Nikolay Vavilov
Nikolay Vavilov | |
---|---|
| |
Doğum tarixi | 13 (25) noyabr 1887[1] |
Doğum yeri |
|
Vəfat tarixi | 26 yanvar 1943[2][3][…] (55 yaşında) və ya 1943[4] |
Vəfat yeri | |
Elm sahələri | biologiya, kənd təsərrüfatı, Genetika |
Elmi dərəcəsi | |
İş yerləri |
|
Təhsili |
|
Üzvlüyü | |
Mükafatları |
|
Nikolay İvanoviç Vavilov (rus. Никола́й Ива́нович Вави́лов; 13 (25) noyabr 1887[1], Moskva[2] – 26 yanvar 1943[2][3][…] və ya 1943[4], Saratov[2]) — rus əsilli SSRİ genetiki, botaniki və aqronomu. Alim mədəni bitkilərin mənşəyi üzrə araşdırmalar aparmış, həyatını buğda, qarğıdalı və sair taxıl bitkilərinin qida mənbəyi kimi inkişaf etdirilərək, bəşəriyyətin istifadəsinə verilməsinə həsr etmişdir.[7][8][9][10][11]
Elmi fəaliyyəti
[redaktə | mənbəni redaktə et]Akademik Vavilov 1920-ci ildə ümumi Rusiya seleksiya qurultayında homoloji sıralar qanunu haqqında məruzə etdikdə professor V. V. Zelenski demişdir: "Bu tarixi bir qurultay oldu. Bioloqlar öz Mendeleyevini təbrik edə bilərlər". Bu fikir homoloji sıralar qanununun əsas mahiyyətini şərh edir. Mendeleyev cədvəlində bir sıraya düzülmüş elementlərin xassələri məlum olduqda həmin sıraya daxil ola biləcək, lakin hələ tapılmayan elementlərin də xarakter xüsusiyyətlərini əvvəlcədən qeyd etmək mümkündür. Vavilovun qanununa görə, bir fəsiləyə, məsələn, taxıllar fəsiləsinə mənsub olan bir növdə müəyyən bir mutasiya görünmüşsə, həmin fəsiləyə mənsub başqa cinslərdə və növlərdə də bu cür mutasiyaları gözləmək olar.[12]
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ 1 2 Nikolai Vavilov // Encyclopædia Britannica (ing.).
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Бахтеев Ф. Х. Вавилов Николай Иванович // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохорова 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1971. Т. 4 : Брасос — Веш. С. 214–216.
- ↑ 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- ↑ 1 2 Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов - жертв политического террора в советский период (1917-1991) (rus.). СПб: Петербургское Востоковедение, 2013. 496 с. — (Социальная история отечественной науки о Востоке) ISBN 978-5-85803-225-0
- ↑ 1 2 Захаров-Гезехус И. А. Новая книга о соратниках Вавилова, New book about Vavilov’s entourage (rus.). // Историко-биологические исследования 2020. Т. 12, вып. 3. С. 119–122. ISSN 2076-8176; 2500-1221 doi:10.24411/2076-8176-2020-13010
- ↑ 1 2 Рожнов В. В., Найденко С. В. История биологической науки в истории академического здания на Ленинском проспекте в Москве, The history of biological science in the history of the academic building on Leninsky Prospekt in Moscow (rus.). // Историко-биологические исследования 2021. Т. 13, вып. 1. С. 7–23. ISSN 2076-8176; 2500-1221 doi:10.24411/2076-8176-2021-11001
- ↑ Shumnyĭ, V. K. "Two brilliant generalizations of Nikolai Ivanovich Vavilov (for the 120th anniversary)". Genetika. 43 (11). 2007: 1447–1453. PMID 18186182.
- ↑ Zakharov, I. A. "Nikolai I Vavilov (1887–1943)". Journal of Biosciences. 30 (3). 2005: 299–301. doi:10.1007/BF02703666. ISSN 0250-5991. PMID 16052067.
- ↑ Crow, J. F. "Plant breeding giants. Burbank, the artist; Vavilov, the scientist". Genetics. 158 (4). 2001: 1391–1395. doi:10.1093/genetics/158.4.1391. PMC 1461760. PMID 11514434.
- ↑ Crow, J. F. "N. I. Vavilov, martyr to genetic truth". Genetics. 134 (1). 1993: 1–4. doi:10.1093/genetics/134.1.1. PMC 1205417. PMID 8514123.
- ↑ Cohen, B. M. "Nikolai Ivanovich Vavilov: The explorer and plant collector a". Economic Botany. 45. 1991: 38–46. doi:10.1007/BF02860048.
- ↑ Əli Hüseynov, Məcnun Babayev. "Məşhur biologiya alimləri", Bakı, "Maarif", 2002. səh.120
- 25 noyabrda doğulanlar
- 1887-ci ildə doğulanlar
- Moskvada doğulanlar
- 26 yanvarda vəfat edənlər
- 1943-cü ildə vəfat edənlər
- 55 yaşında vəfat edənlər
- Saratovda vəfat edənlər
- Biologiya elmləri doktorları
- K.A.Timiryazev adına Moskva Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının məzunları
- London Kral Cəmiyyətinin üzvləri
- Leopoldin Alman Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Rusiya Elmlər Akademiyasının üzvləri
- SSRİ Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri
- "Lenin" mükafatı laureatları
- XTNS qızıl medalı laureatları
- Əlifba sırasına görə alimlər
- Rusiya bioloqları
- Poçt markalarında şəxslər
- Rusiya Coğrafiya Cəmiyyətinin rəhbərləri
- London Kral Cəmiyyətinin əcnəbi üzvləri
- Aqronomlar