo real maravilloso), która jest utożsamiana z realizmem magicznym i późniejszą twórczością Garcii Marqueza, Asturiasa, Lezamy Limy i innych przedstawicieli tego nurtu.
Najważniejsze dzieła
- Ecue-yamba-o!, pierwsze wydanie: 1933
- Królestwo z tego świata, 1949, wyd. pol. 1968
- Podróż do źródeł czasu, 1953, wyd. pol. 1963
- Wojna czasu (Guerra del tiempo), 1958, wyd. pol. 1974 – zbiór opowiadań o sytuacji politycznej na Kubie w latach 50. XX w., czasów dyktatury Batisty;
- Eksplozja w katedrze (El siglo de las luces), 1962, wyd. pol. 1966 – powieść o czasach rewolucji francuskiej i jej wpływie na sytuację na Karaibach
- Szaleństwo i metoda (El recurso de metodo), 1974, wyd. pol. 1980 – powieść o dyktaturze Machado na Kubie
- Koncert barokowy (Concierto barroco), 1974, wyd. pol. 1977
- Święto wiosny (La consagración de la primavera), 1978