Miguel de Lira
(2018) | |
Biografía | |
---|---|
Nacemento | 1964 Carnota, España |
Datos persoais | |
País de nacionalidade | España |
Actividade | |
Ocupación | actor , actor de cinema , guionista |
Lingua | Lingua galega |
Miguel Domingo García Martínez, coñecido como Miguel de Lira, nado en Lira (Carnota) en 1964, é un actor galego.
Traxectoria
[editar | editar a fonte]Inicios
[editar | editar a fonte]Comezou a interesarse pola interpretación cando estudaba Dereito en Compostela.[1] Estudou interpretación, teatro e dicción con Martin Adejemian, Jesús Aladrén, Begoña Valle, Xan Cejudo e Fernando Balboa, entre outros. É cofundador da compañía de teatro galego Chévere, en que traballou activamente como actor, director e produtor dende 1986.
Debutou na televisión en 1989, no programa de humor Velaí... da Televisión de Galicia. Ese ano debutou tamén no cinema, no papel de Suso en Urxa. En 1991 uniuse ao elenco de Unha de romanos. A partir de 1999 gañou gran popularidade en Galicia coa serie Mareas Vivas no papel de Evaristo Currás, un personaxe secundario que chegou a adquirir gran protagonismo e acabou por converterse nun dos favoritos do público.
Anos 2000
[editar | editar a fonte]Despois de Mareas Vivas e dunha pequena aparición na serie Periodistas, protagonizou o filme de 2002 sobre narcotráfico, Entre bateas, de Jorge Coira, polo que foi candidato a mellor actor nos Premios Mestre Mateo de 2002. Ademais tivo papeis secundarios nas películas O lapis do carpinteiro (2003), O agasallo de Silvia (2003), Secuestrados en Xeorxia (2003), Galatasaray-Dépor (2005) e Un franco, 14 pesetas (2006). Apareceu tamén con pequenos papeis nas series Pepe Carvalho, As leis de Celavella e A vida por diante, ata que en 2006 protagonizou a comedia de situación Pepe o inglés, que estivo dúas temporadas en antena.
Tras o final da serie participou en curtas como Temporada 92-93 (2007), filmes como Hotel Tivoli (2007), Os xirasoles cegos (2008), A noite que deixou de chover (2008) ou Un bo home (2009) entre outros, e actuou na popular serie de Antena 3 Los hombres de Paco, onde fixo de Félix Montejo, o psiquiatra do protagonista. Ademais colaborou co grupo de rap Dios ke te crew, no seu disco Xénese, interpretando ao Cabo Ameneiro, un garda civil que interrompe unha festa do grupo.[2]
Anos 2010
[editar | editar a fonte]En 2010 traballou no filme A sinapse do códice e na premiada miniserie dirixida por Dani de la Torre, Mar Libre.[3] Ao ano seguinte protagonizou xunto a Sergio Zearreta o filme Crebinsky, do director Enrique Otero. A súa interpretación de Feodor Crebinsky neste filme valeulle un Premio Mestre Mateo ao mellor actor.[4] Tras iso, participou nas películas No habrá paz para los malvados, Todo é silencio e Personal Movie e protagonizou Somos xente honrada, de Alejandro Marzoa, traballo co que gañou o seu segundo Mestre Mateo ao mellor actor.[5]
En 2014 apareceu no filme de Alfonso Zarauza, Os fenómenos e interpretou a Cibrán "o Castizo" en A esmorga, de Ignacio Vilar, adaptación da famosa novela A esmorga, de Eduardo Blanco Amor. Por este papel volveu estar nomeado ao Mestre Mateo ao mellor actor,[6] galardón que esta vez recaeu no seu compañeiro de elenco, Morris.[7] Ademais ese mesmo ano protagonizou Códice, unha miniserie na que interpretou o electricista da Catedral de Santiago de Compostela, autor do famoso roubo do Códice Calixtino.[8]
En 2015 fixo o rol do alcalde Mendoza na serie Hospital Real e en 2016 tivo un pequeno papel en María (e os demais), de Nelly Reguera e interpretou a Telmo Vilar na serie Augasquentes.[9]
En 2017 logrou outra candidatura aos Mestre Mateo, este vez ao mellor actor secundario, polo seu traballo en Dhogs, de Andrés Goteira.[10] Ademais actuou en La dama del cuadro, de Juan Miguel del Castillo.[11]
En 2019 interpretou a Teo, na serie de Antena 3, Matadero[12] e retomou o papel do Cabo Ameneiro no novo disco de Dios ke te crew, O ciclo da serpe.[13] Após participar na obra de teatro Eroski Paraíso, formou tamén parte da adaptación cinematográfica dirixida por Jorge Coira.[14]
Familia
[editar | editar a fonte]É irmán do que fora alcalde de Carnota, Xosé Manuel García.[15]
Filmografía
[editar | editar a fonte]Cine
[editar | editar a fonte]- Urxa (1989), de Carlos Piñeiro e Alfredo García Pinal.
- Entre bateas (2002), telefilme de Jorge Coira.
- O lapis do carpinteiro (2003), de Antón Reixa.
- El regalo de Silvia (2003), de Dionisio Pérez.
- Secuestrados en Xeorxia (2003), telefilme de Gustavo Balza.
- As viúvas do mar (2004), telefilme de Carlos Sedes.
- Hai que botalos (2005), de Margarita Ledo e Emilio McGregor.
- Galatasaray-Dépor (2005), de Hannes Stöhr.
