آخوند برو گمشو
آخوند برو گمشو (به انگلیسی: MullahsGetOut) مسابقهای بود که در دسامبر ۲۰۲۲ توسط نشریه طنز شارلی ابدو به نشانه همراهی با خیزش اعتراضی مردم ایران برگزار شد. مسابقه برای کشیدن کاریکاتور سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، بود و فهرست آثار برگزیده در شمارهٔ ویژهٔ چهارم ژانویه ۲۰۲۳ نشریه شارلی ابدو منتشر شد.
پیشزمینه
نشریه شارلی ابدو در سال ۲۰۱۵ با چاپ کاریکاتور محمد، پیامبر اسلام، هدف حمله اسلامگرایان تندرو قرار گرفت که ۱۲ کشته و ۱۰ زخمی بر جا گذاشت. شارلی ابدو در سال ۲۰۲۰ نیز یک روز پیش از آغاز دادگاه متهمان حمله به دفتر این مجله، این کاریکاتور جنجالی را بازنشر کرد. در آن زمان، سید علی خامنهای به انتشار مجدد کاریکاتور پیامبر اسلام واکنش نشان داد و آن را «جرمی بزرگ» خواند.[۱]
نشریهٔ فکاهی و انتقادی شارلی ابدو در فرانسه به گستاخی و بیپردگی و مخالفت مطلق با هر نوع سانسور و خودسانسوری شهرت دارد.[۲]
مسابقه
در هشتم دسامبر ۲۰۲۲، شارلی ابدو با راهاندازی یک مسابقه بینالمللی با هشتگ MullahsGetOut از نقاشان و کاریکاتوریستهای شرکت کننده در آن خواست که در حمایت از خیزش اعتراضی مردم ایران از سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران کاریکاتور بکشند.[۳][۴] این نشریه در توییتی خطاب به کاریکاتوریستها نوشت «مطمئن شوید که خامنهای آخرین رهبری خواهد بود که ایرانیها مجبورند تحمل کنند.»[۱]
از میان ۳۰۰ نقاشی ارسالشده از کشورهای مختلف، ۳۵ کاریکاتور برتر انتخاب و در شماره ویژه این نشریه در چهارشنبه، چهارم ژانویه ۲۰۲۳ منتشر شد.[۱] گوندوز آقایف، کارتونیست آذربایجانی، توکا نیستانی، ساناز باقری، آرش دهداری، رضا جوزانی و قلمفرسا، جزو فهرست برندگان شارلی ابدو بودند.[۵]
ویژهنامه
هفتم ژانویه سالگرد تیراندازی در دفتر شارلی ابدو است و این شمارۀ ویژۀ هفتم ژانویه ۲۰۲۳ خود را تماماً به جنبش اعتراضی ایران و تعصبات مذهبی روحانیت اختصاص داد. کاریکاتورهایی از خامنهای که طی یک مسابقۀ طراحی گرد آمده در این شماره مخصوص انتشار یافت.[۲] این هفتهنامه در مورد این مسابقه نوشتهاست «۸ دسامبر سال گذشته ما رقابتهای کاریکاتور رهبر جمهوری اسلامی ایران را به راه انداختیم. میخواستیم با تمسخر این مقام عالیرتبه مذهبی که به عصری دیگر تعلق دارد و انداختن او به زبالهدان تاریخ، از مبارزه مردم ایران برای آزادی حمایت کنیم.»[۶] همچنین در سرمقالهٔ خود از این شمارهٔ ویژه به عنوان «سیلی محکم به ملاهای» ایران یاد کردهاست.[۷]
در صفحهٔ اول زنی برهنه و خندان به تصویر کشیده شده که در مقابل ملاها پاهای خود را گشوده و با نشان دادن واژن خود به آنان میگوید «برگردید به همانجایی که از آن بیرون آمدید.»[۷]
در یکی از کاریکاتورهای منتشر شده شعار «زن، زندگی، آزادی» همچون مشت گرهکرده بر صورت خامنهای فرود آمدهاست و در نقاشی دیگر آخوندی زیر پاشنهٔ کفش زنانه له شدهاست. در یکی دیگر از نقاشیها علی خامنه ای شبیه عکس معروف «مریلین مونرو» نقاشی شده و در آن بادی که با چرخاندن روسریهای زنان معترض وزیدن گرفته عبای خامنهای را بلند کردهاست. در نقاشی دیگر، زنان معترض که مسلح به سنگ هستند سرگرم سنگسار کردن رهبر جمهوری اسلامی ایران هستند.[۷][۱]
