Սադրիդդին Այնի
Սադրիդդին Այնի տաջ.՝ Садриддин Айнӣ | |
---|---|
Ծնվել է | ապրիլի 15 (27), 1878[1] |
Ծննդավայր | Բուխարայի մարզ, ԽՍՀՄ[1] |
Վախճանվել է | հուլիսի 15, 1954[2][1][3] (76 տարեկան) |
Վախճանի վայր | Դուշանբե, Տաջիկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[1] |
Մասնագիտություն | բանաստեղծ, լրագրող, պատմաբան, գրող, ուսուցիչ, բառարանագիր, գրական քննադատ, քաղաքական գործիչ և արձակագիր |
Լեզու | տաջիկերեն և ուզբեկերեն[4] |
Քաղաքացիություն | |
Ժանրեր | վեպ |
Անդամակցություն | ԽՍՀՄ Գրողների միություն |
Կուսակցություն | Communist Party of the Tajik Soviet Socialist Republic? և ԽՄԿԿ |
Պարգևներ | |
Զավակներ | Kamal Ayni? |
Այնի (Սադրիդդին Սաիդ-Մուրոդզոդա), (صدرالدين عيني, տաջ.՝ Садриддин Айнӣ, ապրիլի 15 (27), 1878[1], Բուխարայի մարզ, ԽՍՀՄ[1] - հուլիսի 15, 1954[2][1][3], Դուշանբե, Տաջիկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[1]), տաջիկ գրող։
Տաջիկական խորհրդային գրականության հիմնադիր և ուզբեկական խորհրդային գրականության սկզբնավորողներից։ Տաջիկական ԽՍՀ ԳԱ առաջին նախագահ (1951 թվականից), Ուզբեկական ԽՍՀ ԳԱ պատվավոր անդամ։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծնվել է ապրիլի 15 (27)–ին։ Գրական ասպարեզ է մտել 1894 թվականին։ Գրել է տաջիկերեն և ուզբեկերեն։ Առաջին շրջանի գործերում («Կոչ երիտասարդությանը»՝ 1914, «Մի ծախեք հողը»՝ 1916 և այլն) քարոզել է լուսավորական գաղափարներ։ «Բուխարայի դահիճները» (1920) արձակ ստեղծագործության մեջ պատկերել է ֆեոդալական քաղաքի սովորույթները։
Ստեղծագործություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Գրել է «Օդինա» (1924), «Դոխունդա» (1930), «Ստրուկներ» (1934) վեպերը, որոնց թեման միջինասիական ժողովուրդների մղած պայքարն է ազատության համար։ «Հիշողություններ» (ԽԱՀՄ պետական մրցանակ, 1950, հայերեն թարգմանությամբ՝ «Բուխարա», 1957) վեպում արտացոլել է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի Բուխարայի կյանքը։
Մենագրություններ է գրել Ռուդաքիի, Ֆիրդուսու, Աբու Ալի-իբն-Սինայի (Ավիցեննա), Սաադիի, Նավոիի և այլ բանաստեղծների մասին։ Մահացել է հուլիսի 15-ին։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays (ֆր.) — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 29. — ISBN 978-2-221-06888-5
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
- ↑ https://old.bigenc.ru/literature/text/1805487
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Писатели Таджикистана: (Декада таджикской литературы и искусства) / Автор-составитель М. Занд; Обложка художника М. И. Серебрянской; Союз писателей Таджикистана. — Сталинабад: Таджикгосиздат, 1957. — С. 5-10. — 88 с. — 5 000 экз. (обл.)
- Акобиров Ю., Харисов Ш. Садриддин Айни. — М.: Молодая гвардия, 1968. — 144 с. — (Жизнь замечательных людей). — 100 000 экз. (в пер.)
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սադրիդդին Այնի» հոդվածին։ |
|
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 1, էջ 347)։ |
- Ապրիլի 27 ծնունդներ
- 1878 ծնունդներ
- Հուլիսի 15 մահեր
- 1954 մահեր
- ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
- ԽՄԿԿ անդամներ
- Լենինի շքանշանի ասպետներ
- Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
- «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
- Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Գրողներ այբբենական կարգով
- Տաջիկ գրողներ
- Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
- 20-րդ դարի բանաստեղծներ
- 20-րդ դարի վիպասաններ
- Խորհրդային տղամարդ գրողներ
- Խորհրդային բանաստեղծներ
- Խորհրդային լրագրողներ
- Խորհրդային պատմաբաններ
- ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
- 20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
- Բանաստեղծներ այբբենական կարգով