Jan Rucker
Jan Jerzy Rucker (ur. 21 czerwca 1867 we Lwowie, zm. 10 marca 1945 w Krośnie) – przemysłowiec, działacz gospodarczy, radny Rady Miasta Lwowa.
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Zawód, zajęcie |
przemysłowiec |
Rodzice | |
Małżeństwo |
Stefania |
Dzieci |
Zygmunt, Maria |
Odznaczenia | |
Życiorys
edytujPochodził z rodziny żydowskiej. Jego ojcem był Zygmunt Rucker (1836–1888[1])[2], właściciel apteki „Pod Srebrnym Orłem” przy ulicy Skarbkowskiej 7, następnie Krakowskiej[2] 26 lub 93[2] (sam nie był farmaceutą[3]), założyciel fabryki konserw we Lwowie[4], radny tego miasta[5].
Kształcił się w C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie, gdzie w 1884 ukończył VIII klasę i zdał egzamin dojrzałości (w jego klasie byli m.in. Antoni Borzemski, Leonard Stahl)[6][7]. Był członkiem wydziału żydowskiego stowarzyszenia „Agudas Achim” (hebr. Przymierze Braci; przewodniczącym był Jakub Piepes, pracujący w aptece Ruckerów)[8]. Uzyskał tytuł naukowy doktora w dziedzinie medycyny[9] lub chemii[10].
W okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej na przełomie XIX/XX wieku był radnym Lwowa, sędzią obywatelskim przy c. k. sądzie krajowym we Lwowie, dyrektorem związku kredytowego we Lwowie[9]. Był członkiem komitetu obywatelskiego niezawisłych radnych[11][12]. Po ojcu odziedziczył aptekę, którą prowadził[13], a później zbył (prawdopodobnie w 1902[2]). Został członkiem wydziału Galicyjskiego Towarzystwa Aptekarskiego[14]. Po ojcu przejął także fabrykę konserw, którą prowadził jako fabrykę konserw zupowych (w tym czasie w 1904 zasiadł w wydziale Centralnego Związku Galicyjskiego Przemysłu Fabrycznego[15]). Podczas Pierwszego Zjazdu Przemysłowego w Krakowie we wrześniu 1901 wygłosił odczyt na temat przemysłu konserw[16]. W lutym 1911 został zawiadowcą Pierwszej Austriackiej Fabryki Konserw Zygmunta Ruckera spółki z o.o.[17] (przyrodniego brata). Nowa fabryka konserw Jana Ruckera została uroczyście poświęcona 9 czerwca 1912[18] (w zamierzeniu miała produkować konserwy zupowe przede wszystkim dla wojska[19]). Działał w komitecie jarmarku wyrobów krajowych we Lwowie[20]. W 1904 kierowana przez niego spółka komandytowa przejęła zabudowania i infrastrukturę po fabryce cukierniczej „Confisierie Union” przy ulicy Zamarstynowskiej 24[10] we lwowskiej dzielnicy Zamarstynów, po czym zmodernizowała i uruchomiła na nowo pod nazwą Dr. Jan Rucker i Sp.[21] W 1905 Jan Rucker został właścicielem firmy „Dr. Jan Rucker i spółka komandytowa”, zajmującej się wyrobem i sprzedażą cukierków[22][23][24], w 1908 objętej spółką pod nazwą Parowa Fabryka Cukrów i Czekolady „Postęp” we Lwowie (obok niego dyrektorami zostali Józef Hofman i Józef Karrach)[25]. Jan Rucker był w fabryce kierownikiem technicznym, a prócz niego wspólnikami spółki byli książę Andrzej Lubomirski, hrabia Stanisław Wiśniewski, Jan Mars, Antoni Jaegermann, Adolf Zimand, Alfred Zachariewicz, Józef Hofman, Józef i Marceli Aksentowicz, Ignacy Steinhaus[10]. W fabryce były produkowane cukierki z karmelu, czekolady, wyroby francuskie[10], herbatniki, przetwory owocowe. Sklepy fabryki funkcjonowały we Lwowie przy Placu Gołuchowskich i przy ulicy Karola Ludwika 3[10][26]. Ponadto był prowadzony zbyt na eksport[10].
