Shayx Abdulloh
Shayx Muhammad Abdulloh (1905-yil 5-dekabr – 1982-yil 8-sentabr) Jammu va Kashmir markaziy siyosatida rol oʻynagan hind siyosatchisi[1] Abdulloh Butun Jammu va Kashmir musulmonlari konferensiyasi asoschisi. Milliy konferensiya Hindistonga qo'shilganidan keyin Jammu va Kashmiga 1-saylangan Bosh vaziri. U Maharaja Hari Singhhukmronligiga qarshi chiqdi va Kashmirni o'zini o'zi boshqarishga chaqirdi.[2]Keyinchalik I qamoqqa tashlangan va surgun qilingan. 1953 yil 8 avgustda u Bosh vazirlik lavozimidan ozod qilindi va Bakshi G'ulom Muhammad yangi Bosh vazir etib tayinlandi. “Sadr-i-Riyosat” va “Bosh vazir” iboralari 1965 yilda “Hokim” va “Bosh vazir” atamalari bilan almashtirildi[3] Shayx Abdulloh 1974 yilgi Indira-Shayx kelishuvidan keyin yana shtat bosh vaziri bo'ldi va 1982 yil 8 sentyabrda vafotigacha eng yuqori pog'onada qoldi[4]
Yoshlik
[tahrir | manbasini tahrirlash]Shayx Abdulloh 1905-yil 5-dekabrda otasi Shayx Muhammad Ibrohim vafotidan ikki hafta o‘tib, Srinagar chekkasidagi Soura qishlog‘ida tug‘ilgan. [5] [6] U oʻzining “Atish yo Chinor” tarjimai holida[7] taʼkidlaganidek, uning bobosi Sapru urugʻiga mansub hindu brahmani (yaʼni kashmir panditi ) boʻlib, Islomni qabul qilgan. So'fiy targ'ibotchisi.[8][9] Uning otasi o'rta sinflar uchun yetakchisi va Kashmir ro'mollari savdosi bilan shug'ullangan.[10] Abdulloh oilada 6taopa-singilning eng kichigi edi. [5]
Siyosiy faollik
[tahrir | manbasini tahrirlash]Aligarh musulmon universiteti talabasi sifatida liberal va ilg'or g'oyalarga ega bo'lgan shaxslar bilan aloqador va ular bilan hamnafas bo'lgan. U feodal tuzum kashmirliklarning qashshoqlari uchun mas'ul ekanligiga va dunyoning barcha ilg'or davlatlari kabi Kashmirda ham demokratik yo'l bilan saylangan hukumat bo'lishi kerak degan fikrga amin bo’ldi
Shayx Abdulloh 1937-yilda Javoharlal Neru bilan tanishdi va Hindiston Milliy Kongressi rahbari sifatida Britaniya Hindistoni aholisi uchun xuddi shunday huquqlarni talab qildi .[6]Hindiston xalqini qoʻllab-quvvatlash uchun Butun Hindiston shtatlari xalqlari konferensiyasini [6] tuzdi. Knyazlik shtatlari vakillik hukumati uchun kurashda 2 do'st va siyosiy ittifoqchilarga aylandi.
- ↑ „Sheikh Mohammad Abdullah“. eparlib.nic.in. Lok Sabha Secretariat, New Delhi (1990). 2021-yil 28-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ Guha, Ramachandra.
- ↑ Noorani, A.G.. Article 370 : a constitutional history of Jammu and Kashmir, 1. publ., New Delhi: Oxford University Press, 7 July 2011. ISBN 9780198074083.
- ↑ Rakesh Ankit, "Sheikh Mohammad Abdullah of Kashmir, 1965–1975: From Externment to Enthronement."
- ↑ 5,0 5,1 Sheikh Mohammad Abdullah: A Profile, Lok Sabha Secretariat (1990).
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Abdullah & Taing 1985.
- ↑ Mohammad Abdullah (Sheikh). Flames of the Chinar: An Autobiography. Viking, 1993. ISBN 978-0-670-85318-2.
- ↑ Syed Taffazull Hussain. Sheikh Abdullah-A Biography: The Crucial Period 1905-1939. 2019 Edition. Syed Taffazull Hussain, 13 July 2019. ISBN 978-1-60481-603-7.
- ↑ Ajit Bhattacharjea. Sheikh Mohammad Abdullah: Tragic Hero of Kashmir. Lotus collection/Roli Books, 2008. ISBN 9788174366719.
- ↑ Kumar, Radha. Paradise at War: A Political History of Kashmir. New Delhi: Aleph, 2018 — 23-bet. ISBN 9789388292122.