Yassı solucanlar
Platyhelminthes | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Ernst Haeckel'den "Platodes" (1909) | |||||||
Biyolojik sınıflandırma | |||||||
| |||||||
Sinonimler | |||||||
|
Yassısolucanlar ya da Platyhelminthes, üç embriyonik tabakadan oluşmuş, bilateral simetrili, çoğunlukla yassı yapılı hayvanlar şubesidir.[2]
Parazit yaşayanlarda döldeğişimi ve başkalaşım görülür. Sindirim kanalı tek bir açıklığa sahiptir. Vücutlarında sölom, yalancısölom ve dolaşım sistemi yoktur. Merkezi bir beyin içeren sinir sistemi vardır. Boşaltım sistemi olarak alev hücreleri görev yapar. Çoğalmalarında hermafroditizm görülür. Yaklaşık 13.000 türü bilinmektedir. Bilateral simetri ilk defa bu filumda ortaya çıkar. Bilateral simetride duyu organlarının ve sinir sistemi merkezlerinin vücudun ön kısmında toplanmasıyla baş bölgesinin oluşumu görülür. Bilateral simetrili canlılarda sesil (hareketsiz) yaşam görülmez.
Genel özellikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Solucanlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- 2000'e yaklaşık türleri vardır.
- Az gelişmiş omurgasız hayvanlardır.
- Tekrar başından koptuklarında üreyebiliirler.
- Çoğu tatlı sularda, denizlerde ya da dip çamurlarda yaşarlar.
- Hareketlerini uzunlamasına kasların uzayıp kısalmasıyla sağlarlar.
- Çoğu hermafrodittir.Çoğu solucan hem sperm hem yumurta hücresi üretir.
- Boyları birkaç mm’den 4 metreye kadar uzanır.
- Parazit olan türlerin tutunma organları gelişmiştir.
- Sürekli karanlıkta yaşadıklarından gözleri gelişmemiştir.
- Gelişmişlik düzeylerine göre yassı solucanlar, yuvarlak solucanlar, halkalı solucanlar şeklinde sıralanır.
Özellikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Parazit yaşarlar.
- Vücutları baş, boyun ve gövdeden oluşur.
- Sindirim sistemleri gelişmemiştir.
- İnsan ve omurgalıların bağırsaklarında yaşarlar ve bu canlılara zarar verirler.
- Örnekler:Karaciğer kelebeği, planarya, tenya.
Sınıflandırma
[değiştir | kaynağı değiştir]5. Phylum (Şube): Platyhelminthes (Yassı Solucanlar)
Acoelomata'nın ilk şubesidir. Sindirim kanalı boşluğu bulunur, ancak bu boşluk sölom olarak kabul edilmez. Bilateral simetri, triploblasti, spiral segmentasyon ve buna bağlı olarak da mozaik gelişim görülür. Organizasyon organ-sistem düzeyindedir.
Protostomia üyeleri oldukları için, sadece ağız bulunur ve anüs olmaması nedeniyle sindirim tek yönlüdür. Boşaltım sistemleri bulunur. Alev hücreleri taşıyan protonefridiumları vardır.
Vücut dorso-ventral olarak (alt-üst yönünde) yassılaşmıştır. Solunum, iskelet ve dolaşım sistemleri bulunmaz. Basit duyu organlarına sahiptirler.
Çoğu tür monoiktir. Bazı denizel formlarda, silli ve serbest yüzücü olan Müller larvası görülür.
Taksonomi
[değiştir | kaynağı değiştir]Yassı solucanlar şubesine bağlı taksonlar (2023):[3]
×
- ' -
- Altşubeler
- Catenulida
- Neodermata
- Rhabditophora - Ehlers, 1985
- Cinsler
- Centrostomum - Diesing, 1859
- Darwinia - Pereyaslawzewa, 1892
- Diplonchus - Stimpson, 1857
- Endocelis - Schmankewitsch, 1873
- Glossostoma - Le Conte, 1851
- Monotus - Diesing, 1862
- Niobe - Girard, 1852
- Plagiostomula - Westblad, 1956
- Polyporus - Plehn, 1897
- Trachyplana - Stimpson, 1857
- Tricelis - Quatrefage, 1845
- Turbella - Ehrenberg, 1831
- Typhlolepta - Ørsted, 1843
- Vortex - Ehrenberg, 1831
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Wikimedia Commons'ta Yassı solucanlar ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Vikitür'de Yassı solucanlar ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Dentzien-Dias, Paula C.; Jr, George Poinar; Figueiredo, Ana Emilia Q. de; Pacheco, Ana Carolina L.; Horn, Bruno L. D.; Schultz, Cesar L. (30 Ocak 2013). "Tapeworm Eggs in a 270 Million-Year-Old Shark Coprolite". PLOS ONE (İngilizce). 8 (1): e55007. doi:10.1371/journal.pone.0055007. ISSN 1932-6203. PMC 3559381 $2. PMID 23383033. 2 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2022.
- ^ Walker, J.C.; Anderson, D.T. (2001). "The Platyhelminthes". In Anderson, D.T. (ed.). Invertebrate Zoology. Oxford University Press. ss. 58-80.
- ^ "ITIS". 30 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2023.