Генрых Матусавіч Вагнер
Генрых Матусавіч Вагнер | |
---|---|
Магіла кампазітара Генрыха Вагнера на Усходніх могілках Мінска. | |
Асноўная інфармацыя | |
Дата нараджэння | 2 ліпеня 1922 |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 15 ліпеня 2000 (78 гадоў) |
Месца смерці | |
Месца пахавання | |
Краіна | |
Альма-матар | |
Месца працы | |
Музычная дзейнасць | |
Прафесіі | кампазітар |
Грамадская дзейнасць | |
Член у | |
Прэміі | |
Узнагароды |
Ге́нрых Ма́тусавіч Ва́гнер (2 ліпеня 1922, г. Жырардаў, Польшча — 15 ліпеня 2000, г. Мінск, Беларусь) — беларускі кампазітар[1], педагог і музыкант. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1963)[1], Народны артыст БССР (1988). Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола БССР (1976), прафесар (1988).
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]Вучыўся ў Варшаўскай кансерваторыі ігры на фартэпіяна (1936—1939 гг.). З 1939 г. у БССР; пры пераходзе мяжы быў арыштаваны, працаваў на тартаку і будаўніцтве чыгункі, але дзякуючы збегу абставін трапіў у Мінск і паступіў у кансерваторыю[2]. Пасля нападу нацысцкай Германіі на СССР уцёк праз Маскву ў Саратаў, а потым у Душанбэ, дзе сфармаваўся Першы франтавы тэатр. Адказваў у ім за музычную частку[2].
У 1944 г. вярнуўся ў Мінск, як канцэртмайстар увайшоў у брыгаду беларускіх артыстаў. У 1947 г. ажаніўся з актрысай Таццянай Аляксеевай[2]. Скончыў Беларускую кансерваторыю ў 1948 г. па класе фартэпіяна Р. І. Шаршэўскага і ў 1954 г. па класе кампазіцыі А. В. Багатырова. Працаваў канцэртмайстрам Беларускага радыё.
З 1962 г. выкладаў у Мінскім педінстытуце на кафедры музычнага выхавання[1]. У 1963—1973 гг. адказны сакратар праўлення Саюза кампазітараў Беларусі[1].
Цікавіўся кантарскімі спевамі, у савецкі час удзельнічаў у «паўлегальных» фестывалях кантарскай музыкі ў Маскве[2].
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (1998) — за сімфонію № 4 для сімфанічнага аркестра і народнага хора.
Творчасць
[правіць | правіць зыходнік]Асноўныя дасягненні ў жанрах балета, вакальна-сімфанічнай паэмы, сімфоніі, інструментальнага канцэрта[1]. Творчасці Г. Вагнера ўласцівыя пластычнасць і нацыянальная характарнасць меласа, тэмбравая квяцістасць, дынамічнае развіццё музычных вобразаў[1].
Аўтар оперы «Сцежкаю жыцця» (лібрэта А. Вярцінскага і С. Штэйна па матывах аповесці В. Быкава «Воўчая зграя», пастаўлена ў 1980), першай беларускай тэлеоперы «Ранак» (лібрэта Я. Шабана па матывах паэмы А. Куляшова «Песня аб слаўным паходзе», пастаўлена ў 1967), балетаў «Падстаўная нявеста», «Святло і цені», «Пасля балю», араторыі «Кастрычнік», кантаты «Прызнанне Радзіме», вакальна-сімфанічных паэм «Вечна жывыя», «Героям Брэста», трох сімфоній і інш[1].
Значны ўклад зрабіў у развіццё жанру беларускага інструментальнага канцэрта. Пісаў музыку для дзяцей, да драматычных спектакляў і фільмаў.
Аўтар музыкі да кінафільмаў і тэлеспектакляў:
- 1966 — Чужое імя
- 1967 — І ніхто іншы
- 1967 — Ранак (тэлеопера па рамане «Калі зліваюцца рэкі» П. Броўкі)
- 1969 — Мы з Вулканам
- 1969 — Ткачы, тэлеспектакль
- 1970 — Неспадзяваная каханне
- 1971 — Паланэз Агінскага
- 1973 — І смех, і бяда (тэлевізійны)
- 1978 — Тэатр купца Япішкіна, тэлеспектакль
А таксама да тэлевізійных і дакументальных фільмаў «Генерал Пушча» (1967) і «Лісты ў неўміручасць» (1970).
Крытыка
[правіць | правіць зыходнік]Старэйшы калега Г. Вагнера Д. Камінскі (старшыня праўлення Саюза кампазітараў БССР у 1963—1966) ва ўспамінах 1980-х гадоў адгукнуўся пра яго так: «Я б не назваў Вагнера добрым кампазітарам. Большасць яго твораў уяўляе з сябе больш ці менш "хвосткі" набор тых ці іншых "абаротаў". Пісаў ён і сімфоніі, і асобныя п’есы для фартэпіяна, скрыпкі і іншых інструментаў, але ўсё гэта аднолькава невыразна. Мне асабіста яго творчасць ніколі не падабалася, дый чалавек ён нейкі назойлівы»[2].
Зноскі
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Аладава, Р. М. Вагнер Генрых Матусавіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1994. — С. 178—179. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-142-0.
- Жураўлёў Д. Поўны творчай энергіі // Беларусь. — 1972. — № 7. — С.
- Аладава Р. Роздум з нагоды: Народнаму артысту Беларусі Г. Вагнеру — 70 // ЛіМ. — 1992. — № . — 3 ліпеня. — С.
- Нісневіч, С. Г. Г. Вагнер. — Мн., 1969.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]- Біяграфія на hor.by
- Владимир Орлов. Не тот — тот Вагнер (руск.)
- Вагнер Генрих Матусович Архівавана 5 сакавіка 2016. (руск.)
- Аўдыёзапісы Г. Вагнера
- Нарадзіліся 2 ліпеня
- Нарадзіліся ў 1922 годзе
- Памерлі 15 ліпеня
- Памерлі ў 2000 годзе
- Памерлі ў Мінску
- Пахаваныя на Усходніх могілках Мінска
- Выпускнікі Музычнага ўніверсітэта імя Фрыдэрыка Шапэна
- Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
- Выкладчыкі БДПУ імя Максіма Танка
- Члены Беларускага саюза кампазітараў
- Лаўрэаты прэміі Ленінскага камсамола БССР
- Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
- Кавалеры ордэна Дружбы народаў
- Узнагароджаныя медалём Францыска Скарыны
- Народныя артысты Беларускай ССР
- Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларускай ССР
- Асобы
- Музыканты паводле алфавіта
- Кампазітары паводле алфавіта
- Кампазітары СССР
- Кампазітары Беларусі
- Кампазітары XX стагоддзя
- Музычныя педагогі СССР
- Музычныя педагогі Беларусі
- Піяністы Беларусі