Արարատի մարզի եկեղեցիների ցանկ
Արտաքին տեսք
Ստորև ներկայացված է Հայաստանի Արարատի մարզի եկեղեցիների ցանկը[1][2][3][4][5][6][7][8]
# | Պատկեր | Անուն | Կառուցման տարեթիվ | Բնակավայր և հեռավորությունը նրանից | Լրացուցիչ տվյալներ |
---|---|---|---|---|---|
1 | Եկեղեցի Սուրբ Ամենափրկիչ | 2017 թ․ | Արարատ (քաղաք) | ||
2 | Սուրբ Հովհաննես Ավետարանիչ եկեղեցի (Արտաշատ) | 2002-2015 թթ․ | Արտաշատ | ||
3 | Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Վեդի) | 2001 թ․ | Վեդի քաղաք | ||
4 | Եկեղեցի | 18-19-րդ դարեր | Այգավան գյուղում | կիսավեր | |
5 | Եկեղեցի | 19-րդ դար | Այգեստան գյուղ, Հովհաննես Շիրազի փողոց | ներկայումս հին հիմքերի վրա կառուցվում է նոր եկեղեցի | |
6 | Եկեղեցի | 12-13-րդ դարեր | Ավշար գյուղ | ժայռափոր | |
7 | Եկեղեցի | 12-13-րդ դարեր | Արարատ (գյուղ) | գյուղատեղիի կենտրոնում, ցածր թմբի վրա, վերակառուցում՝ հավանաբար 19 -րդ դ., այժմ` հիմնավեր | |
8 | Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (Արարատ գյուղ) | 1866 թ․ | Արարատ (գյուղ) | գյուղի հարավ- արևելյան կողմում | |
9 | Եկեղեցի | 4-5-րդ դարեր | Արգավանդ (Արարատի մարզ) գյուղի արևելյան եզրին | ||
10 | Եկեղեցի Ս․Սարգիս | 1894 թ․ | Արգավանդ (Արարատի մարզ), գյուղի կենտրոնում | ||
11 | Եկեղեցի Ս․Նշան | 10-12-րդ դարեր | Արմաշ (Արարատի մարզ) | ժայռափոր | |
12 | Եկեղեցի Սուրբ Գրգոր Լուսավորիչ | 19-րդ դար | Արևշատ (Արարատի մարզ) գյուղի կենտրոնում | Աղյուսաշեն եկեղեցին քանդել և հին հիմքերի վրա ներկայումս կառուցել են նոր, քարաշեն եկեղեցի։ | |
13 | Եկեղեցի Ս․Սարգիս | 19-րդ դար | Բաղրամյան | կիսավեր, պահպանվել են արևելյան և հյուսիսային պատերը | |
14 | Եկեղեցի | 20-րդ դարի սկիզբ | Բերքանուշ | կիսավեր, պահպանվել են արևելյան և հյուսիսային պատերը | |
15 | Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Բյուրավան) | 19-րդ դար | Բյուրավան, գյուղամեջ | Հիմնովին վերակառուցվել է 1992 թ., ճարտարապետ՝
Հ. Գասպարյան | |
16 | Եկեղեցի Ս․Աստվածածին | 19-րդ դար | Բուրաստան հարավային մասում | ||
17 | Եկեղեցի Ս․Հակոբ | 1642 թ․ | Բուրաստան, գյուղի հարավ-արևմտյան եզրին | վերակառուցվել է 19-րդ դարում | |
18 | Եկեղեցի Ս․ Աստվածածին | 1841 թ․ | Գետազատ, գյուղի կենտրոնում | վերակառուցվել է 1988-1900 թթ․ | |
19 | Եկեղեցի Ս․Սարգիս | 1642 թ․ | Գետազատ, գյուղի արևելյան մասում | ||
20 | Եկեղեցի Սուրբ Աստվածածին | 1890 թ․ | Դալար (Արարատի մարզ), գյուղամեջ | ||
21 | Եկեղեցի Ս․ Աստվածածին | 1868 թ․ | Դիմիտրով, գյուղի հարավարևմտյան եզրին | ||
22 | Եկեղեցի Ս․ Կիրիլ | 1840 թ․ | Դիմիտրով, ասորական եկեղեցի | ||
23 | Եկեղեցի Սուրբ Հովհաննես | 1811 թ․ | Զանգակատուն (Արարատի մարզ) | «Թաղավանք» վայրում հիմնովին վերակառուցվելէ 1974 թ. | |
24 | Եկեղեցի | 12-14-րդ դարեր | Լանջանիստ | գյուղատեղիի գերեզմանոցի արևմտյան հատվածում, հիմնավեր | |
25 | Եկեղեցի | 15-16-րդ դարեր | Լանջանիստ | գյուղատեղիի հյուսիսային եզրին, բարձրադիր վայրում, ավերակ | |