W ramach Towarzystwa Opieki nad Sierotami we Lwowie został zastępcą referenta dzielnicy III[27]. Był wybierany cenzorem Banku Krajowego: w 1900[9], 1910[28]. Uczestniczył w II Galicyjskim Zjeździe Przemysłowym w Krakowie w dniach 28–29 września 1917[29]. Działał w Lidze Pomocy Przemysłowej[30]. Był członkiem zwyczajnym Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie[31].
Podczas I wojny światowej w lutym 1918 został jednym ze stu członków Tymczasowej Rady Miejskiej we Lwowie[32]. Tuż po zakończeniu I wojny światowej, podczas wojny polsko-ukraińskiej w listopadzie 1918 brał udział w obronie Lwowa, służąc w Intendenturze Naczelnej Komendy[33]. W II Rzeczypospolitej był radnym polskiej Rady Miasta Lwowa[34], wybrany w wyborach samorządowych 1934 z listy nr 1, prorządowej[35][36]. W 1921 został powołany do funkcji znawcy dla oszacowania przedmiotów i gruntów, mogących ulec wywłaszczeniu na rzecz kolei żelaznych[37]. Był członkiem i zasiadał w zarządzie Towarzystwa „Miejskie Ochronki Chrześcijańskie” i wspierał finansowo jego działalność[38]. W 1929 był współzałożycielem Towarzystwa Szkoły Grafiki (wraz z nim m.in. Tadeusz Höflinger) i został wybrany jego prezesem[39].
Działał w Izbie Przemysłowo-Handlowej we Lwowie zarówno w okresie zaboru austriackiego, jak i w niepodległej II Rzeczypospolitej w latach 20. i 30.[40]. Był członkiem sekcji przemysłowej IPH[41], był wybierany jej wiceprezydentem (wzgl. wiceprezesem): w 1925[42], w 1926[43], wybrany I wiceprezydentem w 1927; wówczas prezesem został Henryk Kolischer, a II wiceprezydentem Tadeusz Höflinger[44])[45][46][47][48]. Piastował urząd prezesa Rady Instytutu Handlowego we Lwowie od czasu jej powołania przy lwowskiej IPH[49]. Działał w ramach Targów Wschodnich we Lwowie: w 1926 – wówczas w ich ramach został członkiem komitetu pierwszej ogólnopolskiej Wystawy Budowlanej we Lwowie organizowanej we wrześniu 1926[50] (w ich trakcie był także członkiem komitetu konkursu na rysunek dyplomu honorowego dla uczestników Ogólnopolskiej Wystawy Higieniczno-Spożywczej[51]), w 1927[52]. Zasiadał w komisjach rewizyjnych: w 1925 Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego[53], w kwietniu 1932 Komitetu Chłodnictwa[54]. W 1928 jako przedstawiciel organizacji gospodarczo-społecznych został członkiem Dyrekcyjnej Rady Kolejowej we Lwowie[55]. Członek Wydziału Zjednoczenia Stanu Średniego w 1928[56]. Do 1939 pełnił funkcję prezesa Centralnego Związku Przemysłowców we Lwowie[57][58][59][60].
W II Rzeczypospolitej nadal zajmował się produkcją konserw wspólnie z synem Zygmuntem, który objął nad nią kierownictwo i od lutego 1935 prowadził spółkę akcyjną „Fabryka Konserw we Lwowie” (jego poprzednikiem był Tadeusz Höflinger)[61]. Wcześniej, w 1924 obchodzono uczystość 50-lecia istnienia frabryki[62]. W 1930 donoszono o upadłości fabryki[63]. W 1931 Jan był likwidatorem jego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością[64]. Fabryka konserw Ruckerów była uważana za największą prywatną tego typu po I wojnie światowej (na przełomie 1938/1939 było w niej zatrudnionych 500-600 pracowników)[65].
