Yıldırım Önal
Yıldırım Önal | |
---|---|
Yıldırım Önal | |
Doğum | 11 Ekim 1931 İzmir, Türkiye |
Ölüm | 10 Ekim 1982 (50 yaşında) İzmir, Türkiye |
Ölüm sebebi | Beyin kanaması |
Milliyet | Türk |
Meslek | Oyuncu, yönetmen |
Etkin yıllar | 1951-1982 |
Ödüller | 1973 - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Dinmeyen Sızı |
Yıldırım Önal (11 Ekim 1931, İzmir - 10 Ekim 1982, İzmir), Türk tiyatro ve sinema oyuncusu,[1] ve yönetmendir.
Kendine özgü konuşma biçimi ve etkileyici sesiyle oluşturduğu üslupla dikkati çekmiştir.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]1931 yılında İzmir'de doğdu. 1953'te Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümünü bitirdi. Aynı yıl sahneye çıktığı Devlet Tiyatroları'nda, kısa bir ara dışında 1963'e değin oynadı. Schiller'den Maria Stuart (1953), Reşat Nuri Güntekin'den Tanrıdağı Ziyafeti (1954), Turgut Özakman'dan Güneşte On Kişi (1954), Cevat Fehmi Başkut'tan Harput'ta Bir Amerikalı (1955), Shakespeare'den On İkinci Gece (1955), Gerhart Hauptmann'dan Rose Bernd (1962) gibi oyunlarda rol aldı.Özellikle Edmund Morris'in Tahta Çanaklar (1956), Özakman'ın Duvarların Ötesi (1958) ve Tennessee Williams'ın Arzu Tramvayı'ndaki (1960) tiplemeleriyle büyük övgü topladı.
Sonraki yıllarda zaman zaman özel tiyatrolarda da çalıştı. Arena Tiyatrosu'nda oynadığı George Bernard Shaw'dan Sezar ve Kleopatra (1963) oyunuyla İlhan İskender Armağanı'nı kazandı. 1966 yılında Ertuğrul Anadol ile birlikte “Tiyatrom Topluluğu” adlı tiyatro topluluğunu kurdu. 1970'lerin ortalarında bir kez daha Devlet Tiyatroları'na döndü. 1977'de TRT'ye seslendirme yönetmeni oldu.
1970'lerde tiyatrodan koparak kendini sinema ve televizyon çalışmalarına verdi. 1973'te Dinmeyen Sızı filmindeki rolüyle Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü'nü kazandı.
1977 yılında TRT'de seslendirme yönetmeni oldu.
Önal, bir turne için gittiği İzmir'de beyin kanamasından öldü.
Ölümü ve hatırası
[değiştir | kaynağı değiştir]Yaşamının son yıllarında yaşadığı ekonomik sıkıntı yüzünden kazandığı Altın Portakal Ödülü'nü alışveriş karşılığı mahalle bakkalına vermiş; bakkal, Önal'ın ölümünden sonra ödülü kızına geri vermişti. Bu olayın anısına 1999'dan beri her yıl, bir sinema emekçisine Antalya Altın Portakal Film Festivali kapsamında Yıldırım Önal Anı Ödülü verilmektedir.
Sanatçının Foto-Finiş dizi filmindeki "Karım Stella da beni terk etti" repliği ünlüdür.
Tiyatro oyunları
[değiştir | kaynağı değiştir]Rol aldığı tiyatro oyunları
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1951: Cyrano de Bergerac (oyun): Turan Oflazoğlu - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1953: Güzel Helena: Selehattin Batu - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1953: Lady Frederick: W. Somerset Maugham - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1953: Şemsiyeli Adam: W. Diner\W. Morum - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1954: Bir Ümit İçin: Emmanuel Robles - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1954: Güneşte On Kişi: Turgut Özakman - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1954: Onunikinci Gece: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1954: Tanrı Dağı Ziyareti: Reşat Nuri Güntekin - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1954: Tanrılar ve İnsanlar (Gılgameş): Orhan Asena - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1954: Tilki (oyun): Ben Johnson - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1955: Genç Osman: Edmond Rostand - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1955: Harput'ta Bir Amerikalı: Cevat Fehmi Başkut - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1955: Haydutlar: Friedrich Schiller - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1955: Nora (Bir Bebek Evi): Henrik İbsen - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1955: Oğuz Ata: Selahttin Batu - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1956: III. Selim: Celal Esad Arseven - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1956: Korku (oyun): Orhan Asena - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1956: Tahta Çanaklar: Edmund Morris - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1957: Onunikinci Gece: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1957: Sevmek (oyun): Paul Geraldy - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1958: Duvarların Ötesi: Turgut Özakman - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1959: Arzu Tranvayı: Tennessee Williams - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1959: Günden Geceye: Eugene O'Neill - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1960: Babamızın Evinde Hayat: Clarance Day\Howard Lindsay\Russel Crouse - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1960: Şair Ruhu: Eugene O'Neill - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1961: Bir Donkişot: Jean Anouilh - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1961: Kocaoğlan (oyun): Orhan Asena - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1961: Kocaoğlan: Orhan Asena - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1962: Foto Finiş: Peter Ustinov - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1962: Rose Bernd: Gerhart Hauptmann - Ankara Devlet Tiyatrosu
- 1965: Köşebaşı: Ahmet Kutsi Tecer - Ankara Devlet Tiyatrosu
Yönettiği tiyatro oyunları
[değiştir | kaynağı değiştir]Filmografisi
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1964: Hostes Hanım
- 1969: Vatan ve Namık Kemal
- 1971: Aşk Hikayesi
- 1971: Ayşegül
- 1971: Baba
- 1971: Bayan Bacak Ve Tabanca Bıçak
- 1971: Çıplaklar
- 1971: Mavi Eşarp
- 1971: Şimdi Silahlar Konuşacak / Pekos Bill
- 1971: Sürgünden Geliyorum
- 1971: Vahşi Çiçek
- 1972: Asi Kalpler
- 1972: Aşkların En Güzeli
- 1972: Azat Kuşu
- 1972: Baskın
- 1972: Bir Garip Yolcu
- 1972: Dinmeyen Sızı
- 1972: Gece
- 1972: İlk Aşk
- 1972: Kahbe / Bir Kız Böyle Düştü
- 1972: Sahtekar
- 1972: Şehvet Kurbanı
- 1972: Vahşi Bir Kız Sevdim
- 1972: Yaralı Kurt
- 1973: Ablam
- 1973: Gülerken Ağlayanlar
- 1973: Gurbetçiler
- 1973: İhanet
- 1973: Kızım
- 1973: Kurt Yemini
- 1973: Lekeli Kadın
- 1973: Talihsizler
- 1973: Teslim Ol Baba
- 1974: Ceza
- 1974: Düşmanlarım Çatlasın
- 1974: Fedai
- 1974: İstek
- 1974: Mağlup Edilemeyenler
- 1974: Tek Başına
- 1974: Zavallılar
- 1974: Zindan
- 1974: Zavallı: Bodur Cani
- 1976: Gurbetçiler Dönüyor
- 1981: Milcan
- 1982: Yaşamak Seninle Güzel
Ödüller
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "TSA' da Yıldırım Önal". 11 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2023.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Beyazperde'de Yıldırım Önal 11 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- IMDb'de Yıldırım Önal
- Sinemalar.com'da Yıldırım Önal 11 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- SinemaTürk'te Yıldırım Önal 11 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- TSA'de Yıldırım Önal 11 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.