Mâconês
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |
Mâconês Mâconnais | ||
Comarca d'Arpitania | ||
| ||
Capital | Mâcon | |
Entidat •País •Departamento |
Comarca Saona y Loira | |
Mâconês en o Macizo central |
O Mâconês (en francés Mâconnais) ye una rechión natural arpitana situata administrativament en o departamento francés de Saona y Loira.
Cheografía
[editar | modificar o codigo]O Mâconês se troba situata en a parti oriental d'o Macizo central y as suyas mugas cheograficas coinciden alto u baixo con l'actual districto de Mâcon. As suyas localidaz prencipals son Mâcon, Clunyego y Tournus.
O Mâconês se composa de cuantas zonas cheograficas bien diferenciatas, orientatas todas ellas en dirección norte-sud. A primera ye a val d'a Saona, una estreita faixa de planas aluvials adedicatas a cautivos y pastos por a on pasan importants vias de comunicación (a carretera nacional 6, l'autovía A6, as vías d'o ferrocarril TGV y d'a linia Paris-León d'o Roine-Mediterrania, una canal d'a Saona).
A segunda ye una zona de tozals a on se troban os famosos vinals d'o Mâconês, una zona que se caracteriza por una sucesión de cadenas montanyosas de calsinera – os monts d'o Mâconês – deseparatas por vals lonchitudinals.
En dirección ueste, os monts d'o Mâconês van ganando en altaria, plegando dende os 487 metres d'a penya d'Aujoux (amán de Tournus)[1] a os 758 metros d'a Mère Boitier, pasando por os 579 mètres du Mont Saint-Romain; estando una zona caracterizata por l'agricultura y a silvicultura.
Historia
[editar | modificar o codigo]En 1239, o Mâconês, fue mercato a Chuan de Braine, conte de Mâcon, por o rei Sant Lois, dentrando asinas a fer parti d'a corona francesa. Logato a o duque de Borgonya en 1435 por o Tratato d'Arras, estió definitivement anexionato a o reino – con toda a Borgonya – en 1477, anyo d'a redota y d'a muerte d'o duque Carlos o Temerario a mans de Lois XI.
Actividat economica
[editar | modificar o codigo]As tierras d'o Mâconês son conoixitas por os suyos vins, estando asinas a viticultura a prencipal actividat economica. A suya zona de vinyals, que s'estendilla dende Tournus dica as puertas d'a sinyoría de Beaujeu, ye a mas meridional y a mas gran d'os vinyals de Borgonya con una superficie de bellas 6.500 hectarias de vinyals.
Luenga
[editar | modificar o codigo]O dialecto mâconês ye un dialecto de transición entre as luengas d'oïl y o francoprovenzal.
Personalidaz
[editar | modificar o codigo]O poeta Alphonse de Lamartine, escritor, historiador y politico francés naixió de Mâcon o 21 d'octubre de 1790.
Cintas grabatas en o Mâconês
[editar | modificar o codigo]- 1941 Sur les chemins de Lamartine de Jean Tédesco
Referencias
[editar | modificar o codigo]- ↑ Carte IGN de Tournus(2006)
| |||
En Italia: Cèles de Sant Vuite y Faéte en Pulla · Vals arpitanas de Piemont · Val d'Aosta | |||
En Francia: Rechions : Borgonya-Franco Condau · Roine-Alpes Departamentos : Ain (01) · Ardescha (07) · Doubs (25) · Droma (26) · Isèra (38) · Jura (39) · Loira (42) · Roine (69) · Saona y Loira (71) · Saboya (73) · Alta Saboya (74) Antigas provincias de Francia : Beaujeu · Bresse · Bugey · Charolés · Delfinato · Domba · Forêz · Franco Condau · Leonés · Mâconês · Saboya | |||
En Suiza: Cantons : Chinevra · Friburgo · Jura (sud) · Neuchatel · Valais · Vaud |