Bütirik asit
Görünüm
| |||
Adlandırmalar | |||
---|---|---|---|
Tercih edilen IUPAC adı Butanoic acid[1] | |||
Diğer adlar | |||
Tanımlayıcılar | |||
3D model (JSmol)
|
| ||
ChEBI |
| ||
ChEMBL |
| ||
ChemSpider | |||
DrugBank |
| ||
ECHA InfoCard | 100.003.212 | ||
EC Numarası |
| ||
| |||
KEGG |
| ||
MeSH | Butyric+acid | ||
PubChem CID
|
|||
RTECS numarası |
| ||
UNII |
| ||
UN numarası | 2820 | ||
CompTox Bilgi Panosu (EPA)
|
| ||
| |||
| |||
Özellikler | |||
Kimyasal formül | C4H8O2 | ||
Molekül kütlesi | 88,11 g mol−1 | ||
Görünüm | renksiz sıvı | ||
Koku | Kötü, kusmuk benzeri | ||
Yoğunluk | 1.135 g/cm3 (−43 °C)[2] 0.9528 g/cm3 (25 °C)[3] | ||
Erime noktası | [dönüştürme: geçersiz sayı][3] | ||
Kaynama noktası | 16.375 °C (29.507 °F; 16.648 K)[3] | ||
Çözünürlük (su içinde) | karışır | ||
Çözünürlük | etanol ve eterle karışır. CCl4de az çözünür. | ||
log P | 0.79 | ||
Buhar basıncı | 0.112 kPa (20 °C) 0.74 kPa (50 °C) 9.62 kPa (100 °C)[4] | ||
Henry yasası
sabiti (kH) |
5.35·10−4 L·atm/mol | ||
Asitlik (pKa) | 4.82 | ||
−55.10·10−6 cm3/mol | |||
Isı iletkenliği | 1.46·105 W/m·K | ||
Kırınım dizimi (nD) | 1.398 (20 °C)[3] | ||
Akmazlık | 1.814 cP (15 °C)[5] 1.426 cP (25 °C) | ||
Yapı | |||
Monoclinic (−43 °C)[2] | |||
C2/m[2] | |||
a = 8.01 Å, b = 6.82 Å, c = 10.14 Å[2] α = 90°, β = 111.45°, γ = 90°
| |||
Dipol momenti | 0.93 D (20 °C)[5] | ||
Termokimya | |||
Isı sığası (C)
|
178.6 J/mol·K[4] | ||
Standart molar entropi (S⦵298)
|
222.2 J/mol·K[5] | ||
Standart formasyon entalpisi (ΔfH⦵298)
|
−533.9 kJ/mol[4] | ||
Standart yanma entalpisi (ΔcH⦵298)
|
2183.5 kJ/mol[4] | ||
Tehlikeler | |||
GHS etiketleme sistemi: | |||
Piktogramlar | |||
İşaret sözcüğü | Danger | ||
Tehlike ifadeleri | H314[6] | ||
Önlem ifadeleri | P280, P305+P351+P338, P310[6] | ||
NFPA 704 (yangın karosu) |
|||
Parlama noktası | 71 ila 72 °C (160 ila 162 °F; 344 ila 345 K)[6] | ||
440 °C (824 °F; 713 K)[6] | |||
Patlama sınırları | 2.2–13.4% | ||
Öldürücü doz veya konsantrasyon (LD, LC): | |||
LD50 (medyan doz)
|
2000 mg/kg (oral, sıçan) | ||
Güvenlik bilgi formu (SDS) | External MSDS | ||
Benzeyen bileşikler | |||
Benzeyen karboksilik asitler
|
Propiyonik asit, Pentanoik asit | ||
Benzeyen bileşikler
|
1-Bütanol Bütiraldehit Metil bütirat | ||
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).
| |||
Bilgi kutusu kaynakları |
Bütirik asit (Yunanca βουτυρος, tereyağı), hayvansal ve bitkisel yağlarda bulunan bir doymuş yağ asididir. Bütirik asitin düşük molekül ağırlıklı esterlerinin hoş kokuları vardır, bu yüzden gıda ve parfüm katkısı olarak kullanılır.[7]
Bütirik asidin gliserit hâli tereyağında %3-4 oranında bulunur.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Wikimedia Commons'ta Butyric acid ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Biyokimya ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
- ^ "Applications to Specific Classes of Compounds". Nomenclature of Organic Chemistry : IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 (Blue Book). Cambridge: The Royal Society of Chemistry. 2014. s. 746. doi:10.1039/9781849733069-00648. ISBN 978-0-85404-182-4.
- ^ a b c d Strieter, F. J.; Templeton, D. H. (1962). "Crystal structure of butyric acid" (PDF). Acta Crystallographica. 15 (12). ss. 1240-1244. Bibcode:1962AcCry..15.1240S. doi:10.1107/S0365110X6200328X. 3 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Ağustos 2024.
- ^ a b c d Lide, David R., (Ed.) (2009). CRC Handbook of Chemistry and Physics (90th bas.). Boca Raton, Florida: CRC Press. ISBN 978-1-4200-9084-0.
- ^ a b c d e Butanoic acid in Linstrom, Peter J.; Mallard, William G. (eds.); NIST Chemistry WebBook, NIST Standard Reference Database Number 69, National Institute of Standards and Technology, Gaithersburg (MD) (27 Ekim 2020 tarihinde erişilmiştir)
- ^ a b c "Butanoic acid". Chemister.ru. 19 Mart 2007. 4 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2020.
- ^ a b c d e Sigma-Aldrich Co., Butyric acid. Retrieved on 27 Ekim 2020.
- ^ "Bütirik Asit: Yapısı, Özellikleri ve Sağlık Üzerine Etkileri". Dergipark. s. 13. 22 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.