Äierstock
Dr Äierstock – in dr medizinische Fachsprppche as Owar (vo lat. Ovarium) oder Oophoron (griech.) bezäichnet – isch e brimärs, wiibliges Gschlächtsorgan und Däil vom Reprodukzioonssüstem. As Gonade (Käimdrüese) entspricht si em Hoode vo de männlige Indiwidue. Im Äierstock wärde d Äizälle und wiibligi Gschlächtshormon broduziert.
Bi de Süüger
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Dr Ufbau
[ändere | Quälltäxt bearbeite]S Owar wird vom ene äischichtige isoprismatische Epithel, em Epithelium superficiale, überzooge. Es isch e modifizierti Tunica serosa, wo diräkt in die wissi Bindgwääbskapsle (Tunica albuginea) übergoot, wo drunder lit. S Gwääb vom Äierstock bestoot mäistens us ere ussere Rinde und em Mark inne nooch. Bi Ross si d Verheltniss umkeert und d Rinde isch in dr Middi.
In dr Äierstockrinde (Cortex ovarii, Zona parenchymatosa) si Follikel mit Äizälle din. Lang het mä dänggt, ass Fraue mit ere bestimmte Zaal vo Äizälle uf d Wält chieme,[1] und dass si wenn die ufbrucht si, unfruchtbar wurde, aber amerikanischi Forscher häi am Aafang vo 2012 zäigt, ass es in de Äierstöck Stammzälle git, wo Äizälle broduziere.[2]
S Äierstockmark, Medulla ovarii oder Zona vasculosa, bestoot us Bindgwääb und het Bluetgfäss, Lümfgfäss und Närvefaasere vom Plexus ovaricus.
Bi dr Frau ligge d Äierstöck im chliine Becki wo sich d Arteria iliaca communis däilt. Mä cha sä mit zwäi Finger (äine dur d Schäide, dr zwäiti dur d Buuchwand) abdaste. Nääbene si:
- dr Nervus obturatorius (bi Züste oder Äierstockentzündige duet s äim wäge däm hüfig am Oberschänkel wee)
- dr Harnläiter
- dr Wurmfortsatz (Appendix vermiformis) näben em rächte Äierstock
D Laag bi de vierfüessige Süüger
[ändere | Quälltäxt bearbeite]So wie s bim Embryo isch, lige bi de mäiste Kwadrupede (Vierfüesser) d Äierstöck hinder de Niere. Bi de Baarhuefer stiige d Äierstöck ab (Descensus ovarii), wie s au bi de menschlige Hoode bassiert. D Äierstöck lige bin ene witer hinde (kaudal) und mee uf e Buuch zue (ventral) vor em Iigang in s Becki. Bi Groossdier cha mä d Äierstöck rektal gspüüre.
Wie d Äierstöck aagmacht si
[ändere | Quälltäxt bearbeite]1 Äierstock, 2 Terziärfollikel, 3 Ligamentum ovarii proprium, 4 Äiläiter, 5 Arteria und Vena ovarica im Mesovarium
D Äierstöck wärde dur drei Bänder befestigt, wo us Serosa bestöön:
- Mesovarium, e Däil vom Ligamentum latum uteri
- Ligamentum suspensorium ovarii, s obere/vordere Käimdrüeseband
- Ligamentum ovarii proprium, s Äierstockäigeband zur Gebärmueter)
D Versorgig vom Äierstock
[ändere | Quälltäxt bearbeite]D Bluetversorgig goot über d Arteria ovarica, diräkt us dr Aorta sälber. S wenöse Bluet fliesst über d Vena ovarica ab.
D Närve wärde über Faasere vom wegetative Närvesüstem versorgt. Si bilde an dr Arteria ovarica e Närvegflächt, dr Plexus ovaricus.
Chrankhäite und Funkzionsstöörige
[ändere | Quälltäxt bearbeite]En Entzündig vom Äierstock wird as Oopheritis bezäichnet. Si chunnt mäistens zämme mit Entzündige vom Äiläiter vor und wird denn as Adnexitis bezäichnet. E Verstopfig vo de abfüerende Bluetgfäss füert zun ere Owarialwenedromboose.
Dr Äierstock cha vo verschidnige Tumor befalle wärde. S Owarialkarzinom isch e bösartige Tumor, d Struma ovarii und dr Brenner-Tumor si guetartigi. Fibrom vom Äierstock chönne Buuchwassersucht begläite (Meigs-Syndrom). S Zystom isch e Drüesegschwulst, wo sich bin em e Sekrethoolruum bildet.
Ere Underfunkzioon vo dr Käimdrüese säit mä Hypogonadismus. Funkzionsstöörige si d Owarialinsuffiziänz, d Owarialzyste und s polyzystische Owarialsündrom. In dr Menopause hört dr Owarialzüklus uf. Wenn Hoodegwääb im Äierstock vorchunnt, bezäichnet mä das as Owotestis. Wenn sich d Äierstöck im Embryonalstadium nid entwigglet häi, isch das Gonadedysgenesii oder en Agonadismus. D Dermoidzyste isch en embryonali Feelentwigglig, won e Hoolruum entstoot, wo mit Oberhutgwääb überzooge isch.
Litratuur
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- Uwe Gille: Weibliche Geschlechtsorgane. In: F.-V. Salomon u. a. (Hrsg.): Anatomie für die Tiermedizin. Enke, Stuttgart 2004, ISBN 3-8304-1007-7, S. 379–389.
Fuessnoote
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- ↑ www.wissenschaft.de: Keine Neubildung von Eizellen - Studie kann im Jahr 2004 aufgestellte Theorie, dass Frauen im Lauf ihres Erwachsenenlebens neue Eizellen bilden können, nicht bestätigen
- ↑ Marieke Degen: Das Ende eines Dogmas - US-Forscher finden Stammzellen im Eierstock. In: dradio.de, Deutschlandfunk, Forschung aktuell, 29. Februar 2012 (2. Merz 2012)
Weblingg
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Eierstock“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |