Quincho Yarza
Yarza | |||
---|---|---|---|
| |||
Información persoal | |||
Nome | Joaquín Yarza Ormazábal | ||
Nacemento | 1881 | ||
Lugar de nacemento | Vigo | ||
Falecemento | 1972 | ||
Posición |
Defensa Centrocampista Dianteiro | ||
Carreira sénior | |||
Anos | Equipos | Aprs | (Gls) |
1902–1904 | Moderno FC | ||
1904–1907 | Madrid FC | ||
1907–1909 | Vigo FC | ||
1909 | Pontevedra Sporting | ||
1909–1911 | Real Club Coruña | ||
1912–1914 | Deportivo da Coruña | ||
Partidos e goles só en liga doméstica. [ editar datos en Wikidata ] | |||
Joaquín Yarza Ormazábal, tamén coñecido como Quincho Yarza, nado en Vigo en 1881 e finado na mesma cidade en 1972, foi un futbolista, mariño e industrial naval galego.[1] Integrante histórico do Madrid Foot-Ball Club, xunto ao seu irmán Manuel Yarza, foi campión da Copa do Rei en tres ocasións consecutivas, de 1905 a 1907.[2] Na edición de 1908 ambos foron rivais, tras recalar Quincho no Vigo FC.
Fóra do fútbol, serviu na Armada, chegando a capitán, e dedicouse á industria naval en Vigo, creando entre outras empresas o estaleiro Construcciones Navales Yarza.
Traxectoria
[editar | editar a fonte]Era fillo do innovador do sector industrial naval José Joaquín Yarza Albea, natural de Donostia.[3] Militou xunto co seu irmán Manuel no Moderno Football Club de Madrid e trala absorción deste en 1904 polo Real Madrid (naquel entón Madrid Foot-Ball Club), ambos pasaron ao equipo branco.[4] Xogou no Madrid ata 1907, gañando tres Copas do Rei consecutivas (1905, 1906 e 1907), sendo titular nas tres finais, as dúas últimas xunto co seu irmán. A continuación pasou a xogar no Vigo FC da súa cidade natal, co que disputou a final da Copa do Rei de 1908, perdendo contra o Madrid e contra o seu irmán.
Futbolista polivalente, xogou tanto na defensa como no medio do campo e no ataque. Del escribiuse que puidese ser o primeiro profesional do fútbol en España, durante a denominada época do amateurismo marrón ou profesionalismo encuberto, ao recibir pagos do club vigués, e nalgunhas crónicas da súa época era referido como "profesional".[5][6]
Deixou o club madrileño en 1909 e ese mesmo ano participou na Copa do Rei nas filas do Galicia FC, caendo eliminado nas semifinais contra o Club Ciclista de San Sebastián.[7] Tras un breve paso polo Pontevedra Sporting, recalou no Real Club Coruña, equipo no que coincidiu na dianteira con Joaquín Caruncho e no que xogou ata 1911.[8] A continuación pasou brevemente polo Deportivo da Coruña, club co que debutou o 31 de marzo de 1912 nun partido contra o Compostela FC no antigo campo de Riazor.[9][10] Xogou e adestrou o club coruñés ata setembro do mesmo ano, cando marchou a Madrid.[11][12] Con todo, regresou ao ano seguinte e volveu xogar no Deportivo ata 1914.[13][14]
Fóra do fútbol, enrolouse na Armada e foi maquinista naval, sendo destinado a varios buques como o Bonifaz, Almirante Cervera ou o Laya.[15][16][17] Xa como capitán, foi profesor na Academia de Maquinistas,[18] e en 1935 entrou na Escola de Maquinistas de Ferrol para especializarse en motores.[19] Durante a guerra civil foi desterrado,[20] e trala fin do conflito, destinado ao cruceiro Galicia.[21]
En 1941 instalouse definitivamente en Vigo, onde se dedicou ao sector industrial naval. Xunto con Luis Iglesias Fernández, industrial e presidente do Celta de Vigo, comercializou a marca de queimadores Yarigle (acrónimo de Yarza e Iglesias), así como outros instrumentos navais.[3] En 1952 creou en Teis o estaleiro Construcciones Navales Yarza, xunto aos seus irmáns Tomás e Román.[3] Joaquín retirouse nos anos 60, cando a empresa familiar se fusionou con Ascón.[22][3]
Vida persoal
[editar | editar a fonte]Casou en 1923 con Carmen Luaces Grandal,[23][24] coa que tivo varios fillos, entre eles o historiador da arte Joaquín Yarza Luaces, que naceu en 1936 en Ferrol.[25]
Palmarés
[editar | editar a fonte]- Madrid FC
- Copa do Rei (3): 1905, 1906, 1907.
