گاو شیری
گاو شیری[۱][۲][۳][۴][۵] ماده گاوی است که با شیردهی بسیار برای تولید فراوردههای لبنی پرورش میدهند، در مقابل برخی گاوها، گاو گوشتی هستند
نگهداری از گاوها در دوحالت رواج دارد، یک روش نگهداری گاوها برای تهیه شیر و روش دیگر نگهداری گاو برای تأمین گوشت قرمز است.
انواع نژاد
[ویرایش]نژادهای شیری شامل: ایرشایر، جرزی، گرنزی، براون سوئیس، کری، شورت هورن، سمینتال، مونت بلیارد، هلشتاین-فریزن، فریزن هلندی، فریژن انگلیسی و فریزن سفید و قرمز.[۶]
تقریباً ۸۵ درصد گاوهای ایران، هلشتاین-فریزن میباشد.[۷] در پژوهشی در شمال ایران، مشاهده شد نژاد سیمنتال کمتر از نژاد هولشتاین دچار عارضههای دندانی میشود.[۸]
تولیدمثل
[ویرایش]گاو پستانداری است بدون تغییر فصلی تولیدمثلی، یعنی در کل سال توانایی انجام زاد و ولد را دارد. طول حاملگی این جانور نه ماهونیم بوده و بیشتر تکقلوزا است، اگر چه دوقلوزایی و چندقلوزایی نیز گاه دیده میشود. احتمال دوقلوزایی در گاو یک تا دو درصد است.
گوساله ماده پس از رسیدن به سن بلوغ جنسی که از ده ماهگی به بعد است، بهطور میانگین هر ۲۱ روز یکبار فحل میآید و آماده پذیرش دام نر میشود.
نخستین تلقیح مصنوعی در این گاوها بعد از یک سالگی اتفاق میافتد. دوران حاملگی ۹ ماه طول میکشد و گاو شیرده در حدود دو سالگی نخستین فرزند خود را بزاید.
شیر دهی
[ویرایش]معمولاً گاوهای شیرده را در مزارع و گاوداریهای خاصی نگهداری میکنند که ویژه تولید شیر است. بیشتر گاوها روزانه دوبار دوشیده میشوند که ممکن است شیر دوشیده شده در همانجا فرآوری شده و تبدیل به محصولات لبنی شود یا برای فراوری به کارخانجات مخصوص اینکار فرستاده شود. برای اینکه گاوهای شیرده بتوانند به شیردهی خود ادامه دهند باید سالانه یک گوساله به دنیا بیاورند. اگر گوساله به دنیا آمده نر باشد معمولاً در سن جوانی ذبح میشود تا از آن گوشت تولید گردد. گاوهای شیرده تا سه هفته پیش از زایمان به تولید شیر ادامه میدهند. در طول نیم سدهٔ اخیر تولید شیر به شدت افزایش یافتهاست تا بتوان پاسخگوی نیاز جامعه به محصولات لبنی بود. گاوهای هلشتاین در بریتانیا بهطور متوسط روزانه ۲۲ لیتر شیر میدهند. معمولاً برای شیردوشی از گاوهای شیرده از گاودوش برقی یا دستی استفاده میشود.[۹]
منابع
[ویرایش]- ↑ مدیریت تغذیه در گاوهای شیری. https://agrilib.areeo.ac.ir/book_9664.pdf
- ↑ تکنیکهای کاربردی در واحدهای پرورش گاو شیری. موسسه آموزش عالی علمی کاربردی جهاد کشاورزی، 1389. https://agrilib.areeo.ac.ir/book_6040.html
- ↑ کلیدواژهها = گاو شیری در نشریه علوم دامی ایران. https://ijas.ut.ac.ir/?_action=article&kw=13191&_kw=گاو+شیری
- ↑ کلید واژه گاو شیری هلشتاین در پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی. https://www.sid.ir/search/journal/paper/گاو%20شیری%20هلشتاین/fa?str=گاو+شیری+هلشتاین&page=1&sort=0&fgrp=all&ftyp=all&fyrs=all
- ↑ تاثیر اندازه ذرات دانه جو بر عملکرد گاو شیری. https://www.sid.ir/paper/16141/fa
- ↑ «گاو شیری و هرآنچه که باید بدانید! – فارموژن». بایگانیشده از اصلی در ۵ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۹-۱۸.
- ↑ «آشنایی با نژاد گاو هلشتاین – فارموژن». بایگانیشده از اصلی در ۵ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۹-۱۸.
- ↑ Salehi, Alireza; Rahimi, Omid; Masoumi, Mohammadreza; Dehghani, Maryam; Mostafavi Niaki, Seyedeh Talayeh; Yazdanpanah, Tina; Nabavi, Atefeh Sadat; Mehravar, Shabnam (2023-04-01). "Correlation of the breeds and dental lesions in cattle of northern Iran". Comparative Clinical Pathology (به انگلیسی). 32 (2): 281–288. doi:10.1007/s00580-023-03440-x. ISSN 1618-565X.
- ↑ «گاو دوش برای دوشیدن شیر گاو». shirdush.com. بایگانیشده از اصلی در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۱.