W 1932 otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[66].
Zamieszkiwał przy ulicy Listopada 20 we Lwowie[67], Zyblikiewicza 27[68]. Jego żoną została Stefania, z domu Markheim (1860-1945)[4]. Ich dziećmi byli Zygmunt i Maria (po mężu Nahtik)[2]. Po wybuchu II wojny światowej oboje przenieśli się do Krosna[4]. Tam zmarli oboje w 1945.
W 1965 w Nowym Jorku została wydana publikacja pt. Wspomnienia o Lwowie. Wyjątki z pamiętników z lat 1867–1939 autorstwa Jana Ruckera[69][70][71].
Przypisy
edytuj- ↑ Korespondencya Gazety Warszawskiej. „Gazeta Warszawska”, s. 4, nr 174 z 5 lipca 1888.
- ↑ a b c d e Nazwiska pojawiające się w dziennikach Marii Inlender (1901-1907). czapska.com.pl. [dostęp 2015-03-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (18 grudnia 2014)].
- ↑ Rodzina Oberhard. Lwów – koniec XIX wieku – kalendarium. oberhard.com, 15 września 2013. [dostęp 2015-03-23].
- ↑ a b c Bożena Ratter: Przejdź świat cały, gdzie znajdziesz drugi tak wspaniały. wpolityce.pl, 9 października 2012. [dostęp 2015-03-23].
- ↑ Zygmunt Rucker – profil w bazie Sejm Wielki. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-03-23].
- ↑ Kronika miejscowa i zamiejscowa. „Gazeta Narodowa”, s. 2, Nr 137 z 17 czerwca 1884.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1884. Lwów: 1884, s. 76.
- ↑ Wieniec z pogrzebu Adama Mickiewicza w Krakowie. katalog.muzeum.krakow.pl. [dostęp 2015-03-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2 kwietnia 2015)].
- ↑ a b c Komitet cenzorów dla wydziału wekslowego. W: Bank Krajowy Królewstwa Galicyi i Lodomeryi z W. Księstwem Krakowskiem. Lwów: 1900, s. 42.
- ↑ a b c d e f Dział ekonomiczny. Lwów fabryczny (Fabryka czekolady i cukrów dr. Ruckera i Sp.). „Słowo Polskie”, s. 9, nr 561 z 10 grudnia 1906.
- ↑ Z ruchu przedwyborczego. „Słowo Polskie”, s. 3, nr 43 z 19 lutego 1899.
- ↑ Rada Miasta Lwowa. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 285 z 13 grudnia 1902.
- ↑ Wina lecznicze dra Jana Ruckera. W: Kalendarz Macierzy Polskiej na rok pański 1898. Lwów: Macierz Polska, Lwów, s. 113-.
- ↑ Kronika krajowa. „Przewodnik Kółek Rolniczych”, s. 395, nr 10 z 1 października 1892.
- ↑ Centralny Związek Galic. Przemysłu Fabrycznego. „Ilustracja Polska”, s. 76, nr 5 z 5 lutego 1904.
- ↑ Pierwszy Zjazd przemysłowy w Krakowie w d. 19, 20, 21 i 22 września 1901 r. II dzień zjazdu, „Chemik Polski”, 1 (27), 1901, s. 638 .
- ↑ Firmy. „Gazeta Lwowska”, s. 11, nr 70 z 28 marca 1911.
- ↑ Kronika. Poświęcenie fabryki konserw. „Gazeta Lwowska”, s. 4–5, nr 131 z 11 czerwca 1912.
- ↑ Sprawy bieżące. Nowa fabryka. „Czasopismo Techniczne”, s. 219, nr 16 z 15 czerwca 1912. Polskie Towarzystwo Politechniczne we Lwowie.
- ↑ Jarmark wyrobów krajowych we Lwowie. „Przemysłowiec”, s. 289, nr 36 z 4 czerwca 1904.