- Un franco, 14 pesetas (2006), de Carlos Iglesias.
- Hotel Tívoli (2006), de Antón Reixa.
- El hombre de arena (2007), de José Manuel González.
- Os xirasoles cegos (2008), de José Luis Cuerda.
- A noite que deixou de chover (2008), de Alfonso Zarauza.
- Un bo home (2009), de Juan Martínez Moreno.
- Pedro e o Capitán (2009), de Pablo Iglesias.
- A sinapse do códice (2010) de Pablo Iglesias.
- Crebinsky (2011), de Enrique Otero.
- No habrá paz para los malvados (2011), de Enrique Urbizu.
- Personal Movie (2012), de Héctor Carré.
- Todo é silencio (2012), de José Luis Cuerda.
- Somos xente honrada (2013), de Alejandro Marzoa.
- Os fenómenos (2014), de Alfonso Zarauza.
- A esmorga (2014), de Ignacio Vilar.
- María (e os demais) (2016), de Nely Reguera.
- Dhogs (2017), de Andrés Goteira.
- La dama del cuadro (2017), de Juan Miguel del Castillo.
- Eroski Paraíso (2019), de Jorge Coira.
- Cuñados (2021), longametraxe de Toño López.
- +Cuñados (2024), longametraxe de Luis Avilés.
Curtametraxes
[editar | editar a fonte]- Cal dous estraños (1991), de Alber Ponte.
- Sitcom show (1996), de Ángel de la Cruz.
- Disonancias (2000), de Ignacio Vilar.
- Os Crebinsky (2002), de Enrique Otero.
- Las rubias los prefieren caballeros (2002), de Álex Sampayo.
- Toxic Percebe (2005), de Xavier Jacome e Martín Fiallega.
- Temporada 92-93 (2007), de Alejandro Marzoa.
- Padre Modelo (2009), de Alejandro Marzoa.
- Amistad (2010), de Alejandro Marzoa.
Televisión
[editar | editar a fonte]Personaxes fixos
[editar | editar a fonte]- Mareas vivas (1998), Evaristo Currás
- Pepe Carvalho (2004)
- Pepe O Inglés (2006), Pepe O Inglés
- Los hombres de Paco (2008), Félix Montejo
- Mar Libre (2010)
- Códice (2014), Manolo Carballeira
- Hospital Real (2015)
- Augasquentes (2016), Telmo Vilar
- Matadero (2019), Teo
Personaxes episódicos
[editar | editar a fonte]- Periodistas (1999)
- As leis de Celavella (2005), Antón de Soneira
- A vida por diante (2006)
Galardóns e nomeamentos
[editar | editar a fonte]Ano | Categoría | Filme | Resultado |
---|---|---|---|
2002 | Mellor actor | Entre bateas | Nomeado |
2010 | Mellor actor | Crebinsky | Gañador |
Mellor guión | Crebinsky | Nomeado | |
2013 | Mellor actor | Somos xente honrada | Gañador |
2014 | Mellor actor | A esmorga | Nomeado |
2020 | Mellor actor | Eroski Paraíso | Gañador |
- XIX Premio Maruxa Villanueva en 2020[16]
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ "Miguel de Lira". Audiovisual Galego. Consultado o 24 de outubro de 2019.
- ↑ ""Xénese", o rap contundente e en galego de Dios Ke Te Crew". El Correo Gallego. 25 de abril de 2006. Arquivado dende o orixinal o 25 de outubro de 2019. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "“Mar Libre” acada un novo premio á Mellor Serie de TV no Euro Filme Festival de Marbella". CRTVG. 10 de novembro de 2011. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "Os Crebinski triunfan nos Mestre Mateo". Que pasa na costa. 18 de abril de 2011. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "3 premos para a Costa da Morte nuns Mestre Mateo con sabor a Pico". Que pasa na costa. 14 de abril de 2014. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ ""A Esmorga" bate marcas con 16 candidaturas aos Mestre Mateo". Sermos Galiza. 10 de marzo de 2015. Arquivado dende o orixinal o 25 de outubro de 2019. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "“Os Fenómenos” e “A Esmorga”, grandes triunfadoras dos Mestre Mateo". Sermos Galiza. 12 de abril de 2015. Arquivado dende o orixinal o 25 de outubro de 2019. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "Miguel de Lira será o electricista do “Códice”". Sermos Galiza. 15 de setembro de 2014. Arquivado dende o orixinal o 25 de outubro de 2019. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "Presentación y estreno de la serie 'Augasquentes' en la TVG". El Correo Gallego (en castelán). 9 de outubro de 2016. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "A longametraxe Dhogs acapara 17 candidaturas nos Mestre Mateo". 7 de febreiro de 2018. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "La dama del cuadro". www.emocionamedia.es. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "Matadero: matones con denominación de origen". El Mundo (en castelán). 9 de xaneiro de 2019. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "Dios Ke Te Crew. O colectivo hip hop de Ordes presenta disco cun show irrepetible". praza.gal. 7 de maio de 2019. Consultado o 25 de outubro de 2019.
- ↑ "Culturgal acollerá a preestrea de Eroski Paraíso". Pontevedra Viva. Consultado o 2019-12-23.
- ↑ A noite de Miguel de Lira (CRTVG). 9 de xullo de 2019.
- ↑ User, Super. "Padrón outorga a Miguel de Lira o XIX Premio de Interpretación Maruxa Villanueva". padron.gal. Consultado o 2023-10-29.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Miguel de Lira |