- Campionato Rexional Centro (3): 1905, 1906, 1907.
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ La Galerna (ed.). "Sagas familiares del Real Madrid (1ª parte)". Consultado o 31 de agosto de 2021.
- ↑ Arnáiz 2002.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 González Martín, Xerardo (1 de novembro de 2012). "Los Yarza, volcados en mejorar la industria". La Voz de Galicia (en castelán). Consultado o 18 de xaneiro de 2022.
- ↑ Diario Gran Vida. Notas de Sport. Concurso regional de foot-ball. Edición del 1 de noviembre de 1903.
- ↑ Ventureira, Rubén. "Galicia nos anos previos á profesionalización" (PDF). Cidade da Cultura de Galicia. p. 51. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Notas de Sport". El Eco de Galicia (en castelán) (1094). 27 de marzo de 1910. p. 1. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "El campeonato de España". Mundo Deportivo (en castelán). 15 de abril de 1909. p. 1. Consultado o 20 de xaneiro de 2022.
- ↑ "El fútbol en La Coruña hace 20 años". El Balón (en castelán) (324). 16 de xuño de 1930. p. 6. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Coruña-Santiago". Gaceta de Galicia (en castelán) (74). 2 de abril de 1912. p. 1. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "De sport". La Voz de Galicia (en castelán). 1 de abril de 1912. p. 1.
- ↑ Luis Arnáiz 2002.
- ↑ "Bajas sensibles" (PDF). Vida Sportiva (en castelán). 15 de setembro de 1912. p. 5. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Coruña-Vigo". Noticiero de Vigo (en castelán) (11578). 22 de xullo de 1913. p. 1. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Foot-ball". Coruña Cómica (en castelán) (4). 29 de marzo de 1914. p. 14. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Del departamento". El Correo Gallego (en castelán) (18308). 4 de xuño de 1930. p. 2. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Ascenso de un contralmirante". El Pueblo Gallego (en castelán) (2480). 6 de marzo de 1932. p. 14. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Marina. Diario Oficial". El Correo Gallego (en castelán) (18880). 7 de abril de 1932. p. 2. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Notas de Marina del departamento". El Ideal Gallego (en castelán) (3998). 1 de xullo de 1933. p. 4. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Cuerpo de maquinistas". El Correo Gallego (en castelán) (19782). 29 de xuño de 1935. p. 4. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Maquinistas desterrados". El Correo Gallego (en castelán) (20147). 8 de setembro de 1936. p. 2. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Disposiciones de Marina - Destinos de personal". El Correo Gallego (en castelán) (20967). 5 de maio de 1939. p. 4. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ González Martín, Xerardo (10 de marzo de 1977). "El Grupo Pérez se hace con el control de Ascon" (en castelán). Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Ecos locales". El Correo Gallego (en castelán) (16186). 17 de xullo de 1923. p. 1. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Los que se casan". El Ideal Gallego (en castelán) (1940). 9 de decembro de 1923. p. 2. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
- ↑ "Notas demográficas". El Pueblo Gallego (en castelán) (4056). 21 de agosto de 1936. p. 7. Consultado o 19 de xaneiro de 2022.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Bibliografía
[editar | editar a fonte]- Arnáiz, Luis (2002). 100 Finales de Copa: historia del Campeonato de España (en castelán). Interviú, RTVE e RFEF. p. 130.
- González Villar, Celso (1959). Albores del fútbol vigués 1905-1923 (en castelán). Faro de Vigo. p. 267.
Ligazóns externas
[editar | editar a fonte]- Datos do xogador en BDFutbol (en castelán).
- Nados en Vigo
- Nados en 1881
- Finados en 1972
- Futbolistas de Vigo
- Defensas de fútbol
- Centrocampistas de fútbol
- Dianteiros de fútbol
- Xogadores do Real Madrid CF
- Xogadores do Vigo FC
- Xogadores do Pontevedra Sporting Club
- Xogadores do Real Club Coruña
- Xogadores do Deportivo da Coruña
- Militares de Galicia
- Mariñeiros
- Personalidades da empresa de Galicia