Візма Бэлшавіца
Візма Бэлшавіца | |
---|---|
| |
Асабістыя звесткі | |
Дата нараджэння | 30 мая 1931[1][2] |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 6 жніўня 2005[1][2] (74 гады) |
Месца смерці | |
Пахаванне | |
Грамадзянства | |
Дзеці | Клаус Элсбергс і Jānis Elsbergs[d] |
Альма-матар | |
Прафесійная дзейнасць | |
Род дзейнасці | паэтка, пісьменніца, перакладчыца, драматург |
Гады творчасці | з 1947 |
Прэміі |
Tomas Tranströmer prize[d] (1998) |
Узнагароды |
Візма Бэлшавіца, у шлюбе Элсберга (лат.: Vizma Belševica; 30 мая 1931, Рыга — 6 жніўня 2005, Рыга) — латвійская паэтэса, празаік, драматург, кінасцэнарыст, перакладчык, неаднаразовы намінант Нобелеўскай прэміі.
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]З сям’і рабочых. Бацька хварэў на алкагалізм. Вырасла ў Рызе і на ферме сваякоў у Курземе. Скончыла Літаратурны інстытут імя Горкага ў Маскве (1955—1961). Сыны Клаус і Яніс — пісьменнікі. Памерла пасля доўгай хваробы.
Творчасць
[правіць | правіць зыходнік]Дэбютавала вершам у 1947 годзе. Першая кніга вершаў выйшла ў 1955 г., за савецкім часам вершы Бэлшавіцы жорстка цэнзураваліся. В. Бэлшавіца надоўга сышла з публічнага літаратурнага жыцця. Тым часам, кнігі яе публікаваліся ў Швецыі, Фінляндыі, Вялікабрытаніі, Францыі, ЗША і іншых краінах. Творы перакладзены на 40 моў.
Аўтар паэмы «Запіскі Індрыка Латыша на палях Лівонскай хронікі» (1971), зборнікаў паэзіі «Цяпло зямлі» (1959), «Мора палае» (1966), «Гадавыя кольцы» (1969), «Красавіцкі дождж» (1978), «Клубок матаецца» (1981), «Час жоўталісця» (1987), зборнікаў апавяданняў «Апавяданні з Кікурагса» (1965), «Няшчасце ў доме» (1979), «Разбітае сэрца на Дошцы гонару» (1997). У 1990-я апублікавала раманную аўтабіяграфічную трылогію — «Біле», «Біле жыве далей» і «Прыгожая маладосць Біле».
Апроч паэзіі, займалася перакладамі з англійскай (Шэкспір, Т. С. Эліёт), італьянскай (Дантэ), рускай (Пушкін) і ўкраінскай.
Прызнанне
[правіць | правіць зыходнік]Паводле навелы Бэлшавіцы зняты фільм «Усё з-за гэтай свавольнай Паўліны» (1979), які набыў вялікую папулярнасць у Латвіі. У 1990 годзе абрана ганаровым членам Акадэміі навукі Латвіі. Неаднаразова атрымлівала ў Латвіі і за мяжой прэстыжныя літаратурныя прэміі (прэмія Тумаса Транстромера, 1998, і інш.). Кавалер Ордэна Трох Зорак.
Беларускія пераклады
[правіць | правіць зыходнік]- Бэлшавіца В. Белы алень: Лірыка / Перакл. В. Сёмухі, прадм. І. Чаклы. Мн., 1985.
- Выбраная лірыка / Візма Бэлшавіца. — Мінск : Зміцер Колас, 2018. — 102, [1] с. — («Паэты планеты»).
Зноскі
- ↑ а б Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
- ↑ а б Deutsche Nationalbibliothek Record #12037529X // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 27 красавіка 2014.
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #12037529X // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 13 снежня 2014.
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #12037529X // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Kubulin̦a A. Vizma Belševica: monogrāfija. — Rīga: Preses nams, 1997;
- Dvīņu zīmē: Vizmas Belševicas nozīme latviešu literatūrā un vēsturē: konferences materiāli / Margita Gūtmane, ed. — Rīga: Karogs, 2007.
- Нарадзіліся 30 мая
- Нарадзіліся ў 1931 годзе
- Нарадзіліся ў Рызе
- Памерлі 6 жніўня
- Памерлі ў 2005 годзе
- Памерлі ў Рызе
- Пахаваныя на могілках Райніса
- Выпускнікі Літаратурнага інстытута імя А. М. Горкага
- Узнагароджаныя ордэнам Трох Зорак
- Асобы
- Пісьменнікі паводле алфавіта
- Паэты Латвіі
- Пісьменнікі Латвіі
- Перакладчыкі Латвіі
- Латышскамоўныя паэты
- Латышскамоўныя пісьменнікі
- Афіцэры ордэна Трох Зорак