26 | Եկեղեցի Սուրբ Ստեփանոս | 13-14-րդ դարեր | Լանջանիստ | Կիսավեր, պատերը պահպանվել են 1 մ բարձրությամբ | |
27 | Եկեղեցի | 11-12-րդ դարեր | Լանջանիստ | գյուղատեղիի տարածքում բարձրացող լեռան ամ լանջին, հիմնավեր, ծածկված փլատակներով | |
28 | Եկեղեցի «Սպիտակ վանք» | 1301 թ․ | Լանջանիստ | Ավերակ, պայթեցվել է գանձախույզների կողմից | |
29 | Եկեղեցի | 14-րդ դար | Լուսաշող | գյուղատեղիի հյուսիս-արևմտյան եզրին | |
30 | Եկեղեցի Սբ․ Սարգիս | 19-րդ դար | Լուսաշող | վերակառուցվել է 1908 թ. կիսավեր, գյուղատեղիի արևմտյան եզրին | |
31 | Եկեղեցի Սբ․ Հովհննես (Զանգակատուն) | 17-19-րդ դարարեր | Լուսաշող | գյուղի կենտրոնում, Եկեղեցին` հիմնավեր, պահպանվել է միայն զանգակատունը | |
32 | Եկեղեցի Սբ․ Աստվածածին (Սպիտակավոր) | 1301 թ․ | Լուսաշող | Լուսաշող գյուղից 6 կմ հարավ-արևմուտք, պատվիրատու` Զաքարե Իվանյանի դուստր Գոնցա, ճարտարապետ` Բուտ, հարթաքանդակները` Սարգիս վարդապետի | |
33 | Խոր Վիրապ (Սուրբ Աստվածածին) | 17-րդ դար | Լուսառատ | ||
34 | Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Կանաչուտ) | 1908 թ․ | Կանաչուտ, գյուղամեջ | ||
35 | Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր (Կաթողիկե) | 4-5-րդ դարեր, 7-րդ դար | Հնաբերդ (Արարատի մարզ) | ||
36 | Եկեղեցի | 6-րդ դարի կես | Հնաբերդ (Արարատի մարզ) | ||
37 | Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին | 19-րդ դար | Ղուկասավան, գյուղամեջ | կիսավեր | |
38 | Եկեղեցի Սբ․ Աստվածածին | 19-րդ դար | Մասիս (Արարատի մարզ), հարավային եզրին | կիսավեր | |
39 | Եկեղեցի Սբ. Հովհաննես | 1890 թ. | Մխչյան, Երկաթուղայինների փող. | ||
40 | Եկեղեցի | 19-րդ դար | Մրգանուշ գյուղամեջ | հողաշեն, այժմ` կիսավեր | |
41 | Եկեղեցի | 1828 թ. | Մրգավան գյուղամեջ | հիմնավեր, ներկայումս ընթանում են շինարարական աշխատանքներ` եկեղեցին վերականգնելու համար | |
42 | Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (Մրգավան) | 1902- 1905 թթ | Մրգավան գյուղամեջ | պատվիրատու` Խորեն արքեպիսկոպոս Մուրադբեկյան | |
43 | Եկեղեցի Սբ. Հովհաննես | 19-րդ դար | Նորաշեն (Արարատի մարզ) գյուղամեջ | կիսավեր | |
44 | Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Շահումյան, Արարատի մարզ) | 1887 թ. | Շահումյան (Արարատի մարզ) գյուղամեջ | ||
45 | Եկեղեցի | 10-12-րդ դարեր | Շաղափ (Արարատի մարզ) գյուղամեջ | հիմնավեր | |
46 | Եկեղեցի Սբ․ Սարգիս | 1848 թ. | Ոստան (Արարատի մարզ) գյուղամեջ | ||
47 | Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին | 12-13-րդ դարեր | Վանաշեն | նորոգվել է 1215 թ․-ին | |
48 | Եկեղեցի | 19-րդ դար | Վարդաշատ (Արարատի մարզ) | հիմնովին վերակառուցվել է 1997-ին, վերաակառուցող ճարտարապետ` Թ. Գևորգյան | |
49 | Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Վերին Արտաշատ) | 19-րդ դար | Վերին Արտաշատ | ||
50 | Եկեղեցի «Ումրա» | 19-րդ դար | Վերին Դվին | ասորական եկեղեցի | |
51 | Եկեղեցի | 5-6-րդ դարեր | Ուրցաձոր | ավերված, պահպանվել են միայն հիմքերը | |