- ↑ Telegramy Słowa Polskiego. Nowa fabryka cukrów. „Słowo Polskie”, s. 3, nr 568 z 3 grudnia 1904.
- ↑ Firmy. „Gazeta Lwowska”, s. 11, nr 32 z 10 lutego 1905.
- ↑ Wpis do rejestru handlowego firmy spółkowej. „Zbiór ogłoszeń firmowych trybunałów handlowych”, s. 25, nr 3 z marca 1905.
- ↑ Katalog I. lokalnej wystawy prac uczniów przemysłowo-rękodzielniczych i zabytków cechowych we Lwowie. Lwów: 1905, s. XIX.
- ↑ Wpis spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. „Zbiór ogłoszeń firmowych trybunałów handlowych”, s. 66–67, nr 7 z lipca 1908.
- ↑ Ogłoszenia. „Gazeta Narodowa”, s. 4, nr 273 z 5 grudnia 1906.
- ↑ Kronika. Towarzystwo opieki nad sierotami. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 47 z 27 lutego 1907.
- ↑ Gospodarstwo i Handel. Lwowska Izba handlowa i przemysłowa. „Gazeta Lwowska”, s. 6, nr 60 z 16 marca 1910.
- ↑ Pamiętnik II Galicyjskiego Zjazdu Przemysłowego odbytego w Krakowie w dniach 28–29 września 1917. Aleksander Szczepański (red.). Kraków: 1919, s. 33.
- ↑ Sprawozdanie działalności „Ligi Pomocy Przemysłowej” za czas od 15 sierpnia 1908 do 31 grudnia 1909. Lwów: 1910, s. 383.
- ↑ Spis członków Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie według stanu z dnia 31 grudnia 1910. „Czasopismo Techniczne”, s. 30, nr 24 z 25 grudnia 1910. Polskie Towarzystwo Politechniczne we Lwowie.
- ↑ Tymczasowa Rada Miejska we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 31 z 7 lutego 1918.
- ↑ Obsada personalna obrony Lwowa 1 – 22.11.1918r.. stankiewicze.com. [dostęp 2015-03-23].
- ↑ Z Rady miasta Lwowa. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 53 z 5 marca 1919.
- ↑ Oficjalne wyniki wyborów do Rady Miejskiej we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 130 z 31 maja 1934.
- ↑ Z posiedzenia Rady Miejskiej. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 123 z 30 maja 1936.
- ↑ Zawiadomienia. Lista znawców. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości”, s. 84, nr 5 z 1 marca 1921. Ministerstwo Sprawiedliwości.
- ↑ Miejskie Ochronki Chrześcijańskie we Lwowie. Sprawozdanie z działalności Towarzystwa za rok 1926. Lwów: 1927, s. 17, 20, 24, 27.
- ↑ Towarzystwo Szkoły Grafiki. „Ognisko”, s. 5, nr 6 / 1929.
- ↑ Reforma ustawy o podatku dochodowym i ustawy o opłatach stemplowych. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 287 z 18 grudnia 1937.
- ↑ Kooptacja 4 radców do Izby Przem.-Handlowej we Lwowie. „Wiadomości Gospodarcze Izby Przemysłowo-Handlowej we Lwowie”, s. 86, nr 7 z 5 kwietnia 1937. Izba Przemysłowo-Handlowa we Lwowie.
- ↑ Nowe prezydium Izby Przemysłowo-Handlowej we Lwowie. „Nowości Illustrowane”. Nr 23, s. 8, 6 czerwca 1925.
- ↑ Konferencja w sprawie budowy elewatorów w Polsce. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 113 z 21 maja 1926.
- ↑ Wiadomości z kraju. Wybory w lwowskiej izbie przemysłowo handlowej. „Nowy Dziennik”, s. 7, nr 30 z 6 lutego 1927.
- ↑ Z kraju. Lwów. Izba Handlowo-Przemysłowa. „Warszawianka”, s. 3, nr 32 z 2 lutego 1928.
