New York Metrosu
New York metrosu logosu | |||
New York metrosu treni | |||
Genel | |||
---|---|---|---|
Yerel adı | New York City Subway | ||
Sahibi | New York Şehri | ||
Hizmet alanı | New York, ABD | ||
Taşıma türü | Metro | ||
Hat sayısı | 27 | ||
İstasyon sayısı | 472[1] | ||
Günlük yolcu sayısı | 5.580.845 (2017)[1] | ||
Yıllık yolcu sayısı | 1,72 milyar (2017)[1] | ||
Web sitesi | mta.info/nyct | ||
Hizmet | |||
Hizmete giriş | 9 Ekim 1863 27 Ekim 1904 (ilk yeraltı istasyonu) | ||
İşletmeci(ler) | New York Şehri Ulaşım Otoritesi (NYCTA) | ||
Taşıt sayısı | 6.418[1] | ||
Teknik | |||
Sistem uzunluğu | 1.370 km[2] | ||
Hat açıklığı | 1.435 mm[2] | ||
Ortalama hız | 27 km/s[3] | ||
En yüksek hız | 89 km/s[3] | ||
|
New York metrosu (İngilizce: New York City Subway), ABD'nin New York kentinde bulunan bir metro ağıdır. New York metrosu, 9 Ekim 1863 tarihinde açılmış olup ilk yeraltı istasyonu 27 Ekim 1904 tarihinde hizmete girmiştir ve dünyanın en eski toplu taşıma sistemlerinden biridir.[4] Dünyanın en büyük ağına sahip olan New York metro sistemi, 1,370 km uzunluğunda olup[2] 27 hat ve 472 istasyondan oluşmaktadır.[1]
New York metrosu, acil durum ve afetler gibi durumlar ile yarı zamanlı çalışan bazı hatlar dışında yılın her günü 24 saat hizmet vermektedir.[5] Yıllık yolcu sayısı bakımından ise Batı Yarımküre ve Batı dünyasının en yoğun toplu taşıma sistemi ve dünyanın en yoğun dokuzuncu metro sistemidir.[6] 2017 yılında metro, hafta içi günde ortalama 5.6 milyon ve hafta sonu ortalama 5.7 milyon yolcu olmak üzere 1.72 milyardan fazla yolcu taşımıştır.[1]
New York metrosu, Metropolitan Transportation Authority'e bağlıdır[7] ve New York Şehri Ulaşım Otoritesi (New York City Transit Authority) tarafından işletilmektedir.[8]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]New York metrosu ilk olarak 9 Ekim 1863 tarihinde bir yerüstü demiryolu hattı olarak inşa edildi. 1870'lerde ise Alfred Ely Beach tarafından inşa edilen 95 metre uzunluğunda bir yeraltı vagon tüneli faaliyet göstermekteydi.[9]
New York'un ilk yeraltı demiryolu hattı ise 27 Ekim 1904 tarihinde inşa edildi.[10] Bu hat belediye binasından 145. Cadde ve Broadway'e kadar uzanmakta olup 14,7 km uzunluğundaydı ve 28 istasyona sahipti ve Interborough Rapid Transit Company (IRT) tarafından işletilemekteydi.[10] Metro hatları daha sonra 1905'te Bronx, 1907'de Brooklyn ve 1915'te Queens'e kadar uzatıldı.
1910'larda New York'taki metro hatlarının işletilmesinden Brooklyn Rapid Transit Company (BRT, sonradan BMT) ve Interborough Rapid Transit Company (IRT) olmak üzere iki şirket sorumluydu.[11] 1932'de şehir Independent Subway System (ND) adlı kendi işletmesini kurdu.[12] 1940 yılında BMT ve IRT şehir yönetimi tarafından satın alınmasıyla metronun işletmesi tamamen şehir yönetimine geçti. 1953'te New York'un başkanlık ettiği bir kamu otoritesi olan New York Şehri Ulaşım Otoritesi şehirdeki raylı ulaşım sistemlerin işletmesini devraldı ve 1968 yılında eyalet düzeyindeki Metropolitan Transportation Authority'e devredildi.[13]
Hatlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e f "Introduction to Subway Ridership". Metropolitan Transportation Authority (MTA). 19 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2016.
- ^ a b c "Facts & Figures – Subways". www.nycsubway.org. 18 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2016.
- ^ a b "Average schedule speed: How does Metro compare?". 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2016.
- ^ "What is the largest metro system in the world?". CityMetric. 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020.
- ^ "How to Ride the Subway". 8 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020.
- ^ "Subways". Metropolitan Transportation Authority (MTA). 2 Nisan 2013. 22 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020.
- ^ Hood, Clifton (2004). 722 Miles: The Building of the Subways and How They Transformed New York. Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0801880544.
- ^ "Metropolitan Transportation Authority Description and Board Structure Covering Fiscal Year 2009" (PDF). mta.info. Metropolitan Transportation Authority. 2009. 7 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020.
- ^ Brennan, Joseph (2005). "They found the tube in excellent condition". Beach Pneumatic. 6 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2020.
- ^ a b "New York City subway opens – Oct 27, 1904". history.com. 27 Ekim 1904. 7 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2020.
- ^ "www.nycsubway.org: New Subways for New York: The Dual System of Rapid Transit (1913)". www.nycsubway.org. 24 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2020.
- ^ "Gay Midnight Crowd Rides First Trains in New Subway". The New York Times. 10 Eylül 1932. s. 1. 12 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020.
- ^ Sparberg, Andrew J. (2014). From a Nickel to a Token: The Journey from Board of Transportation to MTA. Fordham University Press. ISBN 978-0823261901.