Կազանի Կրեմլ
Տեսակ | Կրեմլ |
---|---|
Երկիր | |
Տեղագրություն | Կազան |
Օգտագործվում է | պաշտոնական նստավայր |
Ժառանգության կարգավիճակ | Համաշխարհային ժառանգություն և Ռուսաստանի դաշնային մշակութային ժառանգության օբյեկտ |
Կազանի Կրեմլ (ռուս.՝ Казанский кремль, թաթ.՝ Казан кирмәне), պատմամշակութային հուշարձան Թաթարստանի մայրաքաղաք Կազանում։ Հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության գլխավոր պատմական միջնաբերդերից։ Այն կառուցվել է ռուսաց ցար Իվան Ահեղի հրամանով՝ Կազանի խաների նախկին ամրոցի ավերակների վրա[1]։ 2000 թվականին այն հռչակվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ[2]։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կազանի Կրեմլը ներառում է բազմաթիվ միջնադարյան կառույցներ, որոնցից ամենահինը Ավետման տաճարն է (1554-1562), 16-րդ դարի միակ ռուսական եկեղեցին, որն ուներ վեց նավամատույց և հինգ աբսիդ։ Ինչպես Կազանի՝ ուշմիջնադարյան ժամանակաշրջանի շատ շենքեր, այն ևս կառուցված է տեղական գունատ ավազաքարից, այլ ոչ աղյուսից։ Պսկովյան հայտնի ճարտարապետներ Պոստնիկ Յակովլևը և Իվան Շիրջայը ցարի կողմից հրավիրվել են Կազան[3]՝ քարով վերակառուցելու Կազանի Կրեմլը։ Տաճարի զանգակատունը կանգնեցվել է հինգ աստիճաններով՝ Իվան Ահեղի հրամանով՝ Մոսկվայի Իվան Մեծ զանգակատան կերպ և նմանությամբ, որը խորհրդային զորքերը քանդել են 1930 թվականին։
Կազանի Կրեմլի ամենաակնառու տեսարժան վայրը թեքված Սույումբիկե աշտարակն է, որը հավանաբար թվագրվում է Պետրոս Առաջինի ժամանակաշրջանին։ Հայտնի լեգենդը աշտարակը կապում է Կազանի խանության վերջին թագուհու հետ։ Ճարտարապետական մեկ այլ ճանաչելի առանձնահատկություն է Սպասսկայա աշտարակը, որը խարսխում է Կրեմլի հարավային ծայրը և ծառայում է որպես Կրեմլի գլխավոր մուտք։ Աշտարակի անունով կոչվող փողոցը հետագայում վերանվանվել է «Կրեմլյովսկայա»։ Սպասկայա աշտարակն անվանվել է Սպասսկայա վանքի պատվին, որը նախկինում գտնվում էր մոտակայքում։ Վանքի շինություններից էին Սուրբ Նիկողայոսի եկեղեցին (1560-ական թվականներ, ունեցել է չորս աբսիդ) և Փրկչի Պայծառակերպության տաճարը (1590-ական թվականներ, ունեցել է վեց աբսիդ)։ Դրանք ոչնչացվել են կոմունիստների կողմից՝ Իոսիֆ Ստալինի օրոք։
Հետաքրքիր են նաև ձյունաճերմակ աշտարակներն ու պարիսպները, որոնք կառուցվել են 16-րդ և 17-րդ դարերում, սակայն հետագայում վերանորոգվել են, Քուլշարիֆ մզկիթը, որը վերջերս վերակառուցվել է միջնաբերդի ներսում, և նահանգապետի տունը (այժմ՝ Թաթարստանի Հանրապետության Նախագահի պալատ, 1843-1853), որը նախագծել է Կոնստանտին Տոնը։ Ենթադրվում է, որ պալատը գտնվում է նախկին Խանի պալատի տեղում։ Նախագահական պալատի և Söyembikä Tower-ի միջև ընկած է պալատական եկեղեցին, որը կառուցվել է միջնադարյան մզկիթի հիմքի վրա։
Կրեմլի հյուսիսային պատը պարունակում է ևս մեկ փակ աշտարակ՝ «Գաղտնի աշտարակը», որն այդպես է կոչվել, քանի որ այնտեղ եղել է գաղտնի ջրամատակարարման ջրհոր։ Այս աշտարակը թույլ է տալիս հետիոտներին մուտք գործել Կրեմլ, սակայն տրանսպորտային միջոցների մուտքը սահմանափակված էր միայն արտակարգ իրավիճակների համար։
Վերջին իրադարություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2005 թվականի հունիսի 24-ին Կազանում տեղի ունեցավ Եվրոպայի ամենամեծ մզկիթներից մեկի՝ Քուլշարիֆ մզկիթի բացումը[4]։ Տոնակատարությանը հավաքվել էր մոտ 17000 մարդ։ Միջոցառմանը ներկա էին քառասուն երկրների պատվիրակություններ։
Շինությունը վերակառուցվել է այն վայրում, որտեղ, ենթադրաբար, եղել է Կազանի խանության գլխավոր մզկիթը մինչև 1552 թվականը։ Ելույթ ունենալով արարողության ժամանակ՝ Թաթարստանի նախագահ Մինտիմեր Շայմիևն ասել է. «Քուլշարիֆ մզկիթը Կազանի և Թաթարստանի նոր խորհրդանիշն է... մեր անցյալն ու ապագան».
Մզկիթի վերականգնման մասին հրամանագիրը (1995) նաև կարգադրել է վերականգնել Կազանի Կրեմլի Ավետման տաճարը, որը ռուսական հեղափոխությունից հետո խլվել էր ուղղափառ քրիստոնյաներից։ 2005 թվականի հուլիսի 21-ին[5]՝ «Կազանի Աստվածածին» սրբապատկերի տոնին, 10000 ուխտավորների ներկայությամբ պատրիարք Ալեքսիոս II-ը և Մինտիմեր Շայմիևը նոր վերականգնված Ավետման տաճարում տեղադրեցին վաղուց կորած ամենասուրբ օրինակը, որը 2004 թվականին Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ը վերադարձրել էր Ռուսաստան՝ իր մահից անմիջապես առաջ։
2005 թվականին Կազանի մետրոպոլիտենի առաջին փուլը ներառում էր նաև «Կրեմլյովսկայա» անունով կայարանը, որի ելքերը գտնվում են հենց Կրեմլի կողքին։
Պատկերասրահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Учебник «История татарского народа и Татарстана. (Древность и средневековье)», § 47. Завоевание Казанского Ханства
- ↑ «Historic and Architectural Complex of the Kazan Kremlin». UNESCO World Heritage Centre. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 8-ին.
- ↑ Калинин Н. Ф. Постник Барма — строитель собора Василия Блаженного в Москве и Казанского кремля Արխիվացված 2010-11-15 Wayback Machine // Советская архитектура. — 1957. — № 3.
- ↑ «Putin joins Tatarstan festivities». BBC News. 2005 թ․ օգոստոսի 26. Վերցված է 2010 թ․ մայիսի 22-ին.
- ↑ Освящение Благовещенского собора Казанского кремля 19.07.2005 г. На сайте Казанской епархии Արխիվացված 2012-12-02 Wayback Machine
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կազանի Կրեմլ» հոդվածին։ |
|