- ↑ Wybory do lwowskiej Izby Przemysł.-Handlowej. „Gazeta Handlowa”, s. 2, nr 243 z 12 listopada 1928.
- ↑ Przed imieninami Marszałka. „Gazeta Lwowska”, s. 1, nr 46 z 25 lutego 1928.
- ↑ Wieczór dyskusyjny Stowarzyszenia Kupców Polskich. „Gazeta Lwowska”, s. 7, nr 23 z 27 stycznia 1929.
- ↑ Rada Instytutu Handlowego we Lwowie. „Gazeta Handlowa”, s. 2, nr 172 z 30 lipca 1929.
- ↑ Kronika. Pierwsza ogólnopolska wystawa budowlana we Lwowie. „Architektura i Budownictwo”, s. 34, Zeszyt 5 z czerwca 1926.
- ↑ Kronika Gospodarcza. Rozstrzygnięcie konkursu na dyplom honorowy wystawy spożywczej. „Gazeta Gdańska – Echo Gdańskie”, s. 5, nr 202 z 2 września 1926.
- ↑ Targi wschodnie we Lwowie. „Ilustrowana Republika”, s. 1, nr 243 z 5 września 1927.
- ↑ Kronika Krajowa. Z Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. „Gazeta Bankowa”, s. 109, nr 6 z 25 marca 1925.
- ↑ Walne zebranie Komitetu Chłodnictwa. „Gazeta Handlowa”, s. 6, nr 82 z 11 kwietnia 1932.
- ↑ Członkowie Dyrekcyjnej Rady Kolejowej we Lwowie. „Chwila”, s. 6, nr 3270 z 29 kwietnia 1928.
- ↑ Obrady Zgromadzenia Obywatelskiego odbytego w dniu 30 grudnia 1928 staraniem Zjednoczenia Stanu Średniego oraz Mieszczańskiego Towarzystwa Strzeleckiego w sali tegoż Tow. we Lwowie, Lwów 1929 s. 42.
- ↑ Centralny Związek Przemysłowców we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 111 z 16 maja 1935.
- ↑ Ograniczenia ciężarów socjalnych podatków i interwencjonizmu domagają się lwowscy przemysłowcy. „Codzienna Gazeta Handlowa”, s. 2, nr 298 z 28 grudnia 1935.
- ↑ Enuncjacja p. Wojewody Lwowskiego wobec przemysłowców Małopolski Wschodniej. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 105 z 13 maja 1937.
- ↑ Organizacja Komitetu Wczasów Robotniczych we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 128 z 10 czerwca 1939.
- ↑ Firmy. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 134 z 14 czerwca 1925.
- ↑ 50-letni jubileusz fabryki konserw Zygmunta Ruckera. „Nowości Illustrowane”. Nr 30, s. 14, 28 lipca 1924.
- ↑ Zdarzenia i wypadki ubiegłej doby. „Echo”, s. 2, nr 64 z 6 marca 1930.
- ↑ Zawiadomienie. „Gazeta Lwowska”, s. 8, nr 114 z 19 maja 1931.
- ↑ Andrzej Bonusiak: Lwów w latach 1918–1939: Ludność-Przestrzeń-Samorząd. [dostęp 2015-03-23].
- ↑ Dekoracja zasłużonych obywateli Krzyżami Zasługi. „Gazeta Lwowska”, s. 6, nr z 5 maja 1932.
- ↑ Zawiadomienie. „Gazeta Lwowska”, s. 8, nr 116 z 21 maja 1931.
- ↑ Książka telefoniczna. genealogyindexer.org. [dostęp 2015-03-23].
- ↑ Czas, New York. library.ccsu.edu. [dostęp 2015-03-23].
- ↑ Wspomnienia o Lwowie: wyjątki z Pamietników z lat 1867–1939. books.google.pl. [dostęp 2015-03-23].
- ↑ Wspomnienia o Lwowie; wyjatki z Pamietników z lat. 1867-1939.. worldcat.org. [dostęp 2015-03-23].