Robert Komer
Robert Komer | |
---|---|
Komer ile Lyndon B. Johnson görüşüyor, 1967 | |
ABD Savunma Bakanlığı Müsteşarı Politikadan sorumlu | |
Görev süresi 24 Ekim 1979 - 20 Ocak 1981 | |
Başkan | Jimmy Carter |
Yerine geldiği | Stanley Rogers Resor |
Yerine gelen | Fred Iklé |
Amerika Birleşik Devletleri'nin Türkiye Büyükelçisi | |
Görev süresi 3 Aralık 1968 - 7 Mayıs 1969 | |
Başkan | Lyndon B. Johnson Richard Nixon |
Yerine geldiği | Parker T. Hart |
Yerine gelen | William J. Handley |
3. Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcısı | |
Görev süresi 1965-1965 | |
Başkan | Lyndon B. Johnson |
Yerine geldiği | Carl Kaysen |
Yerine gelen | Francis M. Bator |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | Robert William Komer 23 Şubat 1922 Chicago, Illinois, ABD |
Ölüm | Arlington, Virginia, ABD 9 Nisan 2000 (78 yaşında) |
Vatandaşlığı | |
Bitirdiği okul | Harvard Üniversitesi |
Mesleği | Diplomat |
Takma adı | Pürmüz Bob |
Robert William Komer (d. 23 Şubat 1922 - ö. 9 Nisan 2000), Amerikalı diplomat. ABD'nin eski Ankara büyükelçisidir. 1969'da ODTÜ'de arabasının yakılması, 12 Mart Muhtırası öncesindeki önemli olaylardandır.
Biyografi
[değiştir | kaynağı değiştir]Chicago, Illinois doğumlu olan fakat Saint Louis'de büyüyen Komer, Harvard Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra askerliğini II. Dünya Savaşı sırasında yaptı ve daha sonra henüz yeni kurulmakta olan CIA'e 1947 yılında katıldı.
Ulusal Güvenlik Konseyinde görev yapan Komer, Vietnam görevine başlamadan önce bu kurumda kısa süreliğine Ulusal Güvenlik Danışmanı görevini yürüttü. Vietnam sırasında Phoenix isimli bir programın başında olan Komer, daha sonra bu programın 20,587 ölümle sonuçlandığını ifade etmiştir.[1] Noam Chomsky ise Komer dönemindeki Phoenix programının yaklaşık 60,000 ölümle sonuçlandığını savunmaktadır.[2] Komer'in aynı zamanda Güney Vietnamlı kırsal kesim nüfusunun yaşadıkları yeri değiştirmeye zorlandığı, bazıları tarafından toplama kamplarına benzetilen Stratejik Hamlet Programı'nda da etkisi vardır.
Vietnam görevini takiben Jimmy Carter'ın yönetimindeki Beyaz Saray'da, RAND Corporation'da ve ABD'nin Türkiye büyükelçisi olarak çalışmıştır. 23 Aralık 1967'de Başkan Lyndon B. Johnson Başkanlık Özgürlük Madalyası'nı kendisine takdim etmiştir.
Komer Türk yakın siyasi tarihinde belirleyici bir iz bırakmıştır. 6 Ocak 1969'daki ODTÜ'yü ziyareti sırasında, rektörlük binasının kapısında duran diplomatik plakalı 1968 model Cadillac otomobili, temsil ettiği Amerikan değerlerine karşı duran, Komer'in Vietnam geçmişini protesto eden ODTÜ'lü öğrenciler tarafından yakıldı.[3][4] Söylentiye göre arabayı ateşe veren Deniz Gezmiş'in yakın arkadaşlarından Taylan Özgür iken, benzin deposuna sıkıştırılıp ateşe verilen eşarp da o dönemin bir diğer ismi olan Sinan Cemgil'e aittir. Olaydan üç gün sonra Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan'ın da içinde bulunduğu yedi kişi hakkında verilen tutuklama kararı sonrasında, 3.000'den fazla öğrenci bir dilekçeyle kendilerinin de eyleme katıldığını bildirmiştir.
Aynı zamanda ODTÜ'nün kurucusu da olan rektör Kemal Kurdaş, bu olaylara yol açtığı ve Komer'i davet ettiği için yoğun eleştirilere uğramıştır. Kurdaş ise daha ilk yıllarındaki üniversiteye mali destek ihtimalinden ötürü davet ettiğini söyleyerek kendisini savunmuştur.
Robert Komer, 7 Mayıs 1969'da Türkiye'den ayrıldı.
9 Nisan 2000'de öldü.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Robert Komer, 78, Figure in Vietnam, Dies, Weiner, Tim (2000-04-12), The New York Times.
- ^ Chomsky, Noam. American Power and Third World Fascism.
- ^ Devrimden vazgeçmeyen okul: ODTÜ 14 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.Radikal
- ^ "Soner Yalçın belgeseli ORADAYDIM". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2011.