52 | Եկեղեցի | 13-14-րդ դարեր | Ուրցաձոր | կիսավեր, պահպանվել են արևելյան պատը, հյուսիսային և հարավային պատերը` մասամբ | |
53 | Եկեղեցի | 10-13-րդ դարեր | Ուրցաձոր | ||
54 | Եկեղեցի | 13-15 -րդ դարեր | Ուրցաձոր 10 կմ հյուսիս | Ուրծ քաղաքատեղիից հարավ, հիմնավեր | |
55 | Եկեղեցի | 5-6 -րդ դարեր | Ուրցաձոր | Ուրծ քաղաքատեղիի հարավային մասում, Խոսրով գետի աջ ափին, փոքրիկ բլրի գագաթին, հիմնավեր | |
56 | Եկեղեցի | 15-16-րդ դարեր | Ուրցաձոր | ||
57 | Եկեղեցի «Սպիտակ վանք» (Աղքիլիսա) | 12-13-րդ դարեր | Աղքիլիսա գյուղատեղի | կիսավեր, ծածկն ամբողջապես փլված | |
58 | Եկեղեցի | 4-5-րդ դարեր | Ավանիկ (Փոքր շեն), (Քյորփիքենդ) գյուղատեղի | ավերակ | |
59 | Եկեղեցի | 5-7-րդ դարեր | Բայբուրդ (գյուղատեղի) | կիսավեր | |
60 | Եկեղեցի | 13-րդ դար | Բերդատակ (Կալադիբի) գյուղատեղի, Կաքավաբերդից 4 կմ հյուսիս-արևելք, Կոթուր գետից աջ բարձրացող ժայռերի մեջ | ժայռափոր | |
61 | Եկեղեցի «Յախըշխան այր» (Ժայռափոր մենաստան) | 7-10-րդ դարեր | Բերդատակ (Կալադիբի) գյուղատեղի, Կաքավաբերդից 5 կմ արևելք, Քոռաձոր կոչվող կիրճում | Ժայռափոր, պահպանվել է միայն հյուսիսային հատվածը | |
62 | Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին | 13-րդ դար | Իմիրզեկ գյուղատեղի, կենտրոնում | ավերակ | |
63 | Եկեղեցի | 12-13-րդ դարեր | Խոսրով գյուղատեղի, 4 կմ հյուսիս-արևելք, բարձր լեռնազանգվածի ստորոտին | ավերակ, կանգուն է միայն հյուսիսային պատը | |
64 | Եկեղեցի | 13-րդ դար | Խոսրով գյուղատեղի, կենտրոնում, սարալանջին | ավերակ, պահպանվել են միայն հյուսիսային հատվածի պատերը` 1-1,5 մ բարձրությամբ։ | |
65 | Եկեղեցի | 11-12-րդ դարեր | Խուց գյուղատեղի | ժայռափոր | |
66 | Եկեղեցի | 10-13-րդ դարեր | Մանկուք գյուղատեղի | գյուղատեղիի հարավ-արևմտյան մասում, անտառոտ լանջին | |
67 | Եկեղեցի | 113-րդ դար | Մանկուք գյուղատեղի | գյուղատեղիի հյուսիս-արևմտյան մասում, բարձրադիր ժայռի լանջին, թաղը և պատերի վերին շարքերը քանդված | |
68 | Եկեղեցի Սբ․ Ամենափրկիչ | 13-րդ դար | Հավուց թառ գյուղատեղի | Հավուց թառ վանական համալիրի արևմտյան կողմում, բլրի վրա, կիսավեր |
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Հայաստանի կառավարության որոշում N 628, 29 մայիսի 2002 թ․
- ↑ Հայաստանի կառավարության որոշում N 80, 9 հունվարի 2003 թ․
- ↑ Հայաստանի կառավարության որոշում N 754-Ն, 17 հունիսի 2003 թ․
- ↑ Հայաստանի կառավարության որոշում N 1793, 24 դեկտեմբերի 2003 թ․
- ↑ Հայաստանի կառավարության որոշում N 49, 29 հունվարի 2004 թ․
- ↑ Հայաստանի կառավարության որոշում N 1929-Ն, 30 դեկտեմբերի 2004 թ․
- ↑ Հայաստանի կառավարության որոշում N 2322-Ն, 29 դեկտեմբերի 2005 թ․
- ↑ Հայկական սովետական հանրագիտարան
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Արարատի մարզի պատմության եվ մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակը հաստատելու մասին ՀՀ կառավարության 24 հունվարի 2002 թվականի N 65 որոշում
https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=9155