I Yezdəgird
I Yezdəgird | |
---|---|
یزدگرد یک | |
I Yezdəgird | |
Şahənşah | |
399 – 21yanvar420 | |
Əvvəlki | IV Bəhram |
Sonrakı | V Bəhram Gur |
Şəxsi məlumatlar | |
Doğum tarixi | IV əsr |
Vəfat tarixi | |
Vəfat yeri | |
Fəaliyyəti | monarx |
Atası | III Şapur |
Həyat yoldaşı | Sosanduxt |
Uşaqları | V Bəhram Gur, Narseh, Şapur |
Dini | Zərdüştlük |
I Yezdəgird (یزدگرد یکم:farsca mənası: Allah tərəfindən yaradılmış) — 14-cü Sasani şahənşahı. 399-420-ci illərdə 21 il hakimiyyətdə olmuşdur. I Yezdəgirdin hakimiyyəti dövrü əsasən dinc keçmişdir. Bizansla dostluq münasibətləri saxalnılmışdır. Onun hakimiyyətinin ilk dövründə xristianlara heç bir təyziq olunmurdu. Sonra isə xristianları təqib etdi.
Ailə
[redaktə | mənbəni redaktə et]I Yezdəgidin atası III Şapur idi. 399-cu ildə III Bəhram öldükdən sonra hakimiyyətə gəldi və III Bəhramın qatillərini cəzalandırmadı. I Yezdəgirdin 3 oğlu var idi.
Bizans ilə münasibətlər
[redaktə | mənbəni redaktə et]IV əsrin sonlarında üsyanlar və mərkəzdən ayrılan hakimlərin özbaşınalığı nəticəsində zəifləməkdə idi. I Yezdəgird müharibənin əleyhinə olduğuna görə Bizans ilə dostluq münasibəti saxlayırdı.
I Yezdəgird hakimiyyətinin ilk illərində xristianlığa meyl edirdi. O xristianlara ibadət azadlığı vermişdir və xristianlara ibatəd azadlığının verilməsi haqqında 410-cu ildə bəyənnamə nəşr etdirmişdi. Kilsələr tikilməyə başladı və kaalikosluq yaradıldı. Bir neçə maqa şər atılaraq ittiham olundu. Daha sonra I Yezdəgird xristianlıqdan döndü və Zərdüştlüyü qəbul etdi. Xristianları isə təqib etməyə başladı.