Туьркаш
Туьркаш | |
---|---|
Дукхалла | гергарчу хьесапехь 170 млн стаг[10] тӀера 200 млн стаг тӀе кхаччалц[11] |
ДIасакхалхар |
|
Мотт | туьркийн меттанаш |
Дин | дуккхахберш ислам; кхин православи, иудаизм, буддизм, тенгрианство, шаманизм кхин а. |
Йукъабоьду | алтайн доьзал |
Гергара къаьмнаш | в языковом отношении (в рамках гипотетической алтайской языковой семьи) — монгольские и тунгусо-маньчжуран халкъаш, цул сов корейш, японаш |
Туьркаш (туьркийн халкъаш[12], туьркийн меттан тобанера халкъаш[6]) — этнометтан йукъаралла[13][14], туьркийн меттанаш буьйцу а, туьркийн схьабалар а долуш къаьмнаш.
Дукхахболу туьркаш бу — бусулбанаш, делахь кхин бу православин керста (коьрта дакъа гагаузаш, кумандинаш, чувашаш, цхьа дакъа алтайш, гӀезалой, хакасаш, якуташ), иудейш (караимаш, крымчакаш), буддисташ (можа уйгураш, цхьа дакъа салараш, тарбагатайн гӀиргӀазой, тувинаш), бурханисташ (алтайш), тенгрианаш, шаманисташ (долганаш, телеуташ, хакасаш, шораш, якуташ).
Таханлера туьркийн халкъаш шуьйра даьржина ду шайн историн ареалан арахьа, дукхахберш бу Евразехь, тайп-тайпана пачхьалкхийн территорешкахь — Йуккъерчу Азехь (Цийчоьцани) а, Российн Гена Малхбалехь а[15], малхбузехьа а — Гергара Малхбалехь, Кавказехь, Малхбален а, Къилба-Малхбален Европехь а.
КӀезига туьркаш бу Малхбузен Европин, Австралин, Къилбаседа Африкин пачхьалкхашкахь[16].
Билгалдахарш
[бӀаьра нисйан | нисйан]- ↑ Кеп:Turkey
- ↑ Постоянного население по национальным и / или этническим группам, городскому / сельскому месту жительства . КПортал открытых данных Республики Узбекистан. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 1 ноябрь. Архивйина 2023 шеран 2 апрелехь
- ↑ Оценки численности иранских азербайджанцев, приводимые в тех или иных источниках, могут значительно различаться — 25 тӀера 35 млн. кхаччалц Хьажа масала: [1] Архивйина 2012-11-13 — Wayback Machine, [Timothy L. Gall, Editor in Chief. Azerbaijan. In: Worldmark Encyclopedia of the Nations / Mary Rose Bonk. — Eleventh Edition. — Farmington Hills, MI, USA: The Gale Group, Inc., 2004. — С. 34—35. — 802 с. — ISBN ISBN 0-7876-7330-7. — ISBN ISBN 0-7876-7331-5.], Looklex Encyclopaedia Архивйина 2016-03-03 — Wayback Machine, Iranian.com Архивйина 2011-06-04 — Wayback Machine, «Ethnologue» Report for Azerbaijani Language Архивйина 2013-02-13 — Wayback Machine, UNPO information on Southern Azerbaijan Архивйина 2010-06-03 — Wayback Machine, Jamestown Foundation Архивйина 2011-08-09 — Wayback Machine, The World Factbook: Ethnic groups by country (CIA) Архивйина 2018-11-16 — Wayback Machine
- ↑ Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2021 года . Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 1 май. Архивйина 2021 шеран 2 майхь Архивйина 2021-05-02 — Wayback Machine
- ↑ ВПН-2010 . ТӀекхочу дата: 2015 шеран 15 август. Архивйина 2013 шеран 15 мартехь
- ↑ 1 2 Гумилёв Л. Н. Древние тюрки Архивйина 2012-05-02 — Wayback Machine
- ↑ Azerbaijan Republic | Population by ethnic groups Архивйина 2018-09-15 — Wayback Machine stat.gov.az(ингалс.)
- ↑ [http://stat.kg/media/publicationarchive/44510d56-a996-40dd-8ed9-e5a448888c00.pdf Кыргызстан цифраларда/ Кыргызстан в цифрах] . ТӀекхочу дата: 2022 шеран 1 декабрь. Архивйина 2023 шеран 2 апрелехь
- ↑ David L. Phillips. Chapter 11. A War Within a War, page 112. // Losing Iraq: Inside the Postwar Reconstruction Fiasco Архивйина 2016-03-04 — Wayback Machine Reprinted edition. Hardcover first published in 2005 by Westview Press. New York: Basic Books, 2014, 304 pages. ISBN 9780786736201 Дуьххьарлера йоза (ингалс.)
Behind the Arabs and the Kurds, Turkmen are the third-largest ethnic group in Iraq. The ITF claim Turkmen represent 12 percent of Iraq's population. In response, the Kurds point to the 1997 census which showed that there were only 600,000 Turkmen.
- ↑ Bayazit Yunusbayev, Mait Metspalu, Ene Metspalu, Albert Valeev, Sergei Litvinov. The Genetic Legacy of the Expansion of Turkic-Speaking Nomads across Eurasia (en) // PLOS Genetics. — 2015-04-21. — Vol. 11, iss. 4. — P. e1005068. — ISSN 1553-7404. — DOI:10.1371/journal.pgen.1005068.
- ↑ Л. А. Мандринина, В. В. Рыкова, Т. В. Бусыгина, Н. А. Балуткина. Информационное сопровождение проблемы «Тюркские народы Сибири»: база данных и библиографический указатель (ru) // Труды ГПНТБ СО РАН. — 2022-06-10. — Т. 0, вып. 2. — С. 70–80. — ISSN 2712-7915. — DOI:10.20913/2618-7515-2022-2-70-80.
- ↑ Научно-редакционный совет, председатель Чубарьян А. О. Научный редактор Л. М. Минц. Иллюстрированная энциклопедия «Руссика». 2007.(ТӀе цакхочу хьажорг) ISBN 978-5-373-00654-5
- ↑ Тавадов Г. Т. Этнология. Учебник для вузов. — М.: Проект, 2002. — 352 с. — С. 106.
- ↑ Этнопсихологический словарь. / Под ред. В. Г. Крысько, Д. И. Фельдштейна. — М.: МПСИ, 1999. — ISBN 5-89502-058-5
- ↑ Ахатов Г. Х.. Диалект западносибирских татар. Уфа, 1963, 195 с.
- ↑ Akar, Metin (1993), "Fas Arapçasında Osmanlı Türkçesinden Alınmış Kelimeler", Türklük Araştırmaları Dergisi, 7: 94—95,
Günümüzde, Arap dünyasında hâlâ Türk asıllı aileler mevcuttur. Bunların nüfusu Irak'ta 2 milyon, Suriye'de 3.5 milyon, Mısır'da 1.5, Cezayir'de 1 milyon, Tunus'ta 500 bin, Suudî Arabistan'da 150 bin, Libya'da 50 bin, Ürdün'de 60 bin olmak üzere 8.760.000 civarındadır. Bu ailelerin varlığı da Arap lehçelerindeki Türkçe ödünçleşmeleri belki artırmış olabilir.