Адплата кахання
«Адплата кахання» | |
---|---|
Жанр | паэма |
Аўтар | Янка Купала |
Мова арыгінала | беларуская |
Дата напісання | 1905—1907 |
Дата першай публікацыі | 1908 |
Электронная версія | |
«Адплата кахання» — паэма Янкі Купалы, напісаная ў 1905—1907 гг. і ўпершыню апублікаваная ў зборніку «Жалейка» ў 1908 годзе.[1] Паэма мае падзагаловак «З праўдзівага здарэння».
«Не скажаце ў местах, бо знаеце самі, |
Я. Купала
З паэмы «Адплата кахання» |
Блізкая да ранніх паэм Янкі Купалы («Зімою», «Нікому», «Калека»), паэма мае ў сваёй аснове мясцовыя паданні з часоў прыгону. Сюжэт паэмы пабудаваны на трагічным здарэнні, што адбылося ў панскім маёнтку на Лагойшчыне. У творы паказаная характэрная для старажытных часоў гісторыя няроўнага кахання з трагічным зыходам. Янка Лявончык з беднай сялянскай сям'і, яго абраная Зося — з панскага роду. Перашкодай іх каханню становіцца брат закаханай пан Лаўчынскі. Не здолеўшы разлучыць закаханых, Лаўчынскі забівае і спальвае хлопца-парабка за тое, што ён наважыўся пакахаць яго сястру, багатую шляхцянку. Адна трагедыя цягне за сабой другую — Зося канчае жыццё самагубствам, а яе брат-забойца вар'яцее. Гэта адплата абразе кахання і плата за каханне ў свеце, дзе пануюць саслоўныя перагародкі.[1]
Каштоўнасць паэмы не толькі ў яе сацыяльнай накіраванасці, але і ў высокім узроўні эстэтычнага асэнсавання жыццёвай драмы Янкі і Зосі, вобразы якіх увасабляюць рамантычную чысціню і прыгажосць кахання. Побач з рамантычнай паэтызацыяй здаровых маральных асноў народнага жыцця ў паэме выкарыстана шмат сродкаў рэалістычнай дэталізацыі, асабліва ў адлюстраванні сацыяльных кантрастаў вёскі.[1]
Сваёй паэмай Янка Купала далей развіў жанр апавядання-быліцы, спавядальнай паэмы, да якой сярод іншых звярталіся В. Дунін-Марцінкевіч і Ф. Багушэвіч.[1]
Зноскі
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Янка Купала: Энцыкл. даведнік / БелСЭ; Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1986. — 727 с, 26 л. іл.; Артыкул «Адплата кахання» / Аўтар — М. М. Арочка. — C. 30.