Ardenska ofanziva
Ardenska ofanziva | |||
---|---|---|---|
Dio Zapadnog fronta u Drugom svjetskom ratu | |||
Američki vojnici iz 117. pješadijskog puka, dijela 30. pješadijske divizije, prolaze pokraj uništenog američkog tenka M5A1 "Stuart" tokom marša s ciljem ponovnog zauzimanja Sankt Vitha u okviru Ardenske ofanzive | |||
Datum | 16. 12. 1944 – 25. 1. 1945. | ||
Lokacija | Ardeni: Belgija, Luksemburg, Njemačka | ||
Ishod | Pobjeda Saveznika
| ||
Sukobljene strane | |||
Komandanti | |||
Vojne jedinice | |||
| |||
Žrtve | |||
Ardenska ofanziva (Bitka u Ardenima, Ardenska bitka) bila je njemačka ofanziva od 16. decembra 1944. do 25. januara 1945. Predstavlja posljednji pokušaj da se preokrene tok rata na Zapadnom frontu i posljednja je ozbiljna njemačka napadačka operacija u Drugom svjetskom ratu.
Plan za Ardensku ofanzivu bio je u cijelosti zamisao Adolfa Hitlera. Još od ljetnih mjeseci 1944. nosio se mišlju da još jednom pređe u veliku, uspješnu ofanzivu jer bi jedna ratna pobjeda bila važan uvjet za moguće pregovore o završetku rata. Hitler je 22. oktobra 1944. pozvao pomoćnike načelnikâ Glavne komande Zapad i Armijske grupe B, generale Siegfrieda Westphala i Hansa Krebsa, u vrhovnu komandu da bi ih upoznao s predviđenom ofanzivom. Generali Gerd von Rundstedt i Walter Model smatrali su da je Hitler, s obzirom na raspoložive snage, postavio preambiciozan cilj.
Dana 1. novembra 1944. načelnik Generalštaba Oružanih snaga general Alfred Jodl poslao je načelniku Glavne komande Zapad prvu naredbu za ofanzivu, koja je šifrirano nazvana "Wacht am Rhein", tj. "Straža na Rajni", kako se zvala stara njemačka himna. Cilj je bio da se uništi neprijatelj sjeverno od linije Antwerpen — Bruxelles — Bastogne. To je, ustvari, bio radikalan cilj ofanzive, tj. "veliki cilj". Model je pokušao razuvjeriti Hitlera upozoravajući na nerazmjer između postojećih snaga i cilja, pri čemu je naglasio savezničku nadmoć u zraku. Hitler je ostao neumoljiv. Donesena je odluka u korist "velikog cilja". Od početka septembra 1944. počele su sistematske pripreme za napad. Da bi se predviđenim jedinicama i vojnicima koji idu u napad ulilo samopouzdanje, divizije su dobile potpuno novu opremu. Hitler je početkom decembra odredio početak ofanzive za 10. decembar, ali ga je dvaput odgodio; 12. decembra definitivno je odredio 16. decembar za dan X, tj. dan početka napada.
Tog dana kroz maglu je krenulo 14 njemačkih divizija prema nedovoljno zaposjednutim američkim linijama. Nisko nad zemljom valjali su se teški oblaci, tako da se kretanje njemačkih jedinica nije moglo vidjeti iz zraka. U sumrak 17. decembra tenkovi 6. SS oklopne armije već su ušli 40 km u Belgiju. Prekretnica u borbi u Ardenima bio je 26. decembar. Tog su dana kod Dinanta, nadomak rijeke Meuse, tenkovi američke 1. armije raspršili njemačke nade kad su spriječili njemačke jedinice da pređu preko rijeke.
Hitler je 15. januara 1945. otišao u Berlin, a 20. januara povukao je 6. SS oklopnu armiju iz Ardena da bi je mogao angažovati protiv Crvene armije u bici kod Budimpešte jer je 12. januara počela velika sovjetska ofanziva u Poljskoj. Ardenska ofanziva tako je propala.
Napomene
[uredi | uredi izvor]Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ Bergström 2014, str. 428.
- ^ Bergström 2014, str. 358.
- ^ a b Dupuy, Trevor (1994). Hitler's Last Gamble. New York City: HarperCollins. ISBN 0-06-016627-4. (dodaci E i F)
- ^ Dupuy, Trevor (1994). Hitler's Last Gamble. New York: HarperCollins. ISBN 0-06-016627-4. (str. 18)
- ^ Miles 2004.
- ^ Parker, "Battle of the Bulge" str. 292.
- ^ a b Vogel 2001, str. 632.
- ^ a b Parker 1991, str. 339
- ^ Ellis 2009, str. 195.
- ^ "Heeresarzt 10-Day Casualty Reports per Army/Army Group, 1944". Arhivirano s originala, 25. 5. 2013. Pristupljeno 29. 5. 2018.
- ^ "Heeresarzt 10-Day Casualty Reports per Army/Army Group, 1945". Arhivirano s originala, 25. 5. 2013. Pristupljeno 29. 5. 2018.
- ^ Parker, str. 293.
- ^ Bergström 2014, str. 426, uključujući 20 tenkova Tiger II, 194 tenka Panther, 158 tenkova Panzer IV i 182 jurišna topa i razarača tenkova.
Dodatna literatura
[uredi | uredi izvor]- Beevor, Antony (2015). Ardennes 1944: Hitler's Last Gamble. London: Viking. ISBN 978-0-670-91864-5. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- Caddick-Adams, Peter, Snow and Steel: The Battle of the Bulge, 1944–45, Štamparija Univerziteta u Oxfordu, 2015 (872 stranice)
- Elstob, Peter (2003), Hitler's Last Offensive, Barnsley: Pen & Sword Military Classics, ISBN 0-85052-984-0
- von Luttichau, Charles V. (2000), "Chapter 20: The German Counteroffensive in the Ardennes", u Kent Roberts Greenfield (ured.), Command Decisions, Centar Armije Sjedinjenih Američkih Država za vojnu historiju, CMH Pub 70-7, arhivirano s originala, 30. 12. 2007, pristupljeno 2. 1. 2019 Upotreblja se zastarjeli parametar
|chapterurl=
(pomoć) (ponovno izdanje iz 1960)
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]- Battle of the Bulge – zvanična stranica na sajtu Armije Sjedinjenih Američkih Država
- The Battle of the Bulge: Battlebook (Armija Sjedinjenih Američkih Država – Evropa)
- Battle of the Bulge Museums – spisak muzeja posvećenih Ardenskoj ofanzivi blizu bojnih polja
- Ardenska ofanziva
- Bitke u Drugom svjetskom ratu
- Sukobi u 1944.
- Sukobi u 1945.
- 1944. u Belgiji
- 1945. u Belgiji
- 1944. u Luksemburgu
- 1945. u Luksemburgu
- Belgija u Drugom svjetskom ratu
- Francuska u Drugom svjetskom ratu
- Kanada u Drugom svjetskom ratu
- Luksemburg u Drugom svjetskom ratu
- Njemačka u Drugom svjetskom ratu
- Sjedinjene Američke Države u Drugom svjetskom ratu
- Ujedinjeno Kraljevstvo u Drugom svjetskom ratu