یکی از تمهای اصلی کاریکاتورهای منتشر شده صحنههای رایج اعدام در ایران است.[۷]
واکنشها
انتشار برخی از این تصاویر، در کنار بازتاب گسترده، با مخالفتهایی نیز در فضای مجازی از سوی کنشگران و فعالان حقوق زنان مواجه شده که آنها را جنسیتزده و مغایر با شعار «زن، زندگی، آزادی» میدانند.[۱]
روز چهارشنبه ۱۴ دی، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در پیامی توییتری بدون نام بردن از علی خامنهای، نوشت «انتشار کاریکاتور علیه مرجعیت دینی و سیاسی بدون پاسخ قاطع و مؤثر نخواهد بود.»[۶] سفارت جمهوری اسلامی ایران در پاریس در محکومیت اقدام شارلی ابدو در راه اندازی مسابقه و نشر کاریکاتور علیه رهبری جمهوری اسلامی بیانیهای صادر کرد[۸] و وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز سفیر فرانسه در تهران را احضار کرد.[۹]
روز پنجشنبه ۱۵ دی، وزارت خارجه ایران در یک بیانیه اعلام کرد که «ضمن بازنگری در مناسبات فرهنگی با فرانسه و بررسی امکان امکان ادامه فعالیت فرهنگی فرانسه در ایران، در گام نخست فعالیت انجمن ایرانشناسی فرانسه در ایران را تعطیل میکند.»[۱۰]
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ «امیرعبداللهیان دربارهٔ انتشار کاریکاتور خامنهای در شارلی ابدو: پاسخ قاطع میدهیم». ایندیپندنت فارسی. ۱۴ دی ۱۴۰۱. دریافتشده در ۴ ژانویه ۲۰۲۳.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ «شمارهٔ مخصوص شارلی ابدو دربارهٔ ایران: سیلی محکمی به ملایان». رادیو بینالمللی فرانسه. ۴ ژانویه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۴ ژانویه ۲۰۲۳.
- ↑ «اعتراضهای ایران؛ شارلی ابدو و «زدن ملاها» با کاریکاتور». بیبیسی فارسی. ۵ ژانویه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۵ ژانویه ۲۰۲۳.
- ↑ «واکنش ایران به انتشار کاریکاتور آیت الله خامنهای در مجله فرانسوی شارلی ابدو». تیآرتی فارسی. ۴ ژانویه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۴ ژانویه ۲۰۲۳.
- ↑ «امیرعبداللهیان فرانسه و شارلیابدو را به «پاسخ قاطع» تهدید کرد». صدای آمریکا. ۴ ژانویه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۴ ژانویه ۲۰۲۳.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ «وزیر خارجه ایران مجله فُکاهی شارلی اِبدو را تهدید به «پاسخ قاطع» کرد». رادیو فردا. ۱۴ دی ۱۴۰۱. دریافتشده در ۴ ژانویه ۲۰۲۳.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ «"شارلی ابدو" در شماره ویژه خود خامنهای را "به زبالهدان تاریخ" میفرستد». رادیو بینالمللی فرانسه. ۳ ژانویه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۴ ژانویه ۲۰۲۳.
- ↑ «درخواست سفارت ایران در پاریس برای برخورد با «شارلی ابدو»». اعتماد آنلاین. ۴ ژانویه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۴ ژانویه ۲۰۲۳.
- ↑ «جمهوری اسلامی در پی چاپ کاریکاتورهای خامنهای در «شارلی ابدو» سفیر فرانسه را احضار کرد». رادیو فردا. ۱۴ دی ۱۴۰۱. دریافتشده در ۴ ژانویه ۲۰۲۳.
- ↑ «انجمن ایرانشناسی فرانسه در ایران تعطیل شد». ایسنا. ۱۵ دی ۱۴۰۱. دریافتشده در ۵ ژانویه ۲۰۲۳.